Grenlandia pod kontrolą USA? Najnowszy ruch Trumpa budzi wątpliwości

W niedzielę prezydent elekt USA Donald Trump napisał na stronie internetowej Truth Social:

Ożywione zainteresowanie Trumpa nabyciem Grenlandii podkreśla znaczenie wyspy z punktu widzenia geopolitycznego i ekonomicznego.

Jako największa wyspa na świecie, Grenlandia jest bogata w zasoby, takie jak złoto, srebro, miedź, uran i niewykorzystane rezerwy ropy naftowej.

Strategiczne położenie w pobliżu Arktyki zapewnia dostęp do szlaków żeglugowych i potencjalną dominację w coraz bardziej konkurencyjnym regionie.

Pasuje to do szerszej wizji Trumpa dotyczącej wzmocnienia bezpieczeństwa narodowego USA i niezależności energetycznej, którą podkreślił podczas ogłaszania wyboru Kena Howery'ego na nowego ambasadora USA w Danii.

Autonomia Grenlandii, będącej pod suwerennością Danii, utrudnia wszelkie próby zakupu.

Wyspa ma status samorządności, zarządzając sprawami wewnętrznymi, takimi jak edukacja, opieka zdrowotna i zarządzanie zasobami, podczas gdy Dania nadzoruje obronę i stosunki zagraniczne.

Rola Arktyki w polityce światowej wzrosła, ponieważ państwa rywalizują o kontrolę nad tym regionem, a Rosja już zgłasza roszczenia terytorialne w pobliżu Grenlandii.

Proponowana przez Trumpa akwizycja miałaby umocnić wpływ USA na te sporne wody.

Trump i Grenlandia: nie po raz pierwszy

Zainteresowanie Trumpa Grenlandią nie jest niczym nowym, ponieważ prezydent elekt już wcześniej wyraził chęć przejęcia kontroli nad tym terytorium podczas swojej pierwszej kadencji, trwającej od 2017 do 2021 roku.

W 2019 r. Trump oświadczył o swoim zamiarze zakupu Grenlandii, wskazując na zasoby naturalne kraju i jego strategiczne położenie geopolityczne jako główne powody.

Jednak jego propozycja spotkała się z silnym sprzeciwem ze strony duńskich przywódców, a ówczesna premierka Mette Frederiksen oświadczyła, że „Grenlandia nie jest na sprzedaż”.

W odwecie Trump odwołał zaplanowane spotkanie z Frederiksen w Danii z powodu jej komentarzy dotyczących proponowanej umowy w sprawie Grenlandii.

Amerykańskie zainteresowanie Grenlandią trwa od dziesięcioleci

Stany Zjednoczone od dawna interesują się Grenlandią. W 1946 r. prezydent Harry Truman zaproponował Danii 100 milionów dolarów za ten teren.

Interesy te sięgają jeszcze dalej, do 1867 roku, co świadczy o stałym postrzeganiu Grenlandii jako cennego zasobu.

Historycznie rzecz biorąc, Stany Zjednoczone dokonały znaczących nabytków terytorialnych, w tym Alaski od Rosji i Terytorium Luizjany od Francji.

Te zakupy nie tylko powiększyły terytorium Stanów Zjednoczonych, ale także wzmocniły ich pozycję strategiczną i ekonomiczną.

Ambicje Trumpa dotyczące Grenlandii odzwierciedlają te historyczne transakcje, ale współczesne zawiłości – takie jak zmiany klimatu, polityka Arktyki i autonomia Grenlandii – stanowią wyzwanie.

Rząd autonomiczny wyspy sprzeciwia się takim propozycjom, popierany przez stanowczą postawę Danii, która sprzeciwia się sprzedaży.

Premier Grenlandii Múte Bourup Egede pozostaje oddany suwerenności wyspy, co sprawia, że perspektywa zakupu Grenlandii przez Stany Zjednoczone jest bardzo kontrowersyjna.

Ożywiona strategia dominacji energetycznej i bezpieczeństwa

Trump nie skupia się na Grenlandii wyłącznie ze względu na zasoby; chodzi mu również o zmianę wpływu USA na świecie.

Kontrola nad Grenlandią mogłaby wzmocnić pozycję USA w Arktyce, umożliwiając lepszą kontrolę nad pojawiającymi się szlakami żeglugowymi w związku z topnieniem lodu spowodowanym zmianami klimatu.

Te szlaki mogłyby konkurować z tradycyjnymi, takimi jak Kanał Panamski, gdzie Trump niedawno zażądał obniżenia opłat za przejazd dla statków amerykańskich, pokazując tym samym swoją szerszą agendę zapewnienia amerykańskich interesów w kluczowych regionach.

Kolejnym atutem jest potencjał energetyczny Arktyki. Uważa się, że wody Grenlandii kryją znaczne rezerwy ropy naftowej, co wpisuje się w strategię energetyczną Trumpa „Ameryka na pierwszym miejscu”.

Posiadanie tych zasobów zmniejszyłoby zależność od zagranicznej ropy naftowej i wzmocniłoby krajowe rynki energetyczne.