Chiny dążą do zacieśnienia więzi z ASEAN na szczycie w Malezji w obliczu napięć celnych ze strony USA

Chiny zintensyfikowały swoje naciski na regionalną współpracę handlową na szczycie w Malezji, który został przyćmiony przez wysokie amerykańskie cła, starając się pozycjonować jako siła stabilizująca gospodarki azjatyckie zmagające się z protekcjonistycznymi przeciwnościami.

Podczas gdy Waszyngton potwierdził swoje stanowisko w sprawie ceł podczas pięciodniowej podróży prezydenta Donalda Trumpa po Azji, Pekin pracował nad rozszerzeniem swoich wpływów poprzez wielostronną dyplomację i strategiczne partnerstwa handlowe.

Spotkania te były kluczowym momentem w wysiłkach Chin na rzecz wzmocnienia więzi ze Stowarzyszeniem Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN) i gospodarkami sojuszniczymi, podkreślając ich ambicje kształtowania bardziej zintegrowanego i mniej zależnego od USA regionalnego porządku handlowego.

Chińska strategia regionalna nabiera tempa

Na szczycie w Malezji, w którym wzięli udział przywódcy ASEAN, Brazylii, Kanady, Japonii i Rady Europejskiej, Reuters donosi , że Chiny wezwały państwa członkowskie do utrzymania wolnego handlu i odrzucenia protekcjonizmu.

Premier Li Qiang wezwał kraje do ochrony stabilności w Azji Wschodniej poprzez wielostronne zaangażowanie i przestrzeganie zasad Światowej Organizacji Handlu, zgodnie z długoterminowym celem Chin, jakim jest zapewnienie odporności łańcucha dostaw w całym regionie.

Tymczasem prezydent Trump podczas swojej wizyty nadzorował cztery regionalne umowy ramowe w sprawie handlu i rozszerzony pakt o zawieszeniu broni między Kambodżą a Tajlandią.

Jednak żadna z tych umów nie złagodziła ceł na towary z Kambodży, Malezji, Tajlandii czy Wietnamu. Reuters podaje, że Biały Dom potwierdził, że cła pozostaną w mocy pomimo wznowienia wysiłków na rzecz współpracy.

Pekin wykorzystał lukę pozostawioną przez protekcjonistyczną politykę Waszyngtonu, posuwając naprzód dyskusje na temat bezcłowych korytarzy handlowych i regionalnych powiązań produkcyjnych.

W związku z tym, że amerykańscy negocjatorzy wyruszyli wcześnie do Japonii, chińscy urzędnicy wykorzystali okazję do konsolidacji dyplomatycznej i wzmocnienia swoich wpływów gospodarczych w ASEAN.

RCEP napędza wpływy Chin w Azji

Regionalne Kompleksowe Partnerstwo Gospodarcze (RCEP) – wspierany przez Chiny pakt handlowy obejmujący 10 krajów ASEAN wraz z Australią, Japonią, Nową Zelandią i Koreą Południową – stał się centralnym punktem szczytu.

Reprezentując około 30% światowego PKB, RCEP pozostaje największym blokiem handlowym na świecie i centralnym filarem regionalnej strategii Chin.

Uczestnicy zwrócili uwagę na plany przyspieszenia włączania nowych członków i zacieśniania współpracy w zakresie łańcuchów dostaw, handlu cyfrowego i logistyki.

Eksperci zauważyli, że RCEP może służyć jako przeciwwaga dla waszyngtońskiej agendy handlowej opartej na cłach, oferując gospodarkom Azji i Pacyfiku platformę do integracji rynku i negocjacji zbiorowych.

Jak donosi Reuters, prezydent Brazylii Luiz Inacio Lula da Silva również zaangażował się w rozmowy handlowe z Trumpem, ujawniając później, że rozmowy otworzyły drzwi do korzystniejszej umowy w sprawie brazylijskiego eksportu, który obecnie podlega cłom w wysokości do 50%.

Jego komentarze podkreśliły szerszy kontekst szczytu – gospodarki rozwijające się dążą do elastyczności od obu głównych mocarstw w obliczu nasilających się zmian w handlu.

Zachodni partnerzy zgłaszają obawy dotyczące kontroli eksportu

Szczyt ujawnił również rosnące napięcia między Chinami a zachodnimi sojusznikami w związku z łańcuchami dostaw krytycznych minerałów.

Przewodniczący Rady Europejskiej Antonio Costa spotkał się z premierem Li Qiangiem, aby wyrazić zaniepokojenie rozszerzającą się kontrolą eksportu przez Pekin kluczowych surowców wykorzystywanych w pojazdach elektrycznych i technologiach odnawialnych.

Costa wezwał do przywrócenia przewidywalnych przepływów handlowych w celu ochrony stabilności przemysłowej Europy i transformacji energetycznej.

Japonia powtórzyła te obawy, wskazując na kontrolę Chin nad 90% światowej produkcji metali ziem rzadkich . Tokio skrytykowało ograniczenia eksportowe Pekinu, ostrzegając, że takie środki zagrażają globalnym łańcuchom dostaw i są sprzeczne z chińskimi wezwaniami do otwartego handlu.

Dyskusje te odzwierciedlały pogłębiający się rozdźwięk między chińską retoryką wolnego handlu a strategicznym zarządzaniem kluczowymi zasobami.

Napięcia na Morzu Południowochińskim kładą się cieniem na wysiłkach handlowych

Pomimo postępów w dyplomacji handlowej utrzymywały się napięcia terytorialne. Prezydent Filipin Ferdinand Marcos Jr potępił działania Chin na Morzu Południowochińskim, powołując się na powtarzające się incydenty, które zagrażały filipińskim statkom i personelowi.

Ministerstwo Spraw Zagranicznych Pekinu odpowiedziało, że Filipiny naruszyły prawa morskie i sprowokowały konfrontację.

Spór uwypuklił delikatną równowagę, z jaką boryka się Pekin między projektowaniem przywództwa gospodarczego a rozwiązywaniem problemów związanych z bezpieczeństwem regionalnym.

Podczas gdy inicjatywy takie jak RCEP promują współpracę, trwające spory morskie nadal podważają zaufanie i komplikują dążenie Chin do niekwestionowanych wpływów w regionie.

Pod koniec szczytu wyraźnie ukazał się kontrast między tonem współpracy Chin a ich asertywną postawą w regionie.

W sytuacji, gdy amerykańskie cła wciąż obciążają azjatyckich eksporterów i zachodnich sojuszników, którzy obawiają się polityki surowcowej Pekinu, podejście Chin opiera się obecnie na utrzymaniu wiarygodności handlowej przy jednoczesnym poruszaniu się po głębokiej nieufności geopolitycznej.