Samsung, SK Hynix i Micron pozywani za ceny DRAM: o co chodzi

Samsung Electronics, SK Hynix i Micron stoją przed nowym pozwem zbiorowym w USA, który stawia boom na układy pamięciowe pod prawną lupą.

Sprawa pojawia się w niezbyt dogodnym momencie dla branży: popyt związany z AI gwałtownie podniósł ceny pamięci, nabywcy centrów danych ścigają się, by zabezpieczyć dostawy, a firmy z sektora elektroniki użytkowej zaczynają przerzucać wyższe koszty na klientów.

Pytanie prawne brzmi, czy trzech największych producentów DRAM na świecie po prostu reagowało na te same rynkowe bodźce, czy też skoordynowali działania, by ograniczyć podaż i podnieść ceny.

Czego dotyczy pozew dotyczący DRAM

Pozew został złożony 25 czerwca w Sądzie Okręgowym USA dla Północnego Okręgu Kalifornii.

Sprawa nosi tytuł Garciaguirre et al v Samsung Electronics Co Ltd et al i została przekazana sędziemu Nathanaelowi M. Cousinsowi.

Powodami jest 14 konsumentów oraz trzy małe przedsiębiorstwa zajmujące się składaniem i dystrybucją komputerów PC.

Wnoszą o status pozwu zbiorowego, nakaz sądowy i potrójne odszkodowanie, co oznacza, że jeśli powództwo o naruszenie prawa antymonopolowego zostanie udowodnione, odszkodowania mogą zostać potrojone.

Główny zarzut jest prosty: Samsung, SK Hynix i Micron miały ograniczać produkcję konwencjonalnych modułów DRAM, zwłaszcza starszych pamięci DDR3 i DDR4, jednocześnie przesuwając moce produkcyjne w stronę bardziej dochodowej pamięci o wysokiej przepustowości (HBM) stosowanej w systemach AI.

Powodowie twierdzą, że zwrot w stronę AI posłużył jako pretekst do stworzenia sztucznego niedoboru na rynku pamięci mainstreamowych.

Razem te trzy firmy kontrolują około 90% światowego rynku DRAM, dlatego ich decyzje produkcyjne mają tak duże znaczenie.

Pozew stwierdza, że ceny konwencjonalnych modułów DRAM wzrosły o około 700% w ciągu czterech lat.

Dla czytelników to prawny kontekst stojący za szokiem cenowym, który mogą już obserwować.

Apple niedawno podniosło ceny kilku modeli MacBook i iPad, przy czym cena MacBooka Pro 1TB wzrosła o $300, a jako przyczynę podano gwałtowny wzrost kosztów pamięci i pamięci masowej.

Nie pierwszy raz, ale trudniejsza sprawa

To nie pierwszy raz, gdy ceny DRAM przyciągnęły uwagę organów antymonopolowych.

W połowie lat 2000 Samsung i Hynix przyznali się do winy w śledztwie Departamentu Sprawiedliwości USA dotyczącym zmowy cenowej na rynku DRAM.

Samsung zapłacił karę karną 300 mln USD (ok. 1,1 mld zł), podczas gdy Hynix zapłacił 185 mln USD (ok. 692,1 mln zł).

Micron współpracował z wcześniejszym śledztwem i uniknął nałożenia kary na korporację, choć jeden pracownik Micronu później przyznał się do utrudniania śledztwa.

Ta historia nadaje nowemu pozwowi polityczną i prawną wagę. Nie sprawia to jednak, że obecna sprawa jest prosta.

Podobny pozew zbiorowy wniesiony w 2018 r. przeciwko Samsungowi, SK Hynix i Micronowi został oddalony w 2020 r., a oddalenie zostało podtrzymane przez Sąd Apelacyjny dla Dziewiątego Okręgu (Ninth Circuit) w 2022 r.

Sądy uznały, że powodowie nie przedstawili wystarczających dowodów na faktyczne porozumienie między firmami.

Ta różnica ma znaczenie, ponieważ w prawie antymonopolowym firmy mogą niezależnie podejmować te same decyzje biznesowe, jeśli stoją przed tymi samymi warunkami rynkowymi.

Eksperci prawni nazywają to zachowaniem równoległym.

To, co powodowie zwykle muszą udowodnić, to koordynacja — jakaś forma porozumienia, komunikacji lub wspólnego planu ograniczającego konkurencję.

Nowa sprawa próbuje pokonać tę przeszkodę, koncentrując się na terminach cięć produkcji, ogólnoprzemysłowym przesunięciu w kierunku HBM oraz gwałtownym wzroście cen konwencjonalnych modułów DRAM.