Ülkeler ve işletmeler, Orta Avrupa'yı kasıp kavuran Boris Fırtınası'nın ekonomik etkilerine hazırlanıyor

Orta Avrupa, Boris Fırtınası'nın yol açtığı felaket niteliğindeki sellerin ardından yıkıcı ekonomik kayıplarla karşı karşıya kalırken, ilk tahminlere göre hasarın 1 milyar avroyu aşabileceği öngörülüyor.

Bölgede etkili olmaya devam eden sağanak yağışlar, artan ölü sayısı ve yaygın yıkıma yol açarken maliyetin tam boyutu henüz belirsizliğini koruyor.

Morningstar DBRS'nin ilk değerlendirmelerine göre, faturanın birkaç yüz milyon avrodan 1 milyar avronun üzerine kadar çıkabileceği belirtiliyor.

Ancak fırtınanın bölgeyi vurmaya devam etmesiyle birlikte, nihai rakamın önemli ölçüde artabileceği belirtiliyor.

Ülkeler nasıl etkileniyor?

Taşkınlar Avrupa'nın en maliyetli doğal afetidir ve her yıl önemli hasara yol açmaya devam etmektedir.

İngiliz çevre danışmanlık şirketi JBA Risk Management'a göre, sadece nehir taşkınlarının kıtaya yıllık maliyeti yaklaşık 7,8 milyar avro.

Ekonomiler taşkın riski taşıyan bölgelerde genişledikçe ve iklim değişikliği yağışları yoğunlaştırdıkça risklerin ve maliyetlerin artması bekleniyor.

Son sel felaketi Avusturya, Çek Cumhuriyeti, Polonya ve Romanya'nın da aralarında bulunduğu birçok ülkeyi etkiledi.

Slovakya ve Macaristan'ın da Boris Fırtınası'nın devam eden etkilerinden etkilenmesi bekleniyor. Bölgedeki hükümetler halihazırda yüz milyonlarca avroluk acil durum fonu serbest bırakarak yanıt veriyor.

Polonya, Romanya ve Avusturya hükümetleri yardım sözü verirken, Çek hükümeti sel kaynaklı hasarları karşılamak için 2024 bütçesini değiştirmeyi düşünüyor.

Polonya Başbakanı Donald Tusk, selden etkilenen bölgelere 1 milyar zloti (260 milyon dolar) yardımda bulunurken, Avrupa Birliği'nden de mali yardım çağrısında bulundu.

Conotoxia Invest'te piyasa analisti olan Grzegorz Dróżdż, Euronews raporunda hasarın ulusal ekonomileri nasıl etkileyebileceğini özetledi. Şöyle dedi:

Sel felaketinin üretim ve ekonomik faaliyetler üzerinde uzun vadeli etkileri olabileceğini, zaten zorlanan ulusal bütçeleri de olumsuz etkileyebileceğini sözlerine ekledi.

Kaynak: BBC

Çek Cumhuriyeti en yüksek sigortalı kayıpları görecek

Uzmanlar, eldeki verilere göre en yüksek sigortalı hasarın Çek Cumhuriyeti'nden gelebileceğini, en çok etkilenen ülkelerin başında geldiğini düşünüyor.

Çekya Sigorta Şirketleri Birliği'nin tahminlerine göre, sadece Çek Cumhuriyeti'nde sellerden kaynaklanan sigortalı zararların 17 milyar Çek Korunası'na ulaşması bekleniyor.

Zararın yarısı işletmelere, diğer yarısı ise hanelere ait.

Çek Cumhuriyeti'nde doğal afet sigortasının yaygınlaşmasının, etkilenen bölgelerden önemli miktarda tazminat talebi gelmesi bekleniyor.

ING, toplam hasarın ülkenin nominal GSYİH'sinin yüzde 0,5'ini, sigortalı hasarın ise yüzde 0,2'sini oluşturabileceğini tahmin ediyor.

Hükümetin, GSYİH'nın yüzde 0,3'üne denk gelen, yani yaklaşık 24 milyar Çek Korunası tutarında bir maliyeti üstlenmesi bekleniyor.

ING, sel felaketine ilişkin nihai faturanın bu yıl için planlanan hükümet bütçesini etkileyebileceğini söyledi.

Maliye Bakanlığı bütçeyi değiştirebileceğini belirtti. Kritik olaylar için bazı fonlar zaten bütçelendi, bazı kaynaklar ise muhtemelen AB fonlarından elde edilebilir.

Çek Cumhuriyeti ING Başekonomisti David Havrlant şunları söyledi:

İşletmeler üzerindeki etkisi

Bölgedeki işletmeler sellerin etkilerini şimdiden hissediyor. Bloomberg'in aktardığı Ipopema aracılık verilerine göre Polonya'nın en büyük sigortacısı PZU'nun hava koşullarıyla ilgili talepler nedeniyle kârında %10'luk bir düşüş bekleniyor.

Sigortacılığın yanı sıra imalat ve kimya gibi sektörlerde de aksama yaşandı.

Çek Cumhuriyeti'nin Ostrava kentindeki BorsodChem kimya tesisi, sel nedeniyle üretim hatlarını kapatmak zorunda kaldı.

Benzer şekilde Çek içecek üreticisi Kofola CeskoSlovensko ve Avrupa'nın en büyük döküm kok üreticilerinden OKK Koksovny de üretimini durdurdu.

Reuters, sellerin bu sektörlerde ciddi aksaklıklara yol açtığını ve ekonomik etkiyi daha da artırdığını bildirdi.

Ulaştırma sektörü de bundan muaf tutulmadı. Polonya ile Çek Cumhuriyeti arasında ve Macaristan ile Avusturya arasında sınır ötesi demir yolu hizmetleri askıya alındı.

Ulaşım hizmetlerindeki durmanın bölge genelindeki ticaret, tedarik zincirleri ve iş operasyonları üzerinde domino etkisi yaratması muhtemel.

Uzun vadeli ekonomik beklentiler daha olumlu olabilir

Ulusal ekonomiler üzerindeki ilk etkilerin ciddi olacağı öngörülürken, analistler uzun vadeli tablonun daha olumlu olabileceğine inanıyor.

Restorasyon çalışmalarının inşaat sektörüne önemli bir ivme kazandırması, büyük ölçekli altyapı projelerinin ekonomik büyümeyi desteklemesi bekleniyor.

Erste Group Baş CEE Makro Analisti Katarzyna Rzentarzewska euronews'e şunları söyledi:

Sel felaketi nedeniyle etkilenen tüm ülkelerdeki sanayi sektörünün kısa süreli bir gerileme yaşayacağını öngörüyor.

Sanayi üretiminin yanı sıra turizm ve tarım gibi sektörler de selden kaynaklanan hasarlardan etkilenebilir.

Rzentarzewska, gıda tedarik zincirlerinde olası kesintilere işaret ederek, "Son olarak, ürünlerdeki hasarın enflasyonist etkileri olabilir" uyarısında bulundu.

Ancak uzun vadede yeniden yapılanma çabaları, özellikle daha dayanıklı altyapılara yönelik yeni yatırımların teşvik edilmesine yardımcı olabilir ve bu da gelecekte daha güçlü büyümeye yol açabilir.