Fransa'nın borç sıkıntıları AB ve piyasalarda endişelere yol açıyor

Fransa'nın devam eden mali sıkıntıları, Avrupa Birliği ortakları ve finans piyasaları arasında tedirginliğe yol açarken, azınlık hükümetinin kırılganlığının kamu maliyesini istikrara kavuşturma çabalarını engelleyebileceği yönündeki endişeler artıyor.

Bu durum da AB'nin yeni kabul ettiği mali yönergeler açısından potansiyel bir risk oluşturuyor.

Cumartesi günü Başbakan Michel Barnier liderliğindeki yeni hükümet açıklandı.

Ancak yönetimin, 2025 bütçesi ve AB tarafından zorunlu kılınan yedi yıllık borç azaltma planı gibi kritik oylamalarda aşırı sağcı Ulusal Birleşme'nin desteğine güvenmesi gerekecek.

İşleri daha da karmaşık hale getiren şey ise, parlamentodaki sandalyelerin yaklaşık üçte birini elinde tutan aşırı sağ ve aşırı sol kesimin, Fransa'nın bütçe açığının bu yıl GSYİH'nın yaklaşık %6'sına ulaşması ve AB'nin öngördüğü sınırın iki katına çıkması beklenmesine rağmen, harcama kesintilerine kesinlikle karşı çıkması.

Reuters, diğerleri gibi durumun hassasiyeti nedeniyle isminin açıklanmasını istemeyen bir avro bölgesi yetkilisinin ifadesine dayanarak, "Koalisyonun siyasi istikrarsızlığı inkar edilemez" dedi.

Avrupa Komisyonu, Fransa'nın kamu borcunun 2023'te GSYH'ye oranının yüzde 110,6'dan, kararlı bir adım atılmadığı takdirde bu yıl yüzde 112,4'e, 2025'te ise yüzde 113,8'e yükseleceğini öngörüyor.

AB kuralları GSYH'nın her yıl yüzde 1 oranında azaltılmasını öngörüyor.

Reuters'a konuşan bir diğer avro yetkilisi ise şunları söyledi:

Yetkili, "Sonuç olarak, Paris'te başarısızlığın maliyetinin çok yüksek olabileceğinin yeterince farkına varılması ve bunun bazı partileri en azından geçici olarak hükümete destek vermeye teşvik etmesi umuluyor" diye ekledi.

Piyasa endişeleri nedeniyle Fransız tahvil getirileri yükseldi

Fransa'nın kamu maliyesine ilişkin piyasalardaki tedirginlik ülkenin borçlanma maliyetlerini etkilemeye başladı.

Fransa'nın 10 yıllık devlet tahvillerinin getirisi, 2008 mali krizinden bu yana ilk kez Salı günü İspanya'nın getirisini kısa süreliğine aştı. Bu gelişme, yatırımcıların artan endişelerini yansıtıyor.

Başbakan Barnier'in 2025 bütçe teklifini ekim ortasına kadar Fransız parlamentosuna ve Avrupa Komisyonu'na sunması bekleniyor.

Bunu, ekim ayı sonuna kadar reformları, yatırımları ve borç azaltımını ele alan yedi yıllık bir plan izleyecek.

Bazı AB yetkilileri, piyasa baskılarının Fransız milletvekillerini zorlu mali kararlar almaya itebileceğine inansa da, zayıf bir borç planının, AB'nin Nisan ayında tanıttığı yeni mali çerçevenin güvenilirliğini zedeleyebileceği yönünde endişeler de bulunuyor.

Fransa bu kez ayrıcalıklı muameleden kurtulabilecek mi?

Avro Bölgesi'nden üst düzey bir yetkili, Fransa'nın mali uyum konusunda AB'den tarihsel olarak hoşgörü gördüğünü, ancak bu sefer durumun farklı olabileceğini belirtti.

Yetkili, "Fransa'nın bu kez kuralları bu kadar kolay çiğneyebileceğini sanmıyorum, çünkü başarısızlık yeni mali çerçeveyi ciddi şekilde zayıflatacaktır" dedi.

Fransa, bütçe açığını GSYİH'nın yüzde 3'üyle sınırlayan AB kurallarını sık sık ihlal etti ve Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un doğumundan üç yıl önce, 1974'ten bu yana bütçe fazlası elde edemedi.

Avrupa Komisyonu geçmişte Fransa'ya bir miktar hoşgörü göstermişti ve bu durum eski Komisyon Başkanı Jean-Claude Juncker'in "Fransa, Fransa'dır" sözüyle haklı çıkarılmıştı.

Güncellenen mali çerçeve, ülkelerin borç azaltma stratejilerini Avrupa Komisyonu ile istişare ederek belirlemelerine olanak tanırken, aynı zamanda AB hükümetlerinin pandemi sonrası borç seviyeleri ve enerji krizinin yol açtığı mali sıkıntıyla başa çıkma konusunda ciddi olduklarını göstermeyi amaçlıyor.

Reuters, avro bölgesinden bir başka yetkilinin ifadesine dayanarak, "Sanırım Fransız planı bir test vakası olacak" dedi.

Fransa'ya ne kadar manevra alanı verileceğini göreceğiz. İlk plan katı görünse bile, Komisyon yıllar içindeki ilerlemesini gözden geçirdiğinde ileride esneklik olabilir.

Fransa'nın borç yönetim stratejisinin sonuçları yakından izlenecek. Zira bu strateji yalnızca kendi ekonomisini etkilemekle kalmayacak, aynı zamanda AB'nin daha geniş mali politikalarının etkinliği ve yaptırım gücü açısından da bir ölçüt teşkil edecek.