Hava durumu ve jeopolitik gerginlikler buğday, şeker ve pirinçte fiyat oynaklığını artırıyor

Öngörülemeyen hava koşulları ve artan jeopolitik gerginlikler, küresel tarım piyasalarında önemli belirsizliklere yol açarak buğday, pirinç ve şeker gibi temel gıda maddelerinin fiyatlarını etkiledi.

Bu emtiaların fiyatlarında büyük dalgalanmalar yaşanırken, tüketicilerin özellikle buğday ve şeker fiyatlarındaki artış nedeniyle daha yüksek market faturalarıyla karşılaşması muhtemel.

Öte yandan, dünya genelinde pirinç arzının artması piyasa beklentilerini olumsuz etkiliyor.

Buğday fiyatları daha fazla artışa hazır

Rusya ile Ukrayna arasındaki çatışmadan kaynaklanan arz kesintilerinin devam etmesiyle buğday fiyatları istikrara kavuştu.

Ancak uzmanlar fiyatlardaki yükselişin henüz bitmediği konusunda uyarıyor.

Chicago Ticaret Borsası'ndaki (CBOT) buğday vadeli işlemleri bu hafta yüzde 6 artarak, buşel başına 6,13 dolar ile üç buçuk ayın en yüksek seviyesine ulaştı.

Bu artış, Rusya'daki kuraklık endişeleri ve bölgeyi etkileyen devam eden jeopolitik gerginliklerden kaynaklanıyor.

Eylül sonu itibarıyla Rusya'da sadece 8,3 milyon hektar kışlık tahıl ekildi. Bu rakam geçen yıl 9,3 milyon hektardı ve beş yıllık ortalama da aynıydı.

Bu, 2013'ten bu yana kışlık tahıl ekiminde görülen en düşük seviyeyi temsil ediyor; zira olumsuz hava koşulları kritik yetiştirme alanlarında ekimi geciktirdi.

Karadeniz araştırma şirketi SovEcon'a göre, Volga bölgesi ve Rusya'nın orta kesimlerinde önümüzdeki iki hafta boyunca kuraklığın devam etmesi bekleniyor ve bu durum ekili tarlalar için risk oluşturuyor.

SovEcon uzmanları, yaygın nem eksikliğinin, kışa girerken mahsullerin kötü durumda kalmasına neden olabileceğini belirtti.

Danışmanlık şirketi, Rusya'nın Avrupa kesimlerinin son 30 günde beklenen yağışın yüzde 20'sinden azını aldığını ve bunun çiftçilerin zorluklarını daha da artırdığını vurguladı.

Yerel zorlukların yanı sıra Arjantin ve Avustralya'daki kurak hava ve don riskleri küresel buğday üretimini daha da tehdit edebilir.

Küresel şeker piyasasında istikrarsızlık

Küresel şeker piyasası, öngörülemezliğine katkıda bulunan çeşitli temel faktörlerle boğuşuyor.

Dünyanın en büyük şeker üreticisi Brezilya'daki kuraklık, ikinci büyük üretici Hindistan'da muson mevsiminde yaşanan aşırı yağışlarla birleşince piyasalardaki oynaklık arttı.

Investing Haven'ın hazırladığı raporda, şeker fiyatları için arz ve talep dinamiklerinin önemli göstergeler olduğu vurgulandı.

Ancak hızla değişen manzara güvenilir tahminlerde bulunmayı zorlaştırıyor.

Brezilya'da son dönemde yaşanan kuraklıklar ve orman yangınları, özellikle São Paulo gibi önemli üretim bölgelerinde şeker mahsullerine önemli zararlar verdi.

Orplana Şeker Kamışı Üreticileri Birliği, Brezilya'da bu yıl yaklaşık 2 bin yangın çıkışında 80 bin hektar ekili alanın etkilendiğini bildirdi.

Bunun sonucunda ABD şeker vadeli işlemleri Eylül ayının başından bu yana yüzde 20'den fazla artarak pound başına 23,18 sente ulaştı.

Investing Haven, mevcut eğilimler devam ederse şeker fiyatlarının 2025 yılına kadar mevcut seviyelere göre %50 artışla 36 sente kadar çıkabileceğini öne sürdü.

Ancak bu potansiyel artış, normalin üzerinde muson yağışlarının bereketli bir ürün beklentisi yaratmasının ardından 2024-25 sezonunda Hindistan'da güçlü şeker üretimi beklentileriyle sınırlanabilir.

Pirinç fiyatları ihracat artışıyla geriledi

Son haftalarda şeker ve buğday fiyatları artarken, Hindistan'ın basmati olmayan beyaz pirinç ihracatına uyguladığı yasağı kaldırmasıyla küresel pirinç fiyatlarında düşüş görüldü.

Bu karar, dünyanın en büyük pirinç ihracatçısı ülkesindeki stokların artması üzerine alındı.

Hindistan'ın pirinç ihracatına yeniden başlama kararının küresel arzı artırması ve bunun sonucunda uluslararası fiyatların yumuşaması bekleniyor.

Bu değişimin, Pakistan, Tayland ve Vietnam gibi diğer büyük ihracatçıları da rekabette kalabilmek için fiyatlarını düşürmeye zorlaması muhtemel.

2023 yılında normalin altında yağışa yol açan El Niño hava olayının bir sonucu olarak Hindistan, yerel fiyatları istikrara kavuşturmak için daha önce ihracat yasağı koymuştu.

Önde gelen pirinç ihracatçılarından Satyam Balajee'nin İcra Direktörü Himanshu Agarwal, komşu ülkelerdeki tedarikçilerin Hindistan'ın yeni politikalarına yanıt olarak rekabette kalabilmek için ihracat fiyatlarını düşürdüğünü belirtti.

Hindistan hükümeti, basmati olmayan beyaz pirinç ihracatı için ton başına 490 dolarlık bir taban fiyat belirledi ve ticareti teşvik etmek amacıyla ihracat vergilerini kaldırdı.