Almanya federal seçimlerini ne zaman yapacak? Önemli tarihler ve daha fazlası

Almanya, Şansölye Olaf Scholz'un koalisyon hükümetinin geçen Çarşamba günü beklenmedik şekilde çökmesinin ardından Şubat ayında erken federal seçime hazırlanıyor.

Scholz, ilk etapta Mart ayında seçim yapılacağını, Ocak ayında da güvenoyu alınmasının planlandığını belirtmişti.

CNBC'nin aktardığına göre, Sosyal Demokrat Parti (SPD) parlamento grubu kaynaklarından alınan bilgiye göre, seçimlerin 23 Şubat'ta yapılması bekleniyor.

Erken seçime gidilebilmesi için olmazsa olmaz prosedürlerden biri olan güven oylamasının 16 Aralık'ta yapılması kararlaştırıldı.

Şansölyenin öncelikle parlamentodan bu oyu istemesi gerekiyor; eğer Bundestag üyelerinin çoğunluğu şansölyeye güvensizlik oyu verirse, şansölye o zaman Alman cumhurbaşkanına parlamentoyu feshetmesini önerebilir.

Cumhurbaşkanına, fesih tarihinden itibaren 60 gün içinde seçim yapılmasını gerektirecek bir karar alması için 21 gün süre verilir.

Cumhurbaşkanı ayrıca nihai seçim tarihini belirleme yetkisine de sahiptir.

Scholz, seçim sürecini hızlandırmak konusunda ciddi baskı altında.

Yetkililer, seçim öncesinde yeterli hazırlık süresi sağlanamaması durumunda lojistik ve organizasyonel zorluklar yaşanacağı konusunda endişelerini dile getirdiler.

SPD-Yeşiller-FDP koalisyonu neden çöktü?

Scholz'un SPD'si, Yeşiller ve Hür Demokrat Parti'den (FDP) oluşan koalisyon, Scholz'un eski Maliye Bakanı Christian Lindner'i görevden almasının ardından dağıldı.

Jörg Kukies, 7 Kasım'da Lindner'in yerine yeni maliye bakanı olarak atandı.

Koalisyonun dağılması, anlaşmazlığın başlıca nedenleri olarak gösterilen bütçe ve ekonomik politikalar konusunda aylarca süren anlaşmazlıkların ardından gerçekleşti. 2025 bütçesinin zamanlaması ve ayrıntıları belirsizliğini koruyor.

Seçime kadar SPD ve Yeşiller azınlık hükümeti kuracak. Scholz, görev süresinin bitiminden önce bazı yasal tedbirleri geçirme isteğini dile getirdi.

Kampanya yakında ön plana çıkacak.

Bazı partiler başbakan adaylarını belirledi, SPD de dahil olmak üzere diğerleri ise henüz belirlemedi.

Bazı partiler tarafından yerel medya kuruluşlarına ön politika platformları da iletildi.

Almanya şansölyesini nasıl seçiyor?

Almanya'nın Temel Yasası, seçimlerin "genel, doğrudan, serbest, eşit ve gizli" olması gerektiğini belirtiyor.

Sistem, vatandaşların aracı kurumlar olmadan parlamentodaki temsilcilerini seçmesi nedeniyle "doğrudan" olarak tanımlanıyor.

Almanya'daki seçim sistemi, bireysel seçim bölgelerinde çoğunluk oyu (ilk oylar) ile parti listelerine dayalı orantılı temsil (ikinci oylar) sistemini birleştiriyor.

Seçmenler şansölyeyi doğrudan seçmiyorlar ancak oyları Bundestag'ın yapısını belirliyor ve Bundestag da şansölyeyi seçiyor.

Her seçmen iki oy kullanıyor: Biri yerel adaya, diğeri ise eyalet düzeyindeki parti listesine.

İlk oylama hangi adayların seçim bölgelerinden milletvekili çıkaracağını belirlerken, ikinci oylama ise partilerin Bundestag'daki genel gücünü belirliyor.

Bundestag üyelerinin yarısı 299 seçim bölgesinden seçilirken, diğer yarısı da eyalet parti listelerinden seçiliyor.

Seçim bölgesi temsilcileri basit çoğunlukla seçilirken, ikinci oylama sandalyelerin partiler arasında dağılımını belirler.

Bundestag koltuk dağılımı

Bundestag'ın normal şartlarda 598 sandalyesi olmasına rağmen, "çıkıntı" ve "denge" koltukları nedeniyle bu sayının artması da mümkündür.

Örneğin, 2017 seçimleri sonrasında Bundestag, ikinci oylamayla orantılı temsili korumak için 709 sandalyeye sahipti.

Partilerin temsil hakkı kazanabilmeleri için ikinci turda en az yüzde 5 oy almaları veya en az üç seçim bölgesi milletvekilliği kazanmaları gerekiyor.

Bu kural, çok sayıda küçük partinin yer aldığı parçalı bir parlamentonun oluşmasını engelliyor.

Partinin toplam sandalye sayısı, birinci ve ikinci oylamalardan hangisinin daha yüksek olduğuna göre değişiyor.

Bir parti, ikinci oylamada aldığı oy oranından daha fazla seçim bölgesi milletvekili kazanırsa ek milletvekili kazanır.

Örneğin, bir parti ikinci oylamada 15 sandalye elde ederse, ancak 20 seçim bölgesini kazanırsa, Bundestag'da beş sandalye daha kazanır.