Analiz: Sınırlı arz ve Çin'in politika değişikliği bakır fiyatlarının yükselmesini destekliyor

Analiz: Sınırlı arz ve Çin'in politika değişikliği bakır fiyatlarının yükselmesini destekliyor
Sayantan Sarkar
11 Ara 2024, 15:06 ÖS
  • Çin'in ekonomik ve parasal politikalarındaki değişim, 2025'in sonlarında bakıra olan talebi artırabilir.
  • Çin'de eritme kapasitelerinin limite yaklaşması nedeniyle bakır arzında kısıtlamalar yaşanabilir.
  • Yatırımcılar şimdi teşvik önlemlerine ilişkin daha fazla ipucu almak için Çin'in Merkezi Ekonomik Çalışma Konferansı'na odaklanacak.

Bakır, en büyük tüketici Çin'den gelen talebin artacağına dair beklentilerle yükseliş ivmesini yeniden kazandı.

Londra Metal Borsası'nda bakır fiyatları Çarşamba günü ton başına 9.312,50 dolara çıkarak bir aylık zirveye ulaşmıştı.

Uzmanlara göre, bu olumlu gelişmenin sebebi Çin Merkez Bankası'nın son dönemdeki para politikası değişikliği olabilir.

Finimize, yayınladığı raporda, "Bu artış büyük ölçüde Çin'in daha gevşek para politikasına ve mali önlemlere yönelmesinden kaynaklanıyor. Bu, Çin'in ekonomik büyümeyi canlandırmayı amaçlayan 14 yıl içindeki ilk büyük politika ayarlaması" ifadelerini kullandı.

Bu arada Commerzbank AG analistleri, kısıtlı arzın bakır fiyatlarının yükselmesine neden olduğuna inanıyor.

Fiyatlar için rollercoster yolculuğu

Bakır fiyatlarında bu yıl sert dalgalanmalar yaşandı.

Yıl boyunca LME'deki bakır fiyatları Mayıs ortasında ton başına yaklaşık 11.000 dolar rekor seviyeye tırmandı. Bunu yaz aylarında ton başına 9.000 doların altına düşüş izledi.

Eylül ayında ton başına fiyatların tekrar 10.000 doların üzerine çıkması ve ardından tekrar 9.000 doların altına düşmesiyle birlikte sert dalgalanmalar devam etti.

Yazının yazıldığı sırada yılbaşından bu yana fiyat sadece %8 civarında artmıştı.

Commerzbank AG emtia analisti Carsten Fritsch, "Bu oldukça dikkat çekici, zira Uluslararası Bakır Çalışma Grubu'nun tahminine göre bakır piyasasının bu yıl 469 bin tonluk büyük bir arz fazlasıyla karşı karşıya kalması muhtemel" dedi.

Bakır çalışma grubuna göre, arzın %4 oranında artması muhtemelken, talebin %2 oranında arttığı görülüyor. ICSG ayrıca gelecek yıl 194.000 tonluk bir arz fazlası tahmin ediyor ki bu, bu yılın yarısına yakın bile değil.

Ancak talebin yüzde 2,7 oranında artacağını ve arz büyümesinin yüzde 1,6'ya yavaşlayacağını da öngörüyor.

Çin'in eritme kapasiteleri sınırlarına yaklaşıyor

Arzın artmasının temel nedeni Çin'in son birkaç yılda bakır eritme kapasitelerini artırmasıdır.

Commerzbank'a göre, Çin'in izabe kapasitelerinin artık küresel rafine bakır arzının yarısını karşılaması bekleniyor.

Fritsch şöyle dedi:

Ancak maden arzının eritme kapasitelerindeki artışa ayak uyduramaması nedeniyle genişleme artık sınırına yaklaşıyor.

Bu yıl maden üretiminin rafine bakır üretimine kıyasla çok daha yavaş artması muhtemel.

Commerzbank'a göre, "Bakır konsantresindeki kıtlık, bakır cevherini işlemek için bakır izabe tesislerinin maden üreticilerinden aldığı arıtma ve rafinasyon ücretlerinde düşüşe yol açtı."

Alman bankası, bu durumun bakır üretimini daha az karlı hale getirdiğini ve dolayısıyla üretim kesintilerine yol açtığını belirtti.

2025'te rafine bakır arzı yetersiz mi kalacak?

Önümüzdeki yıl küresel rafine bakır arzı ICSG'nin yüzde 1,6 olarak öngördüğü artış yerine sadece yüzde 1 artarsa, piyasadaki arz fazlası ortadan kalkacak.

Commerzbank'a göre, arz artışı daha da düşük olsaydı, piyasada arz eksikliği bile yaşanacaktı.

Çin'de elektrikli araç filosunun artması nedeniyle bakır tüketiminin artması bekleniyor.

"Elektrikli bir araba, içten yanmalı motorlu bir arabadan yaklaşık dört kat daha fazla bakır gerektirir. Ayrıca, merkez bankası ve politikacılardan beklenen destek önlemlerinin, bakır talebinin dörtte birini oluşturan inşaat faaliyetini istikrara kavuşturması bekleniyor," dedi Commerzbank'tan Fritsch.

Uzmanlara göre, konsantre kıtlığı ve düşük işleme ücretleri nedeniyle iç tedarik durursa, Çin küresel bakır arzının daha fazlasını tüketebilir.

Fritsch şunları ekledi:

Çin'in teşvikleri talebi yeniden şekillendirebilir

Finimize raporunda, "Dünyanın en büyük bakır tüketicisi olarak ülkenin 'uygun şekilde gevşek' para ve maliye politikalarına olan bağlılığı, inşaat ve enerji başta olmak üzere birçok sektörde talebi canlandırabilir" ifadelerine yer verildi.

Finimize, para politikasındaki bu değişikliklere yönelik anında tepkilerin sınırlı olabileceğine inanıyor.

Ancak, "beklenen dalga etkilerinin" piyasaları istikrara kavuşturabileceği ve tedarik zincirlerini 2025'e kadar etkileyebileceği belirtildi.

Yatırımcılar şimdi, gelecek yılın ekonomik gündemini belirlemesi muhtemel Çin Merkez Ekonomik Çalışma Konferansı'na ve teşvik tedbirlerine odaklanacak.