Kırgızistan ulusal dijital para birimi planlarını ilerletiyor

Kırgızistan, ulusal dijital para birimi olan dijital som'un tam olarak kullanıma sunulmasına yönelik planlarını ilerletti.

Yerel medyanın 11 Aralık tarihli haberine göre, Kırgızistan Parlamentosu, merkez bankası dijital para birimi (CBDC) için düzenleyici bir çerçeve oluşturan yasanın taslak versiyonunu onayladı.

Bu onayla birlikte ülkenin merkez bankası olan Kırgızistan Ulusal Bankası, CBDC için prototip testlerine 2025 yılı başlarında başlayabilecek.

2026 yılı sonuna kadar sürmesi beklenen test sürecinin ardından düzenleyici kurum, ülke çapında uygulamaya ilişkin kararını açıklayacak.

Dijital somun ülkenin finans sistemine entegre edilmesini sağlayacak yasa değişikliği planlarına ilişkin tartışmalar bu yılın başlarında başlamıştı.

Merkez bankası, Ağustos ayında kendisini CBDC'nin tek ihraççısı ve düzenleyicisi konumuna getirecek yasayı önerdi.

Dijital som hakkında çok az şey biliniyor ancak parlamentoya sunulan yasa tasarısına göre akıllı sözleşmelerden faydalanması bekleniyor.

Platform, operatör, katılımcılar ve kullanıcılar arasındaki işlem ve etkileşimleri kolaylaştıracak.

Sistemde işlemlerin temelini oluşturacak dijital cüzdanlar ve dijital hesaplar yer alacak.

Dijital hesaplar, platform operatörü tarafından yönetilen merkezi bir kayıt işlevi görecek; dijital cüzdanlar ise kullanıcıların bankacılık uygulamaları ve finans platformları aracılığıyla güvenli bir şekilde para gönderip almalarına olanak tanıyacak.

Ayrıca sistem hem online hem de offline işlemleri destekleyecek.

Çevrimdışı yapılan işlemler kullanıcının cihazına kaydedilecek ve daha sonra ana ağ ile senkronize edilecek.

Kripto paranın yönetimi, dijital somların ihracını ve muhasebesini denetleyecek, platform kurallarını tanımlayacak, şifreleme anahtarlarını yönetecek ve platformun güvenliğini ve operasyonel bütünlüğünü sağlayacak olan merkez bankası tarafından yönetilecek.

Merkezileşme dijital som kullanımını etkileyebilir

Merkezi kontrol, kripto paralarla ilişkilendirilen merkeziyetsizlik anlayışına aykırı olduğu için, kamuoyunun dijital paralara tam olarak güvenmesini ve onları benimsemesini engelleyen endişe verici bir faktördür.

Örneğin, Yeni Zelanda Merkez Bankası'nın potansiyel CBDC'si hakkındaki kamuoyu istişaresi, katılımcıların çoğunluğunun hükümet kontrolü konusunda endişe duyduğunu, temel sorunlar olarak artan izlenebilirlik ve azalan gizliliği gösterdiğini ortaya koydu.

Kırgızistan Merkez Bankası'nın dijital som için merkezi bir yönetim planlamasıyla birlikte, hükümet kontrolü, mali izleme ve azaltılmış gizlilik konusunda benzer endişeler ortaya çıkabilir ve bu durum kamu güvenini ve benimsenmesini etkileyebilir.

Dünya çapında CBDC planları

Dünya çapında birçok yargı bölgesi, kendi devlet destekli para birimlerinin piyasaya sürülmesini değerlendiriyor.

Örneğin Hindistan, 2022'den bu yana dijital rupiyi test ediyor ve CBDC'yi ülkenin mevcut ödeme altyapılarıyla entegre etmek için çeşitli özellikler ve planları kademeli olarak uygulamaya koyuyor.

Ancak Hindistan Merkez Bankası, perakende satışların aceleye getirilmesinin önlenmesi gerektiğini vurgulayarak ihtiyatlı bir yaklaşımın savunulduğunu belirtti.

Filipinler ise yakın zamanda toptan merkez bankası dijital para biriminin kavram kanıtlama sürecini tamamladı.

Project Agila adı verilen CBDC, dağıtılmış muhasebe teknolojisini kullanarak güvenli, 7/24 bankalar arası fon transferlerine olanak sağlamak üzere tasarlandı.