Çin'in petrol rafinasyon kapasitesi önümüzdeki 10 yılda neden azalabilir?

Çin'in yakıt talebinin beklenenden daha erken zirve yapması, kâr marjlarını düşürecek ve eski, daha küçük ve daha az verimli petrol rafinerilerinin kapanmasına neden olacaktır.

Reuters'ın haberine göre, bunun sonucunda önümüzdeki on yıl içinde Çin'in petrol rafinasyon kapasitesinin yüzde 10'una kadarı kapatılabilir.

Sektör oyuncuları ve analistler, Trump yönetimi altında ABD yaptırımlarının daha sıkı uygulanmasının daha fazla tesis kapanmasına yol açabileceğini öne sürüyor.

Bunun nedeni, İran gibi ülkelerden uygun fiyatlı ham petrole erişimin mümkün olmamasıdır.

Çin'in rafineri sektörü durgunlukta

Dünyada büyüklük bakımından ikinci sırada yer alan Çin'in rafineri sektörü, son otuz yıldır yaşanan hızlı talep artışını dengelemek amacıyla bir büyüme süreci geçirdi.

Raporda, bu genişlemenin kalıcı bir aşırı kapasite sorununa yol açtığı belirtiliyor.

Analistler, bağımsız rafineri merkezi olan Şandong eyaletindeki yetkililer de dahil olmak üzere yetkililerin, on binlerce işçi çalıştıran verimsiz tesisleri kapatmaya yanaşmadığını söyledi.

Ancak Çin'de araçların hızla elektrifikasyona uğraması ve ülkenin ekonomik büyümesinin yavaşlaması, en zayıf operatörlerin sürdürülemez hale gelmesine neden oluyor ve gerekli bir yeniden yapılanmayı zorunlu kılıyor.

Küresel talebin %11'ini karşılayan dünyanın en büyük ham petrol alıcısı Çin'in ham petrol ithalatı 2024'te %1,9 düştü. Bu, COVID yılları dışında son yirmi yılda görülen tek düşüş oldu.

Muhtemelen zayıf talepten kaynaklanan ithalattaki bu düşüş, küresel petrol fiyatlarını etkiledi ve Çin'den gelecekteki ham petrol ithalatına bir sınırlama getirilebileceği sinyalini verebilir.

Sektörün sıkıntılarının en belirgin göstergesi rafinerilerin düşük işletme oranlarıdır.

Reuters'ın haberine göre, danışmanlık şirketi Wood Mackenzie'nin tahminlerine göre, Çin rafinerileri 2024 yılında kapasitelerinin yalnızca %75,5'ini kullandı. Bu, 2019'dan bu yana en düşük ikinci kullanım oranı ve ABD rafinerilerinin %90'ın üzerindeki oranının önemli ölçüde altında.

En büyük darbeyi çaydanlıklar alıyor

Çin'in doğusundaki Şandong eyaletinde bulunan ve "çaydanlıklar" olarak bilinen bağımsız yakıt üreticileri en şiddetli etkiyi yaşıyor.

Reuters'ın Çinli bir danışmanlık şirketine dayandırdığı verilere göre, sektörün üretiminin dörtte birini oluşturan bu üreticiler, geçen yıl yalnızca yüzde 54 kapasiteyle çalıştı. Bu, COVID-19 yılları dışında 2017'den bu yana en düşük seviye.

Pekin, 2023 yılında 2025 yılına kadar günlük 20 milyon varillik ulusal rafinaj kapasitesi sınırı koyarak en küçük rafinerileri ortadan kaldırma niyetini işaret etti.

Raporda, mevcut kapasitenin günlük 19 milyon varilin yalnızca biraz üzerinde olduğu belirtilirken, bu hamlenin zayıf oyuncuları etkili bir şekilde uyardığı ifade edildi.

Sektör oyuncuları Reuters'a, 2019'dan bu yana dört büyük özel rafinerinin faaliyete geçmesiyle daha küçük tesislerin gereksiz hale geldiğini söyledi.

Bu yeni rafineriler Çin'in rafinaj kapasitesinin yüzde 10'unu oluşturuyor.

Reuters, Pekin'in 2021 yılında ödenmemiş vergiler nedeniyle bağımsız rafinerileri dava etmeye başladığını ve bunun da onların zorluklarına eklendiğini söyledi.

Özellikle ithal yakıt yağının işlenmesine dayanan ve Pekin'in ham petrol kotasından yararlanamayan daha küçük işletmeciler, 2025 yılında ek baskıyla karşı karşıya kalacak.

Sektör yöneticilerine göre bunun nedeni, maliyetlerini artırması beklenen yeni tarife ve vergi politikalarıdır. Bu tesisler, günde 400.000 varilin üzerinde birleşik işleme kapasitesine sahiptir.

Reuters'ın haberine göre, günlük 4,2 ila 5 milyon varil kapasiteye sahip olan rafinerinin yaklaşık yarısını temsil eden 15 ila 20 kadar bağımsız rafinerinin on yıl veya daha uzun süre ayakta kalabileceği belirtiliyor.

Sublime China Information'ın kıdemli araştırmacılarından Wang Zhao, Reuters'a şunları söyledi:

2025 anahtar niteliğinde

Geçtiğimiz yıl, devlet tarafından işletilen Sinochem Group'a ait Şandong merkezli üç rafineri, ödenmemiş yüksek vergiler nedeniyle süresiz olarak kapatılmış ve ardından iflasla karşı karşıya kalmıştı.

Sinochem tesisleri yeniden açmayı başarsa bile, tesisler maliyet dezavantajıyla faaliyet gösterecek.

Reuters'ın haberine göre, enerji danışmanı FGE'nin Çin analisti Mia Geng, Sinochem'in yaptırım endişeleri nedeniyle İran, Venezuela ve Rusya'dan indirimli petrol almaktan kaçındığını söyledi.

Reuters, çok sayıda rafinerinin, daralan kâr marjları nedeniyle özellikle İran'dan gelen indirimli petrole geçtiğini bildirdi.

ABD'nin, Donald Trump yönetiminde İran petrolüne yönelik yaptırımları sıkılaştırması ihtimali, Çin'deki rafinerilerin maliyetlerini artırabilir.

Zira İran petrolü, Çin ithalatının yüzde 10'undan fazlasını oluşturuyor.