OPEC+ zor bir kararla karşı karşıya: Üretim kesintilerini uzatmak mı yoksa pazar payını artırmak mı?

Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü ve müttefikleri önümüzdeki hafta yine zor bir tercihle karşı karşıya kalacak: Üretim kesintilerini uzatmak mı yoksa kendi pazar payını artırmak mı?

Karar, kartel'in aylarca uzattığı günlük 2,2 milyon varillik gönüllü üretim kesintisinin ardından Nisan ayından itibaren petrol üretimini artırmayı planlamasının öncesinde geldi.

Gönüllü üretim kesintilerinin Mart ayı sonunda sona ermesi planlanıyor.

Piyasalardaki son gelişmeler, OPEC+'nın gönüllü üretim kesintilerini Mart ayından sonraya uzatmakla ilgilenebileceğini gösteriyor.

Brent ham petrolün varil fiyatı, ocak ayında kısa süreliğine 80 doların üzerine çıktıktan sonra yeniden 70 doların altına geriledi.

Düşüşün, ABD Başkanı Donald Trump'ın gümrük vergileri açıklamaları ve OPEC'in arzı artırma çağrısından kaynaklandığı belirtiliyor.

Kazakistan üretimi

Bu hafta petrol fiyatları, Kazakistan'ın üretim artışına yönelik beklentisi nedeniyle daha da düştü.

Kazakistan Enerji Bakanı, ham petrol üretiminin bu yıl yaklaşık yüzde 10 artarak 96,2 milyon tona çıkmasının beklendiğini söyledi.

Commerzbank AG'nin emtia analisti Carsten Fritsch, "Bu, günlük 1,93 milyon varil üretime denk geliyor" dedi.

OPEC'in nisan ayından itibaren daha fazla arza sahip olması petrol fiyatlarını daha da olumsuz etkileyebilir.

Ancak Commerzbank AG'ye göre Kazakistan'ın üretimini keskin bir şekilde artırması zor olacak.

Alman bankasına göre, Kazakistan OPEC+ anlaşması kapsamında ham petrol üretimini günlük maksimum 1,47 milyon varil ile sınırlamayı taahhüt etti.

Fritsch, "Diğer OPEC+ ülkelerinin bu hedefin önemli ölçüde aşılmasını kabul etmesi pek olası değil" dedi.

OPEC dışı arz artıyor

Uluslararası Enerji Ajansı, OPEC+ ittifakı dışındaki ülkelerin 2025 yılında daha hızlı petrol pompalayacağını öngörüyor.

Paris merkezli enerji düzenleyici kuruluşun verilerine göre, OPEC dışı petrol arzının bu yıl günlük 1,5 milyon varil artması bekleniyor.

Bu, IEA'nın 2025 yılında küresel talep artışının günlük 1,1 milyon varil olacağı yönündeki tahmininden daha yüksek.

Toplam petrol arzının bu yıl günlük 1,6 milyon varil artması bekleniyor; bu da toplam arz fazlasının günlük 500 bin varil civarında olduğu anlamına geliyor.

Uzmanlara göre böyle bir senaryoda OPEC'in nisan ayından itibaren piyasaya daha fazla varil petrol eklemesi çıkarına olmayabilir.

Üretim kesintileri

OPEC+'ın 5 Aralık 2024'teki toplantısında, mevcut üretim kesintilerinin 18 aylık bir süreye yayılarak kademeli olarak tersine çevrilmesi kararı alındı.

Bu karar, nisan ayından itibaren aylık yaklaşık 120 bin varil/günlük üretim artışının planlanması anlamına geliyor.

Ölçülü yaklaşım, küresel talebi ve fiyat eğilimlerini izleyerek arzı istikrarlı bir şekilde artırarak petrol piyasasını istikrara kavuşturmayı amaçlıyor.

Ancak Rusya Başbakan Yardımcısı Novak, Şubat ayının başlarındaolası bir ertelemenin henüz görüşülmediğini söyledi.

Fritsch, "OPEC+ içinde piyasanın fiyatlarda daha fazla düşüş riski olmadan ek arzı absorbe edip edemeyeceği konusunda şüpheler var" dedi.

ING Group analistleri, yayınladıkları raporda, "Herhangi bir gecikme, petrol dengesinde değişikliğe yol açarak piyasayı beklediğimizden daha sıkı hale getirecektir" dedi.

Kartel, günlük 2,2 milyon varillik gönüllü üretim kesintilerinin yanı sıra, 2026 sonunda sona erecek olan günlük 3,65 milyon varillik bir üretim kesintisini daha planlıyor.

Trump ve OPEC

Trump, ikinci kez başkanlık görevine gelmesinin ardından OPEC'e petrol arzını artırma çağrısında bulunmuştu.

Bu, daha düşük fiyatlara yol açacağı gibi, Rusya'nın şu anda Ukrayna'ya karşı savaşını finanse etmek için kullandığı ihracat gelirinin de azalmasına yol açacaktır.

Ancak OPEC+'tan Trump'ın taleplerine ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Fritsch, "Büyük üreticiler üç ay daha gecikmeyi kabul ederse, bu da konunun Mayıs ayı sonunda yapılacak olan bir sonraki düzenli OPEC toplantısında görüşülme olasılığını doğurur, bu da petrol fiyatlarını artırmalıdır" dedi.

Ancak uzmanlar, bunun uzun vadede OPEC ile Washington arasındaki ilişkiyi zora sokacağını söyledi.

ING analistleri, "Herhangi bir gecikmenin, OPEC+'ı arzı artırmaya çağıran Başkan Trump tarafından da pek hoş karşılanmayacağını" ekledi.