Apple'ın ihtişamlı günleri sona mı erdi? İşaretleri analiz ediyoruz

Apple Intelligence, dünyanın en değerli şirketinin bile hızla ilerleyen bir teknoloji yarışında nasıl tökezleyebileceğinin kısa sürede bir örnek çalışması haline geldi.

Şirket 2024 yılında yeni yapay zeka lansmanını duyurduğunda, Siri'nin yükseltilmesi bu heyecanın merkezinde yer alıyordu.

Ancak şimdilik bu yükseltme ertelendi.

Bunun sonucunda iPhone kullanıcıları şikayetçi oluyor, yatırımcılar şirketin büyüme yörüngesi konusunda endişe duyuyor, analistler ise Apple'ın uygulamaları ve uzun vadeli yapay zeka stratejisi konusunda soru işaretleri yaratıyor.

Bir türlü bitmeyen Siri sorunu

Apple Intelligence , Haziran 2024'te Dünya Geliştiriciler Konferansı'nda (WWDC) tanıtılarak şirketin amiral gemisi yapay zeka platformu olarak konumlandırıldı.

Apple'ın ekosistemine, uzun süredir beklenen Siri yenilemesiyle desteklenen heyecan verici yapay zeka yetenekleri getirmeyi vadediyordu.

Ancak Mart 2025 itibarıyla Apple, yüzeyin altında köklü sorunların yattığını göstererek önemli Siri güncellemelerini "belirsiz bir süre" erteledi.

Bu gecikme, Apple'ı yanıltıcı pazarlama yapmakla suçlayan San José, Kaliforniya'da açılan bir toplu davadan sonra geldi.

Dava, Eylül 2024'te yapılan ve oyuncu Bella Ramsey'in geçmiş etkileşimleri hatırlayabilen ve gelişmiş bağlamsal yardım sunabilen bir Siri kullandığı görülen büyük bir reklam kampanyasını hedef alıyor.

Davacılar bu özelliklerin lansmana hiç hazır olmadığını savunuyor. Buna karşılık Apple, reklamı sessizce YouTube'dan çekti.

Siri'nin gerçek dünyadaki performansı hayal kırıklığı yaratmaya devam ediyor. "Hangi aydayız?" gibi basit sorgular, en son cihazlarda bile Siri'yi şaşırtıyor.

Bu eksiklik uzun zamandır kullanıcılar tarafından eleştiriliyor. Ve şimdi, Apple'ı hem mahkemelerde hem de pazarda kendini savunma gibi alışılmadık bir konuma zorluyor.

Siri'nin şu anki mücadeleleri tamamen yeni değil. 2010 yılında Apple tarafından 200 milyon doların üzerinde bir bedelle satın alınmasından bu yana Siri sürekli olarak hayal kırıklığı yarattı.

Başlangıçta SRI International tarafından DARPA için geliştirilen Siri, büyük vaatlerle iPhone'lara entegre edildi.

Ancak ilk sürümlerde gelişmiş doğal dil işleme özelliği bulunmuyordu ve basit anahtar kelime eşleştirmesine dayanıyordu.

Eski Apple yöneticisi Richard Williamson, orijinal Siri'nin hiçbir zaman ölçeklenebilir olmadığını, onu "duman ve aynalar" ürünü olarak nitelendirdi.

Apple'ın gizliliği ters tepiyor

Siri olayı, Apple'ın inovasyon modelindeki derin çatlakları açığa çıkarıyor.

Geçmişte Apple'ın efsanevi gizliliği rekabet avantajıydı. Son zamanlarda ise bir yükümlülük gibi görünüyor.

Eleştirmenler, çalışanların yalnızca aynı proje üzerinde resmi olarak "açıklandığında" işbirliği yapabildiği katı dahili siloların, ekipler arası bilgi paylaşımını sınırladığını savunuyor.

Yapay zeka geliştirme, mühendislik grupları arasındaki açık ve yinelemeli geri bildirimler sayesinde gelişir.

Apple'ın Siri üzerinde çalışan yapay zeka ekiplerinin, FaceID veya artık faaliyette olmayan otonom araç projesinden bilgisayarlı görüş sistemleri gibi ilgili teknolojileri geliştiren diğerlerinden uzak tutulduğu bildiriliyor.

Bu durum, yaygın olarak benimsenen yapay zeka ürünlerinin sunulmasında ekipler arası işbirliğinin ve hızlı yineleme döngülerinin kritik öneme sahip olduğu OpenAI ve Google gibi şirketlerin kültürleriyle büyük bir tezat oluşturuyor.

Apple'ın muazzam kaynaklarına rağmen katı iç yapısı, yapay zeka silahlanma yarışında ayak uydurma yeteneğini yavaşlatıyor.

Gizliliğin bir bedeli var

Apple'ın gizliliğe olan bağlılığı, Siri'nin evrimini daha da zorlaştırıyor.

Google Asistan ve Amazon'un Alexa'sı hizmetlerini kişiselleştirmek ve iyileştirmek için bulut tabanlı veri işleme teknolojisine güvenirken, Apple veri toplamayı sınırlandırıyor ve verilerin çoğunu doğrudan cihaz üzerinde işliyor.

Yakında çıkacak olan Siri, görevlerini yerel bir yapay zeka modeli ile OpenAI sunucuları tarafından işlenen bulut tabanlı sorgular arasında bölecek; ancak bunun için kullanıcının onayı gerekiyor.

Apple'ın yaklaşık 3 milyar parametreye dayanan cihaz içi yapay zeka modeli, GPT-4'ün 1,8 trilyon parametresiyle veya 600 milyardan fazla parametresi olan DeepSeek r1 gibi daha da küçük modellerle karşılaştırıldığında çok küçük kalıyor.

Sonuç, rakiplerinden temelde daha zayıf kalabilecek ve Apple'ın gizlilik taahhütlerini korurken görevleri buluta "aktarması" gereken bir Siri'dir.

Eleştirmenler, Apple'ın gizliliğe öncelik veren modelinin şirketin gerçek anlamda kusursuz ve güçlü yapay zeka araçları sunma becerisini sınırlamaya başladığını savunuyor.

Bu bir liderlik sorunu mu?

Apple Intelligence'ın tökezlemeleri, CEO Tim Cook'un görev süresi boyunca operasyonel disiplin ve tedarik zinciri ustalığıyla tanımlanan birkaç yüksek profilli yanlış hesaplamadan biri oldu.

Ancak Bloomberg'in haberine göre Apple, Siri'nin yükseltmelerini WWDC 2024'te tanıttığında, teknoloji hala "zar zor çalışan bir prototip"ti.

Bu yaklaşım, ürünlerin yalnızca piyasaya sürülmeye hazır olduğunda duyurulduğu Steve Jobs döneminde oluşturulan oyun planından sapıyor.

Bazı analistler, yapay zeka akımının ve OpenAI ile Google'ın rekabet baskısının Apple'ı erken taahhütlere itmiş olabileceğini düşünüyor.

Apple Intelligence'ı çevreleyen yasal riskler, kullanıcı memnuniyetsizliği ve şimdi de piyasa şüpheciliği, şirket ve daha geniş teknoloji sektörü için kritik bir anda Apple'ın yapay zeka stratejisi üzerinde gölge düşürdü.

Yatırımcılar endişelenmeli mi?

Apple'ın son dönemdeki yanlış adımları borsada da kendini gösteriyor.

Şirketin hisseleri, kısmen şirketin kendi eksiklikleri, kısmen de mevcut makroekonomik tablo nedeniyle yılbaşından bu yana yüzde 13 düştü.

Apple'ın fiyat-kazanç oranı şu anda 35 seviyesinde işlem görüyor. Yıl başında bu oran 40 idi ancak yine de birçok büyük sermayeli şirkete kıyasla primli.

Yatırımcılar, Apple'ın yapay zekada geride kalmaya devam etmesi durumunda yüksek değerlemesinin sürdürülebilir olup olmadığını sorguluyor.

Apple'ın üst düzey fiyatlandırma ve müşteri sadakati yaratma becerisi, tarihsel olarak cilalı, entegre ürünler sunmasına dayanıyordu.

Ancak Siri'nin yetersiz kalması ve Apple Intelligence'ın henüz tam olarak ortaya çıkmaması, Apple'ın yazılım hizmetlerindeki rekabet gücünün daralabileceği yönünde endişeleri artırıyor.

Ancak şirketin mali durumu hala sağlıklı ve sadık bir müşteri kitlesi bulunuyor.

Şirkete gerçekten anlamlı bir zarar vermek için, az vaat vermekten çok daha fazlası gerekir.

Apple'ın bir gecede çökmesi pek olası görünmese de liderliğinin, gelişim modelinin ve yapay zeka stratejisinin hem Wall Street'ten hem de Silikon Vadisi'nden giderek artan bir incelemeye tabi tutulacağı açık.