Yeni yakıt kuralı değişiklikleri Akdeniz bunker sektörünü sarsıyor

Akdeniz, Uluslararası Denizcilik Örgütü'nün (IMO) bunker yakıtlarındaki kükürt limitlerini düşürmek için belirlediği kritik son tarihe yaklaşıyor.

Rystad Energy, bölgenin yaklaşık bir yıl önce Emisyon Kontrol Alanı (ECA) olarak belirlendiğini, ancak bu statünün sürdürülmesinin, orada faaliyet gösteren gemilerden çok düşük kükürtlü yakıt yağının (VLSFO) neredeyse tamamen ortadan kaldırılmasını gerektireceğini belirtti.

Rystad Energy, IMO düzenlemelerinin yerine getirilmesine bağlı olarak, ultra düşük kükürtlü yakıt yağının (ULSFO) Akdeniz'de baskın yakıt haline gelmesinin beklendiğini öngörüyor.

VLSFO için çok az yer var

Rystad Energy'de emtia piyasaları analizi - petrol başkan yardımcısı Valerie Panopio, e-postayla gönderilen bir yorumda, "Akdeniz'in mevcut ECA bölgelerine dahil edilmesi, Avrupa'da VLSFO için çok az alan bırakıyor. Şimdi, Akdeniz'de faaliyet gösteren gemiler, kükürt limitlerini önceki %0,5 seviyesinden %0,1'e düşürmek zorunda" dedi.

Uluslararası denizcilik otoritesi IMO, yaklaşık bir yıldır Emisyon Kontrol Alanı olan Akdeniz'de gemi yakıtlarındaki kükürt oranını önemli ölçüde azaltmak için kesin bir tarih belirlemişti.

Bu yeni aşama, çok düşük kükürtlü yakıt yağının (VLSFO) neredeyse tamamen yasaklanmasını zorunlu kıldı. Enerji analistleri, düzenlemeler sıkı bir şekilde uygulanırsa ultra düşük kükürtlü yakıt yağına (ULSFO) hızlı bir geçiş öngördüler.

Akdeniz'deki gemi operatörlerinin, VLSFO'nun neredeyse tamamen yasaklanmasını ve kükürt limitlerinin %0,1'e düşürülmesini öngören daha sıkı IMO düzenlemeleri karşısında birkaç olası tepkileri var.

Rystad, bunların arasında tamamen %0,1 kükürtlü yakıtlara geçmek, konuma bağlı olarak farklı yakıtlar kullanmak, scrubber'lara yatırım yapmak, LNG, biyoyakıt ve hidrojen gibi alternatif yakıtları araştırmak ve hatta Akdeniz'i baypas eden rotaları seçmek yer aldığını söyledi.

Bu gemilerin yapacağı tercihler denizlerin çevresel geleceğini belirleyecek.

Panopio, "Bunker yakıtı düzenlemesinin, özellikle MGO'da uyumlu yakıt talebinde artışa yol açacağına inanıyoruz" dedi.

Zorluklar

Bu seçeneklerin her biri farklı zorlukları beraberinde getiriyor.

Panopio, "Akdeniz'deki daha sıkı emisyon kontrolleri, gemi operatörlerini yakıt tedariki ve filo rotaları, egzoz gazı temizleme sistemleri veya "scrubber"lara yatırım ve alternatif yakıt araştırmaları konusundaki stratejilerini yeniden gözden geçirmeye zorlayacak" dedi.

Açık devreli scrubberlarla donatılmış gemiler, scrubber yıkama suyunun bertarafı konusunda yerel kurallara uymalıdır.

Farklı yakıtların kullanılması, doğru ayırma ve temizleme yöntemlerinin uygulanmasını garantilemek için önemli mürettebat eğitimi gerektirir.

Norveç merkezli enerji danışmanlık şirketi, istikrar sorunlarının ve çapraz bulaşmanın önlenmesi için bunun hayati önem taşıdığını belirtti.

Öte yandan Husilerin son bir yıldır Bab'ül Mendep Boğazı'nda aralıklı saldırıları nedeniyle Akdeniz'deki gemi trafiği azaldı.

Akdeniz'den kaçınmak

Rystad Energy analizine göre, 2025'in ilk dört ayında VLCC ve Suezmax gibi büyük tankerler Akdeniz'de seyreden gemilerin yalnızca %10'unu oluşturuyordu.

Kızıldeniz güzergahıyla ilişkili önemli risk priminden kaçınmak için gemiler, Ümit Burnu'nu çevreleyen daha uzun yolculuğu seçiyorlar.

Panopio dedi ki:

MGO yakıt ikmalinin artan kullanımı, düzenleyici önlemlerin daha sıkı hale gelmesiyle birlikte kullanımında muhtemel bir artışa işaret ediyor.

Rytsad, Rotterdam Limanı'nın yakıt ikmal verilerinin 2024'ün 3. çeyreği ile 2025'in 1. çeyreği arasında MGO yakıt ikmalinde günlük 67.000 varil artış, VLSFO yakıt ikmalinde ise günlük 48.000 varil düşüş olduğunu gösterdiğini söyledi.

Panopio'ya göre, bölgedeki ve Avrupa genelindeki sınırlı rafinasyon karmaşıklığı ULSFO üretme kapasitesini kısıtlıyor.

ULSFO, Ortadoğu gibi bölgelerden Akdeniz giriş ve çıkış noktalarına taşınabilmektedir; buna örnek olarak son dönemde BAE'den Türkiye'ye yapılan ULSFO sevkiyatları gösterilebilir.

Panopio şunları kaydetti:

Rystad ayrıca, daha maliyetli olan ULSFO yerine scrubber kullanımının sağladığı ekonomik avantaj nedeniyle HSFO talebinin de artabileceğini ve istikrarlı kalacağını öngörüyor.

Bu durumun, scrubber ile donatılmış gemi sayısının giderek artmasına yol açması bekleniyor.