Analiz: OPEC'in hızlandırılmış üretim planı petrol fiyatlarını dalgalı tutabilir

Önümüzdeki aylarda Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve müttefiklerinden gelecek daha yüksek arz beklentisi, petrol fiyatlarının düşmesine neden olabilir.

Petrol fiyatları son zamanlarda yeniden aşağı yönlü baskıyla karşı karşıya kaldı. Bu durum, Brent ham petrol vadeli işlemlerinin Perşembe günü kısa süreliğine varil başına 60 doların altına gerilemesiyle kanıtlandı.

Bu son düşüş, enerji piyasasındaki mevcut endişeleri artırıyor ve bu oynaklığa katkıda bulunan faktörler ile küresel ekonomiler ve enerji üreticileri açısından olası etkileri konusunda soruları gündeme getiriyor.

60 doların altındaki seviye, analistler tarafından genellikle arz ve talep dinamiklerinin yanı sıra daha geniş makroekonomik duyarlılığın da önemli bir göstergesi olarak görülen önemli bir eşiği temsil ediyor.

Commerzbank AG'nin emtia analisti Barbara Lambrecht, bir raporda, "ABD-Çin ticaret anlaşmazlığının hızlı bir şekilde çözülmesine yönelik umutlar şimdiye kadar boşa çıktı" dedi.

Dünyanın en çok petrol tüketen iki ülkesinde talep kaygıları yeniden ortaya çıktı.

OPEC+ planları

OPEC+'nın üretimi artırmayı değerlendirdiği ve kararın 5 Mayıs'ta açıklanmasının beklendiği bildiriliyor.

Bu durum, daha önce tartışılan arz kısıtlamalarıyla çelişmektedir.

Commerzbank'a göre, üretimlerini azaltan sekiz OPEC+ ülkesi, Haziran ayında üçüncü ay üst üste üretimi artırma kararı alabilir; tıpkı Mayıs ayında olduğu gibi, bu kez de önemli miktarda.

Bu sekiz ülkenin arasında OPEC'in fiili lideri Suudi Arabistan ve Rusya da yer alıyor.

Lambrecht şöyle dedi:

Görünen o ki, bazı uluslar, belirli üye devletlerin sergilediği yetersiz üretim disiplinini kabul etmekte giderek daha isteksiz davranıyorlar.

Kazakistan son aylarda petrol üretimini gözle görülür biçimde artırdı; bu durum, petrol üreten ülkeler arasında daha geniş bir anlaşmanın parçası olarak daha önce duyurduğu telafi edici kesintilerle doğrudan çelişen bir eğilimdir.

Kazakistan zorlu bir görevle karşı karşıya

Mutabık kalınan üretim limitlerine uyulmaması, Kazakistan'ın küresel petrol piyasalarını istikrara kavuşturmayı amaçlayan kolektif çabalara olan bağlılığı konusunda endişelere yol açıyor.

Üretimlerindeki artış, diğer katılımcı ülkeler tarafından uygulanan üretim kesintilerini telafi etme potansiyeline sahip olup, bu da anlaşmanın amaçlanan etkisini zayıflatabilir.

Kazakistan hükümetinin aşırı üretimi azaltma ve OPEC hedefleriyle uyum sağlama çabaları dirençle karşılanıyor ve bu durum küresel petrol endüstrisindeki kilit oyuncularla ilişkilerin gerilmesine neden olabilir.

Kazakistan'ın OPEC hedeflerine uyum sağlamak için petrol üretimini azaltması gerekse de, bu tamamen hükümetin elinde olmayabilir.

Kazakistan'da Chevron, ExxonMobil, Shell, Eni ve Honeywell gibi dev petrol şirketleri faaliyet gösteriyor.

Ülke, bu şirketlerle üretimi kısmak için görüşmelerde bulunuyor. Ancak, şirketlerin bunu yapması onların çıkarına olmayabilir.

Bu görüşmelerin ayrıntıları, olası anlaşmalar veya varılan kararlar dahil olmak üzere, Kazakistan Enerji Bakanlığı tarafından kamuoyuna açıklanmadı.

Kazakistan'ın petrol üretimini ayarlamak için hangi somut adımları atacağı ve bu eylemlerin özellikle OPEC+ çerçevesi bağlamında daha geniş petrol piyasasını nasıl etkileyeceği henüz belli değil.

Kazakistan hükümeti, Mart ayında üretim artışını, başta Chevron olmak üzere birçok şirketin öncülük ettiği Tengiz petrol sahasının genişletilmesine bağlamıştı.

Hızlandırılmış artış

OPEC+ üretiminin yeniden artırılması, petrol piyasasında önemli bir fazla yaratma potansiyeline sahip.

Bu durum, ABD Enerji Bilgi İdaresi'nin geçen ay yayınladığı raporda önemli bir arz fazlası öngördüğü ve güncellenmiş projeksiyonlarının Salı günü yayınlanmasının planlandığı önceki tahminleriyle örtüşüyor.

Medyada yer alan haberlere göre, OPEC+ grubundaki 8 ülke haziran ayında da petrol üretimini hızlandırarak artırmayı planlıyor.

Grubun daha önce mayıs ayında üretimi günlük 411 bin varil artıracağını açıklaması piyasayı şaşırtmıştı.

OPEC+'nın nisan ayında günlük 2,2 milyon varillik gönüllü üretim kesintilerinin bir kısmını kaldırarak üretimi günlük 135 bin varil artırması planlanıyordu.

Nisan ayı üretim rakamları OPEC tarafından bu ayın sonlarında aylık bir raporda yayınlanacak.

Trade Nation'ın kıdemli piyasa analisti David Morrison, Suudi Arabistan'ın düşük petrol fiyatlarıyla yaşamaya hazır olduğuna dair haberler geldiğini söyledi.

Bu durum, OPEC+'nın son birkaç yıldır sert üretim kesintileriyle fiyatların yükselmesini desteklemeye yönelik hamleleriyle keskin bir tezat oluşturuyor.

Geçici talep, fiyatlardaki düşüşü durdurmaya yetmiyor

OPEC'in üretimindeki artışın petrol piyasasını su basması muhtemel.

Lambrecht, "Bu nedenle, hafta başında beklenen Suudi Arabistan petrolünün Asyalı alıcılara Haziran ayında satış fiyatında hafif bir artış olması gibi talepte toparlanmaya dair geçici işaretlerin petrol fiyatları üzerinde önemli bir etki yaratması pek olası görünmüyor" dedi.

Çin'in nisan ayındaki ham petrol ithalatının yetersiz sonuçlara yol açmaya devam edip etmeyeceği henüz belirsiz.

Lambrecht'e göre, Mart ayında günlük 12 milyon varilin üzerine çıkan şaşırtıcı derecede büyük bir sıçramanın ardından önemli bir düşüş bekleniyor.

Mart ayındaki yüksek ithalat rakamlarının, muhtemelen daha sıkı yaptırımların uygulanmasından önce İran'dan yapılan önemli alımlardan kaynaklandığı düşünülüyor.

İthalatın azalacağına dair belirtilere rağmen Kpler'in tanker verilerinin analizi, ithalat hacminin nisan ayında yüksek seyrettiğini ortaya koyuyor.

Lambrecht, yüksek ithalat seviyelerinin kalıcılığının muhtemelen düşük fiyatların cazibesinden kaynaklandığını söyledi.

Morrison, "Küresel talep büyümesindeki devam eden aşağı yönlü baskı göz önüne alındığında, Suudi Arabistan'ın açıklamalarının petrol fiyatlarındaki düşüş eğilimine son vermesi pek olası görünmüyor" dedi.