ABD, Pekin ile artan gerginlik nedeniyle binlerce Çinli öğrencinin vizesini iptal edecek

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio Çarşamba günü yaptığı açıklamada, ABD'nin özellikle Çin Komünist Partisi ile bağlantıları olan veya hassas akademik alanlarda eğitim gören Çin vatandaşlarına yönelik öğrenci vizelerini "saldırgan bir şekilde" iptal etmeye başlayacağını duyurdu.

Bu eylem, Trump yönetiminin yabancı öğrenci politikasını elden geçirme ve Amerikan üniversitelerinde güvenliği sıkılaştırma yönündeki yenilenen çabalarının tırmanmasını temsil ediyor.

Rubio, bundan sonra hem Çin ana karasından hem de Hong Kong'dan yapılacak vize başvurularının daha sıkı bir incelemeye tabi tutulacağını söyledi.

Yönetimin ayrıca büyükelçilik protokollerini de gözden geçirdiğini, öğrenci vizesi başvurusunda bulunanların sosyal medya geçmişlerinin incelenmesini de içeren yoğunlaştırılmış bir inceleme süreci kapsamında dünya çapında öğrenci vizesi başvurusunda bulunanlarla yapılan görüşmelerin geçici olarak durdurulduğunu sözlerine ekledi.

Bu adım, Başkan Donald Trump'ın Çarşamba günü Harvard Üniversitesi'ndeki yabancı öğrenci kayıtlarının %15 ile sınırlandırılması yönündeki çağrısının hemen ardından geldi.

Bu hamle, ABD-Çin ticaret savaşında geçici ateşkesin ardından gerginliği yeniden alevlendirebilir

Duyuru, ABD-Çin ticaret savaşında Cenevre'de geçici ateşkes sağlanmasının üzerinden birkaç hafta geçmesinden sonra geldi.

Anlaşmayla her iki ülke de daha fazla müzakereye alan açmak amacıyla gümrük vergilerinde 90 günlük bir indirim konusunda anlaştı.

Ancak vize kısıtlaması, dünyanın en büyük iki ekonomisi arasındaki gergin ilişkilerde yeni bir cephe açma tehlikesi taşıyor.

Pekin'deki Çinli yetkililerden henüz bu hamleye resmi bir yanıt gelmedi.

Ancak Bloomberg'in haberine göre, Şanghay'daki Fudan Üniversitesi Amerikan Araştırmaları Merkezi Direktörü Wu Xinbo, bu eylemin "iki ülke arasında bir duvar ördüğü" ve önümüzdeki ticaret görüşmelerinin rayından çıkma riski taşıdığı konusunda uyardı.

Yeni kısıtlamalar, ABD'nin Çin'e yönelik gelişmiş yarı iletken ihracat kontrolleri ve Pekin'in teknoloji üretimi için hayati önem taşıyan nadir toprak minerallerine ABD erişimini kısıtlamaya yönelik misilleme çabaları nedeniyle yaşanan daha geniş çaplı gerginliklere katkıda bulunuyor.

ABD'de Çinli öğrencilere yönelik uzun süredir devam eden bir inceleme odağı

Çinli öğrenciler, özellikle Donald Trump'ın ilk döneminde, yıllardır ABD'de giderek artan bir incelemeye maruz kalıyorlar.

2020 yılında yönetim, Çin ordusuyla bağlantılı oldukları endişesiyle 1.000'den fazla Çinli öğrenci ve araştırmacının vizelerini iptal etti.

Aynı yıl Dışişleri Bakanlığı, ulusal güvenlik tehditleri nedeniyle Konfüçyüs Enstitüsü ABD Merkezi'nin yabancı misyon olarak kaydedilmesini emretti.

Adalet Bakanlığı'nın 2018'de başlattığı "Çin Girişimi", casusluk yaptığından şüphelenilen Çinli araştırmacıları yargılamayı amaçlıyordu.

Eleştirmenler, programın ırk ayrımcılığını teşvik ettiğini ve Asyalı-Amerikalı akademisyenleri haksız yere hedef aldığını söyledikten sonra program 2022'de dağıtıldı.

Trump'ın yenilenen başkanlığı döneminde bu tür önlemlerin yeniden canlandırılması, daha geniş bir ideolojik hamlenin parçası olarak görülüyor.

Rubio'nun açıklamasından birkaç saat önce Başkan Trump, Harvard Üniversitesi'nin yabancı öğrenci kayıt oranını %15 ile sınırlaması çağrısında bulunarak, federal hükümetin yükseköğrenim politikasına müdahalesinde keskin bir dönüşe işaret etti.

Yönetim ayrıca antisemitizmden yabancı fonların etkisine kadar uzanan konularda büyük üniversitelerle de çatıştı.

Vize kısıtlamaları binlerce kişiyi etkileyebilir

Rubio geçen hafta senatörlere yaptığı açıklamada, iptal edilen öğrenci vizelerinin sayısının "muhtemelen binlere ulaştığını" tahmin etmişti.

Politikayı savunurken, "Vize bir hak değil, bir ayrıcalıktır" dedi.

Çin şu anda Hindistan'ın ardından ABD'deki en büyük ikinci uluslararası öğrenci kaynağıdır.

Planlanan vize iptalleri, bütçelerini yabancı öğrencilerden aldıkları harçlarla destekleyen Amerikan üniversiteleri için önemli mali sonuçlar doğurabilir.

Diplomatik ilişkilerin zaten gergin olduğu bir ortamda vize politikası, giderek daha da düşmanca bir hal alan ABD-Çin ilişkilerinde temel sürtüşme noktası haline gelebilir.