ABD-İran geriliminde Hormuz trafiği düşük; navlun fiyatları ayrışıyor

Pazartesi günü yayımlanan gemi verileri, son 24 saatte en az yedi geminin, ağırlıklı olarak kuru dökme yük gemilerinin, Hürmüz Boğazı'ndan geçtiğini gösterdi. 

Bu faaliyet seviyesi, İran ile ABD arasındaki görüşmelerin tıkandığı bir dönemde gözlemlenen son dönemdeki yavaş tempo ile uyumlu.

Kpler'ın gemi takibi verileri ile veri analitiği uzmanı SynMax'in ayrı bir uydu analizine göre, söz konusu gemiler Irak limanlarından ayrılan gemiler ve İran limanından kalkan tek bir kuru dökme yük gemisinden oluştu, Reuters bir raporda bildirdi.

Azalan deniz trafiği ve Körfez'de ablukadan kaçış

Körfezin girişindeki bu hayati su yolundan geçen gemi trafiği, günlük ortalama 140 geçişlik savaş öncesi seviyesinin çok altında; bu durum, 28 Şubat'ta başlayan Washington ile Tahran arasındaki gergin ateşkesle aynı zamana denk geliyor.

ABD Merkez Komutanlığı (US Central Command) 25 Nisan'da, 13 Nisan'da İran'a uyguladığı ablukadan bu yana 37 gemiyi yönlendirdiğini bildirdi.

Ablukaya rağmen, TankerTrackers.com'un uydu analizi birkaç İran petrol sevkiyatının boğazdan geçtiğini gösterdi. 

Son günlerde yaklaşık 10,5 milyon varil petrol taşıyan altı İran tankerinin İran limanlarına geri dönüp ardından Hürmüz Boğazı'ndan başarıyla geçtikleri kaydedildi. 

Ayrıca, 24 Nisan tarihli ayrı bir analiz, tankerlerdeki yaklaşık 4 milyon varil İran petrolünün ABD ablukasını aşmayı başardığını gösterdi.

Navlun hareketleri

Tanker navlun fiyatları Orta Doğu'daki çatışmaya karşı keskin ama farklı tepkiler verdi. 

Orta Doğu Körfezi'ndeki aksama riskleri, özellikle Hürmüz Boğazı çevresinde, hem ham petrol hem de ürün tankerlerinin navlunlarını yükseltti. 

Ancak bunların seyirleri artık ayrışıyor: Vortexa'nın son raporuna göre, ham petrol navlunları seçici, aksama kaynaklı bir yükseliş sergilerken; ürün navlunları daralan gemi arzı ve ticaret akışlarındaki kaymalar nedeniyle yapısal olarak destekleniyor.

Orta Doğu Körfezi ham petrolünü taşıyan VLCC'ler (çok büyük ham petrol tankerleri) başta olmak üzere ham petrol tanker navlunları, yükselen jeopolitik risklere karşı agresif tepki verdi.

Gemi sahipleri daha yüksek bir risk primi talep etti; kiracılar ise hızla Körfez yüklerini güvence altına aldı. 

Bu hızlı yeniden fiyatlama, Hürmüz geçişlerine yönelik algılanan doğrudan tehditten kaynaklandı.

Suezmax ve Aframax

Vortexa'ya göre, başta VLCC'ler için görülen güçlü talep hızla Suezmax ve Aframax segmentlerine de yayıldı. 

Yedek yük arayan ham petrol alıcıları ve tüccarlar giderek Atlantik havzasına odaklanarak daha küçük ham petrol tankerlerine olan talebi artırdı. 

Aynı zamanda, yüksek zaman farkları (time spreads), hemen yüklenebilen sevkiyatların kullanılmasını teşvik etti.

Mevcut VLCC kıtlığı bazı kiracıları büyük sevkiyatları bölmeye ("split stems") ya da Suezmax ve Aframax kullanarak daha küçük partiler rezerv etmeye yöneltti, dedi Vortexa. 

Sonuç olarak, ham petrol tanker piyasasının üst segmentindeki aksama zincirleme etki yaratarak gemi bulunurluğunu azalttı ve tüm boyut sınıflarında ham petrol navlunlarını yukarı yönlü hareket ettirdi.

Suezmax ve Aframax oranlarına sağlanan destek geçici çıktı.

Bu oranlar şimdiden çatışma öncesi seviyelere çekildi ve ilk fiyat sıçramasının sınırlı kapsamını ortaya koydu.

“İlk acil kiralama dalgası geçtikten sonra, daha küçük ham petrol tankerlerine olan talep yumuşadı,” dedi Vortexa'nın navlun analisti Wanying Zhang. 

Hormuz'un yeniden açılması navlunları düzeltmeyebilir

“Ham petrol tankerleri, özellikle VLCC'ler için, Hürmüz Boğazı geçişlerinin düzelmesi, tonajın mevcut olduğu ancak mutlaka kolayca temin edilemeyeceği bir piyasaya yükleri geri getirebilir.”

Yaptırım kapsamı dışında kalan toplam VLCC balastı çatışma öncesi seviyelere göre yaklaşık %26 daha yüksek olup Orta Doğu Körfezi ham petrolünün yeniden piyasaya dönmesine yetecek kadar gemi bulunurluğunu işaret etse de, veriler bu kullanılabilir tonajın önemli bir bölümünün küçük, yoğunlaşmış bir sahip grubu tarafından kontrol edildiğini gösterdi. 

Bu durum, sahiplerine gemileri piyasaya yeniden sürme hızına ilişkin önemli bir avantaj sağlıyor.

“Eğer yük bulunabilirliği iyileşirse, bu yoğunlaşma sahiplerin oranlar üzerinde aşağı yönlü baskıya direnmesine yardımcı olabilir ve gemi sıkıntısı olmasa bile navlunları destekli tutabilir.”

Ürün tankerleri piyasası daha dirençli görünüyor; bunun başlıca nedeni arz tamponunun ciddi şekilde kısıtlı olması.

Vortex verilerine göre yaptırım kapsamı dışında kalan Long Range (LR) balast toplamı çatışma öncesi ortalamadan yalnızca yaklaşık %11 daha yüksek; bu, VLCC'lerde görülen geniş tampona kıyasla çok daha küçük bir fazlalık. 

Önemli olarak, Pasifik bölgesindeki LR balast miktarı çatışma öncesi seviyelerin yaklaşık %18 altında kalmaya devam ediyor.

Bu açık, özellikle Körfez'den ürün akışları artarsa, Pasifik bölgesinin hazır tonajdan yoksun olduğunu gösteriyor.

“Pasifik LR bulunurluğu hâlâ sıkı ve Atlantik'teki kullanım tonajı emmeye devam ettiği sürece, ürün piyasası desteklenmiş kalır,” dedi Zhang.