De eindeloze strijd om macht, grondgebied en hulpbronnen: wat brengt de toekomst voor Oekraïne?

Oorlogen veranderen niet alleen de kaarten, ze herschrijven ook de regels van de wereldmacht. De toekomst van Oekraïne zal niet alleen worden bepaald door militaire gevechten, maar ook door de beslissingen die de komende maanden in Washington, Moskou en Kiev worden genomen.

De Amerikaanse president belooft de oorlog te beëindigen, maar de Russische president Vladimir Poetin zal niet zomaar toegeven.

Achter de gesprekken over staakt-het-vuren en onderhandelingen speelt zich ook een nieuwe strijd af om de enorme voorraden mineralen in Oekraïne.

De uitkomst van deze oorlog zal bepalen of Oekraïne een sterk, onafhankelijk land wordt dat zich aansluit bij het Westen, of dat het permanent verzwakt wordt en zijn grondgebied en hulpbronnen verdeeld worden tussen Rusland en zijn tegenstanders.

Verandert Trumps strategie voor Oekraïne?

Donald Trump voerde campagne met het idee dat hij de oorlog in Oekraïne snel kon beëindigen. Hij suggereerde zelfs dat hij op de eerste dag al een akkoord zou sluiten.

Maar zijn team geeft nu toe dat het maanden of langer zal duren voordat er een oplossing is.

Zijn adviseurs zijn afgeweken van onrealistische beloftes en bespreken nu een mogelijk staakt-het-vuren dat het slagveld bevriest, de NAVO-ambities van Oekraïne wegneemt en een economische deal tot stand brengt die de VS ten goede kan komen.

Uit Trumps laatste uitspraken blijkt dat hij overweegt de minerale rijkdom van Oekraïne als hefboom te gebruiken.

Hij heeft de gedachte geopperd dat de VS de hulp aan Oekraïne zouden kunnen voortzetten in ruil voor toegang tot cruciale materialen in het land. Washington onderzoekt dit al jaren.

De VS maken zich al lang zorgen over de dominantie van China op het gebied van zeldzame aardmetalen. China controleert 85% van de wereldwijde raffinagecapaciteit.

Als de hulpbronnen van Oekraïne veiliggesteld kunnen worden, kunnen ze dienen als alternatieve toeleveringsketen voor het Westen, waardoor de afhankelijkheid van China afneemt.

Maar Trumps veronderstelling dat Rusland snel een akkoord zal sluiten, lijkt niet terecht.

De Russische president Vladimir Poetin heeft weinig reden om nu te stoppen. Zijn troepen maken nog steeds territoriale winst en hij weet dat het presidentschap van Trump tijdelijk is.

Hij wacht misschien liever af, omdat hij denkt dat de steun van het Westen voor Oekraïne in de loop van de tijd zal afnemen.

Rusland speelt het lange spel

Putins strategie is altijd groter geweest dan alleen territoriale verovering. Volgens sommige schattingen heeft Rusland al 33% van de bekende kritieke minerale afzettingen in Oekraïne in beslag genomen, die naar schatting een waarde hebben van minstens $5-8 biljoen.

Hiertoe behoren enkele van de grootste Europese reserves aan lithium en titanium. Deze twee materialen zijn essentieel voor de productie van batterijen, de lucht- en ruimtevaart en militaire toepassingen.

Als Rusland meer van de rijkhaltige grondstoffenregio's van Oekraïne verovert, zal het een groot deel van de toekomstige industriële toeleveringsketens in de wereld in handen hebben.

De Russische economie draait echter op zijn laatste benen. Ondanks de sancties van het Westen is het Moskou gelukt om zijn oorlogsapparaat draaiende te houden door de handel te verplaatsen naar China, India en andere niet-westerse partners.

De olie-export genereert nog steeds inkomsten, maar de prijzen zijn gedaald.

Hoewel de inflatie stijgt en de roebel in waarde is gedaald, heeft de Russische economie nog steeds wat olie in de tank.

Dit betekent dat Poetin de tijd heeft om te wachten en meer winst te behalen voordat hij tot onderhandelingen overgaat.

Er is ook het risico van een nieuwe aanval. Sommige experts denken dat Rusland een grote aanval kan uitvoeren voordat er serieuze vredesgesprekken beginnen.

Als Poetin meer Oekraïens grondgebied in handen krijgt, versterkt hij zijn onderhandelingspositie. Dit maakt een diplomatieke oplossing op korte termijn onwaarschijnlijk.

Hoe ziet de toekomst van Oekraïne eruit?

Oekraïne geeft niet op en de veerkracht van het land is verbazingwekkend.

Ondanks het tekort aan personeel heeft het land zich aangepast aan de oorlog door de binnenlandse wapenproductie op te voeren.

Oekraïense fabrieken produceren nu miljoenen drones per jaar en ontwikkelen nieuwe wapentechnologieën.

Dat betekent dat Oekraïne ook in staat zal zijn om de Russische opmars te weerstaan, zelfs als de militaire steun van het Westen afneemt.

Economisch gezien doet Oekraïne het beter dan velen hadden verwacht. De groei is teruggekeerd en Kiev bouwt sterkere handelsrelaties op met Europa.

Terwijl Rusland hoopte dat de Oekraïense economie zou instorten onder de druk van de oorlog, gebeurt het tegenovergestelde. Oekraïne integreert zich steeds nauwer met het Westen.

De vraag is of Oekraïne na de Tweede Wereldoorlog een model zal volgen dat vergelijkbaar is met dat van Finland.

Finland verloor grondgebied aan de Sovjet-Unie en beloofde neutraal te blijven, maar bleef onafhankelijk en kwam geleidelijk dichter bij het Westen te staan.

Als Oekraïne gedwongen wordt territoriale verliezen te accepteren en zich niet bij de NAVO aan te sluiten, kan het toch een sterk en economisch levensvatbaar land worden.

Op de lange termijn zou het land nauwere veiligheidsbanden met Europa kunnen opbouwen, zelfs zonder formeel lid te worden van de NAVO.

Wat gebeurt er als de vredesgesprekken tussen Rusland en Oekraïne mislukken?

Als de vredesonderhandelingen vastlopen, zal het conflict waarschijnlijk in zijn huidige vorm voortduren, namelijk als een langzame slijtageslag.

Dit zou de wereldwijde economie in spanning houden, met voortdurende verstoringen van de energiemarkten, graanexport en industriële toeleveringsketens.

Een langdurige oorlog vergroot ook het risico op financiële problemen voor de westerse steunbetalers van Oekraïne.

De VS heeft al meer dan 150 miljard dollar aan de verdediging van Oekraïne toegezegd en sommige Europese landen vragen zich af hoe lang ze hun bijdragen kunnen volhouden.

Ook voor investeerders zijn er gevolgen. Als Rusland zijn winsten consolideert, kan het de controle over de wereldwijde toeleveringsketens van belangrijke mineralen verscherpen, wat de westerse industrieën in gevaar brengt.

Als Oekraïne erin slaagt om te stabiliseren en op te bouwen, kan het een belangrijke economische partner voor Europa worden. De cruciale hulpbronnen van het land kunnen de volgende generatie technologie en productie een boost geven.

De komende maanden zullen cruciaal zijn. Als de VS en Europa willen dat Oekraïne een sterk en onafhankelijk land wordt, moeten ze bereid zijn om meer te doen dan alleen militaire hulp te bieden.

Er zal langdurige economische steun, investeringen in de mijnbouwsector van Oekraïne en sterkere veiligheidsgaranties nodig zijn. Als ze aarzelen, kan Rusland zijn langzame maar gestaag voortgaande expansie voortzetten en zo de wereldwijde machtsverhoudingen veranderen.