Europa moet wakker worden: Het tijdperk van Amerikaanse bescherming is voorbij.

Europa moet wakker worden: Het tijdperk van Amerikaanse bescherming is voorbij.
Dionysis Partsinevelos
03 mrt 2025, 11:59 A.M.
  • De VS verlegt de focus naar China en laat Europa zijn eigen veiligheidsdreigingen aanpakken.
  • De Russische economie en het leger blijven sterk, waardoor Europees nietsdoen een gevaarlijke gok is.
  • Europa moet de defensie-uitgaven verhogen, zijn leger verenigen en energie-onafhankelijkheid garanderen.

Acht decennia lang heeft Europa op de Verenigde Staten vertrouwd als ultieme veiligheidsgarant. Dat tijdperk is voorbij.

De Amerikaanse minister van Defensie, Pete Hegseth, heeft het duidelijk gemaakt: Amerikaanse troepen zullen niet voor altijd in Europa blijven.

De regering van Donald Trump onderhandelt rechtstreeks met Rusland, waarbij Oekraïne en Europese bondgenoten opzij worden geschoven.

De fundamenten van de NAVO verzwakken, en Washington richt zich nu op China.

Europa heeft nu nog maar twee opties.

Of het land ontwaakt en neemt de verantwoordelijkheid voor zijn verdediging op zich, of het riskeert onvoorbereid te worden overvallen in een nieuw tijdperk van wereldwijde machtsverschuivingen.

Kan Europa overleven zonder de VS?

Decennialang hebben Europese leiders ervan uitgegaan dat de Amerikaanse militaire macht hen altijd zou beschermen.

Die aanname blijkt nu onjuist te zijn.

De regering-Trump stelt de rol van de NAVO openlijk ter discussie en geeft daarmee aan dat de primaire interesse van Amerika in de Indo-Pacific ligt, niet in Europa.

Na Trumps draai naar Rusland heeft Washington duidelijk gemaakt dat Europese landen in de toekomst het grootste deel van de militaire steun aan Oekraïne moeten leveren.

De Amerikaanse hulp aan Kiev is nu onzeker en de leiders van het land weten dat zij de overhand hebben in de onderhandelingen.

Als Europa niet ingrijpt, kan Oekraïne instorten en zal de expansiedrift van Rusland alleen maar toenemen.

De Verenigde Staten hebben ook verklaard dat de bescherming van artikel 5 van de NAVO, de kern van de collectieve verdediging, mogelijk niet van toepassing is als Europese landen na de oorlog troepen naar Oekraïne sturen.

Dit gaat niet alleen over Trump. De VS worden geconfronteerd met een opkomend China met vier keer zoveel inwoners en een superieure productiecapaciteit.

Washington kan het zich niet veroorloven om zich zowel op Europa als op de Stille Oceaan te concentreren.

Toekomstige Amerikaanse presidenten, ongeacht hun partij, zullen waarschijnlijk dezelfde opvatting delen dat Europa niet langer de prioriteit is.

Rusland is niet zo zwak als Europa hoopt.

Drie jaar na het begin van de oorlog in Oekraïne heeft Rusland zware verliezen geleden, maar het heeft zich aangepast.

De economie groeit, aangewakkerd door de handel met China, India en andere niet-westerse partners.

Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) meldt dat de Russische economie in 2023 en 2024 sneller groeide dan die van de G7-landen.

De sancties hebben het Kremlin niet lamgelegd; Moskou heeft manieren gevonden om ze te omzeilen.

Nog zorgwekkender is het vermogen van Rusland om de oorlog vol te houden.

Het heeft vijf Oekraïense regio's geannexeerd en verstevigt zijn controle.

Het blijft enorme hoeveelheden wapens produceren, gebruikmakend van lagere binnenlandse kosten en de schaalvoordelen van een oorlogseconomie.

Als Oekraïne valt, zal Rusland niet stoppen.

Het zal verder oprukken naar Oost-Europa en de grenzen van de NAVO op de proef stellen.

Europa kan het zich niet veroorloven om af te wachten wat er verder gebeurt.

Het Europese leger is niet voorbereid op een wereld zonder de VS.

Europa heeft de middelen om zichzelf te verdedigen, maar mist de voorbereiding.

De Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk hebben samen een bevolking van meer dan 500 miljoen, meer dan drie keer zoveel als Rusland.

Hun economieën zijn samen meer dan tien keer zo groot als die van Rusland.

Toch blijven hun legers gefragmenteerd, ondergefinancierd en slecht gecoördineerd.

Ondanks meer dan twee miljoen militairen in uniform zijn de meeste Europese strijdkrachten niet gevechtsklaar.

De defensie-uitgaven zijn al decennia laag, omdat men vertrouwt op de Amerikaanse veiligheidsparaplu.

Hoewel sommige landen, zoals Polen, hun inspanningen hebben opgevoerd door 5% van het bbp aan defensie te besteden, blijven grote economieën als Duitsland en Frankrijk achter.

Het totale militaire budget van Europa van $338 miljard klinkt misschien hoog, maar gecorrigeerd voor koopkracht is het ongeveer gelijk aan dat van Rusland. Erger nog, de Europese uitgaven zijn inefficiënt.

In tegenstelling tot Rusland, dat goedkope, effectieve militaire uitrusting in massaproductie maakt, is de Europese defensie-industrie verspreid over meerdere landen, elk met zijn eigen inkoopbeleid en bureaucratische inefficiënties.

Als Europa Rusland wil afschrikken, moet het deze problemen nu aanpakken.

Dit betekent hogere militaire uitgaven, het opbouwen van een uniforme commandostructuur en ervoor zorgen dat Europese strijdkrachten effectief samen kunnen vechten.

Economische zwakte voedt militaire kwetsbaarheid.

De afnemende economische macht van Europa is een ander groot punt van zorg.

Het bruto binnenlands product per hoofd van de bevolking van het continent is gestagneerd, terwijl de VS een sterke groei heeft doorgemaakt.

De Duitse industriële productie daalt al sinds voor de oorlog in Oekraïne.

Energieafhankelijkheid blijft een strategische kwetsbaarheid. In 2024 gaf de EU €22 miljard uit aan Russische olie en gas, meer dan aan financiële steun aan Oekraïne.

Als Europa zijn militaire macht wil behouden, zijn economische hervormingen op drie belangrijke gebieden noodzakelijk.

Allereerst moeten de interne handelsbarrières binnen de EU worden opgeheven, zodat goederen, diensten en kapitaal vrij kunnen stromen en een werkelijk geïntegreerde markt ontstaat die de industriële en technologische expansie ondersteunt.

De technologiesector, met name AI en defensietechnologie, moet worden gedereguleerd en uitgebreid, zodat Europese bedrijven wereldwijd kunnen concurreren zonder te worden verstikt door overmatige bureaucratie.

Het allerbelangrijkste is dat Europa zijn afhankelijkheid van externe energiebronnen beëindigt door fors te investeren in kernenergie, hernieuwbare energie en batterijopslag. Dit garandeert de energiezekerheid op lange termijn en vermindert de invloed die buitenlandse mogendheden, met name Rusland, op het continent uitoefenen.

Een Europees leger is nu een noodzaak.

Het idee van een gemeenschappelijk Europees leger wordt al decennia lang besproken, maar is nooit serieus genomen.

Nu moet het werkelijkheid worden. Als de NAVO verzwakt, heeft Europa zijn militaire kader nodig.

Een Europees leger zou de nationale strijdkrachten niet vervangen, maar wel een geünificeerde snelle reactiemacht bieden, zodat Europa indien nodig onafhankelijk kan optreden.

Om dit te bereiken, moet Europa beginnen met het harmoniseren van de defensie-inkoop.

In plaats van wapens uit de VS te kopen, moet het land zijn militair-industriële basis heropbouwen.

Door de uitrusting, training en logistiek in de lidstaten te standaardiseren, kunnen de Europese strijdkrachten als één geheel functioneren.

Er moet een permanente EU-snelreactiemacht worden opgericht, naar model van de bestaande structuren van de NAVO.

Een gemeenschappelijke Europese nucleaire afschrikking is ook noodzakelijk.

Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk moeten hun arsenalen uitbreiden, terwijl Duitsland en Polen hun nucleaire capaciteiten moeten ontwikkelen.

Zonder Amerikaanse bescherming moet Europa ervoor zorgen dat het over het ultieme afschrikkingsmiddel tegen Russische agressie beschikt.

Europa is niet langer een passieve toeschouwer in de wereldpolitiek.

De Verenigde Staten trekken zich terug, Rusland rukt op, en de wereld wordt instabieler.

Als de Europese leiders niet handelen, lopen ze het risico dat de geschiedenis zich herhaalt: een verdeeld, zwak continent, kwetsbaar voor externe krachten.