Olieprijsdaling tijdelijk; spotmarkt wijst op opleving ondanks Iran-wapenstilstand

Als de bevoorrading vanuit de Perzische Golf geblokkeerd blijft, wordt verwacht dat de olieprijzen opnieuw zullen stijgen. 

Analisten denken ook dat de prijzen waarschijnlijk niet veel verder zullen dalen dan deze week. 

De olieprijzen kenden eerder deze week hun scherpste daling sinds 2020 als reactie op de tweeweekse wapenstilstandsovereenkomst tussen de VS en Iran. 

"Als de straat weer opengaat, zou een prijsdaling verwacht worden. Prijzen zullen echter waarschijnlijk niet veel lager uitkomen dan het laagste niveau van deze week," zei Carsten Fritsch, grondstoffenanalist bij Commerzbank AG. 

Transitrisico's en nieuwe heffingen remmen heropening van de Straat van Hormuz

Analisten zeggen dat er een risico-opslag in de prijzen zit vanwege de onzekerheid over de veiligheid van schepen die de Straat van Hormuz zouden passeren, zelfs als die volledig wordt heropend. 

Iran voert nieuwe regels in, zoals het vereisen van toestemming voor schepen om de straat te passeren. Daarnaast wordt er gesproken over het heffen van een transitvergoeding die oplopen tot $2 million per tanker.

Analisten van Rystad Energy zeiden dat de transitvergoeding een "diplomatic wrapper" zou hebben, zelfs als verzekeraars en rederijen bewijs van veiligheid voor hun schepen eisen. 

"Zelfs binnen dit tweeweekse venster is de verwachting dat de activiteit op een gematigde manier zal hervatten in plaats van in één keer," zeiden Rystad-analisten in een per e-mail verzonden commentaar. 

De aandacht zal in de komende dagen uitgaan naar het verkeer door de Straat van Hormuz, aangezien het risico op drone-aanvallen door de Revolutionaire Garde hoog blijft. 

De aanzienlijke omvang van de Chinese ruwe-olie-importen na de sluiting van de Straat van Hormuz in maart, vooral wanneer dit wordt afgezet tegen de verwerkingsvolumes van ruwe olie, is een bijzonder aandachtspunt.

Het alomtegenwoordige wantrouwen rond de wapenstilstandsovereenkomst blijkt duidelijk: slechts een klein aantal schepen zou sinds de onzekere wapenstilstand die woensdagavond begon zijn doorgevaren, ondanks dat die al meerdere keren is geschonden.

Scheepvaartmaatschappijen terughoudend

Westerse scheepvaartlijnen en tankbedrijven eisen veiligheidsgaranties en hebben zich terughoudend opgesteld in hun publieke verklaringen.

Maersk, 's werelds op één na grootste containerschipsoperator, zei eerder deze week dat het meer duidelijkheid nodig heeft en nog geen volledige maritieme zekerheid heeft om de zeestraat te passeren. 

De CEO van de Duitse rederij Hapag-Lloyd, Rolf Habben-Jansen, zei woensdag tegen klanten dat het nog te vroeg is om in te schatten hoeveel verkeer de belangrijke zeestraat kan gebruiken. Hij waarschuwde dat het volledig herstellen van het netwerk minstens zes weken zou duren, zelfs als enkele schepen binnenkort de Golf verlaten.

Het bovenstaande scenario veronderstelt natuurlijk dat de vijandelijkheden niet hervatten zodra de wapenstilstand afloopt. 

Uit gegevens van Kpler, een bedrijf gespecialiseerd in het monitoren van scheepsverkeer, bleek dat 187 geladen olietankers net voor de inwerkingtreding van de wapenstilstand "vastzaten" in de Golf.

Het volume van ruwe olie en olieproducten dat wordt vervoerd bedraagt 172 million barrels. Dit komt ruwweg overeen met de gebruikelijke 8-9 dagen transitvolume door de straat vóór de blokkade, volgens berekeningen van Commerzbank.

Bovendien heeft de International Maritime Organisation (IMO) gewaarschuwd dat een transittol door Iran een gevaarlijk precedent zou scheppen, terwijl de Amerikaanse president Donald Trump ook tegen een dergelijke heffing is. 

Verschil tussen futures- en fysieke markten

Als en wanneer de Straat wordt heropend, zal de gefaseerde aanpak een significante impact op de oliemarkten hebben omdat dit een discrepantie tussen de futures- en de fysieke markt creëert. 

Zo werd na de bekendmaking van de tweeweekse wapenstilstand de verlichting vrijwel onmiddellijk ingeprijsd in de futuresmarkt, terwijl fysieke indicatoren volgens Rystad nog steeds voorzichtigheid weerspiegelen. 

Hoewel de spotprijs voor Brent is gedaald, wijzen belangrijke markindicatoren op aanhoudende krapte. Directe fysieke prijsverschillen (differentials) blijven naar verwachting stevig, tankertransportkosten (tarieven) zijn verhoogd en kopers van zure ruwe olie betalen nog steeds een premie. 

Deze premie komt door de schaarste van het wereldwijde aanbod buiten de Golfregio, wat een gevoel van leveringszekerheid biedt. 

Deze discrepantie benadrukt dat een afname van het waargenomen geopolitieke risico niet noodzakelijkerwijs snel leidt tot een vermindering van operationele risico's in de oliemarkt, volgens het in Noorwegen gevestigde energie-intelligencebedrijf.

Futurescontracten zouden in een escalatiescenario de snelste en meest extreme reactie laten zien, voornamelijk omdat hun prijsvorming waarschijnlijkheid, optionaliteit en angst weerspiegelt, aldus Rystad Energy.

De steilste premie wordt doorgaans aan het begin van de futurescurve waargenomen. Daar prijzen handelaren risico's in zoals directe aanbodverstoring, verstoring van tankers, vertragingen door de Straat van Hormuz en de mogelijkheid van een bredere regionale militaire escalatie, aldus Rystad-analisten. 

Deze trajecten vertegenwoordigen meer dan alleen verloren vaten; ze geven de marktwaardering van tijd, onvoorspelbaarheid en de toenemende waarschijnlijkheid aan dat de verstoring zich buiten een kort, geïsoleerd incident zal uitbreiden.