Czy gospodarka Indii zostaje w tyle? Oto, co ujawniają liczby

Gospodarka Indii w ostatnich kwartałach wykazywała pęknięcia. Podstawą kraju był sektor wytwórczy, który obecnie znajduje się w stagnacji. W rezultacie wzrost PKB zwalnia.

Kiedyś obiecująca historia odrodzenia przemysłu, czy indyjskie marzenie „Make in India” traci na znaczeniu? Liczby sugerują, że tak może być.

Słaby wzrost produkcji

Ostatnie dane PKB za kwartał lipiec-wrzesień są niepokojące. Wzrost produkcji wyniósł zaledwie 2,2%, podczas gdy wzrost eksportu ledwo osiągnął 2,8%.

Dla porównania, w tym samym okresie rok wcześniej, główną siłą napędową gospodarki Indii był przemysł wytwórczy.

Ogólny wskaźnik wzrostu PKB spadł do 5,4%, co stanowi najniższy poziom od siedmiu kwartałów i jest znacznie niższy od 8,1% odnotowanych rok wcześniej.

Spowolnienie to spowodowało, że wzrost PKB w pierwszej połowie roku obrotowego 2025 wyniósł 6,05%, co jest wynikiem znacznie niższym od optymistycznych prognoz Banku Rezerw Indii na ten rok, wynoszących 7,2%.

Od tego czasu ekonomiści obniżyli prognozy wzrostu do przedziału od 6% do 6,8%, a niektórzy przewidują więcej przeciwności w drugiej połowie roku.

Co jest przyczyną stagnacji?

Udział przemysłu przetwórczego w indyjskiej wartości dodanej brutto (GVA) zmniejszył się na przestrzeni ostatniej dekady, z 18,1% w latach 2011–2012 do 14,3% w latach 2022–2023.

Ponadto zatrudnienie w sektorze wytwórczym spadło z 51,3 mln pracowników w 2017 r. do zaledwie 35,65 mln w latach 2022–2023, co oznacza utratę prawie 16 mln miejsc pracy.

Ten kryzys wywołał poważne pytania o skuteczność indyjskiej polityki przemysłowej.

Wzrost eksportu również uległ stagnacji. Udział Indii w światowym eksporcie towarów gwałtownie wzrósł w latach 2005–2015, ale od tego czasu osiągnął poziom plateau.

Konkurujące ze sobą państwa, takie jak Wietnam i Bangladesz, wyprzedziły Indie w branżach wymagających dużej siły roboczej, np. w produkcji odzieży, korzystając z efektywnej polityki i lepszej integracji z globalnymi łańcuchami dostaw.

Problemy pogłębia fakt, że import z Chin w dalszym ciągu zalewa rynki indyjskie, wywierając presję na lokalne małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP).

Mimo wielokrotnych obietnic ograniczenia uzależnienia od towarów z Chin, ekosystem produkcyjny Indii pozostaje podatny na zagrożenia.

Gdzie jest popyt krajowy?

Miejska klasa średnia, będąca głównym motorem napędowym konsumpcji, zmaga się z problemami finansowymi.

Realne płace w miastach spadły o 0,5% r/r w kwartale lipiec-wrzesień, co było pierwszym spadkiem od czasu pandemii.

Oprócz stagnacji płac, inflacja pozostaje wysoka.

Wskaźnik CPI w październiku wyniósł 6,21%, co miało wpływ na budżety gospodarstw domowych i ograniczyło wydatki na dobra uznaniowe, takie jak samochody i sprzęt AGD.

Kluczowe firmy, w tym Hindustan Unilever i Maruti Suzuki, odnotowały słabsze zyski, powołując się na zmniejszony popyt w miastach.

Analitycy wskazują na niski wzrost dochodów jako na główną przyczynę słabej kondycji finansów konsumentów, co obecnie zagraża szerszej dynamice gospodarczej.

Powolne odzyskiwanie nakładów inwestycyjnych

Inwestycje publiczne i prywatne odgrywają kluczową rolę w ożywieniu wzrostu gospodarczego, lecz postęp w tej dziedzinie jest powolny.

Wydatki rządowe na infrastrukturę i inne kapitałochłonne projekty były mniejsze – w pierwszej połowie roku fiskalnego 2025 wykorzystano jedynie 37% zaplanowanych wydatków inwestycyjnych.

Jest to znacznie mniej niż 49% wydatków w tym samym okresie w roku ubiegłym.

Prywatne inwestycje korporacyjne są również mało imponujące. Wysokie koszty pożyczek i słabe marże zysku zniechęciły firmy do zwiększania mocy produkcyjnych.

Co RBI może (a czego nie może) zrobić

Bank Rezerw Indii stoi przed trudnym wyzwaniem.

Biorąc pod uwagę, że inflacja nadal utrzymuje się powyżej celu, mało prawdopodobne jest, aby bank centralny obniżył stopy procentowe na nadchodzącym posiedzeniu w grudniu.

Wielu spodziewa się jednak, że środki mające na celu zwiększenie płynności, takie jak obniżenie współczynnika rezerw gotówkowych (CRR) lub współczynnika płynności ustawowej (SLR), złagodzą presję na system bankowy.

Tymczasem trendy globalne zwiększają złożoność. Napięcia handlowe i wolniejszy wzrost w głównych gospodarkach, takich jak Chiny i Stany Zjednoczone, tłumią zewnętrzny popyt na towary indyjskie.

Czy Indie mogą odwrócić bieg wydarzeń?

Potencjał Indii nadal istnieje, ale aby ożywić jego gospodarkę, pilnie potrzebne są zmiany strukturalne.

Rząd musi skupić się na poprawie konkurencyjności eksportu poprzez wzmocnienie kluczowych sektorów, takich jak tekstylia i elektronika, a także na poprawienie niedoskonałości logistyki i infrastruktury.

Małe i średnie przedsiębiorstwa, stanowiące podstawę gospodarki, potrzebują lepszego wsparcia w postaci dostępu do niedrogich kredytów i mniejszego uzależnienia od importu.

Jednocześnie decydenci polityczni muszą zająć się problemami ograniczającymi konsumpcję krajową.

Stagnacja płac i inflacja osłabiły wydatki konsumentów, a ożywienie popytu gospodarstw domowych jest niezbędne do pobudzenia wzrostu gospodarczego.

Przyspieszenie rządowych inwestycji w infrastrukturę i przemysł mogłoby stanowić impuls potrzebny do pobudzenia gospodarki, ale czasu na wprowadzenie znaczących zmian jest coraz mniej.

Przed nami kruche ożywienie

Prawda jest taka, że mimo niedawnych niepowodzeń, nadal widać oznaki nadziei dla gospodarki Indii.

Konsumpcja na obszarach wiejskich wzrasta dzięki dobremu sezonowi rolniczemu, a umiarkowana inflacja cen żywności może wzmocnić budżety gospodarstw domowych w nadchodzących miesiącach.

Oczekuje się również, że wydatki inwestycyjne rządu przyspieszą w drugiej połowie roku fiskalnego, co może zapewnić bardzo potrzebny impuls wzrostowi.

Nadal jednak nie jest jasne, czy działania te wystarczą, aby odwrócić spowolnienie gospodarcze w Indiach.

Istnieje również możliwość, że okazja do odrodzenia przemysłu już minęła. Nadchodzące kwartały będą kluczowe dla zdefiniowania kolejnego rozdziału historii wzrostu Indii.