Budżet Indii na rok 2025: czy ulgi podatkowe ożywią spowalniające się konsumpcję?

Najnowszy budżet Indii, przyjęty przez rząd premiera Narendry Modiego, ma strategiczny charakter i ma na celu zwiększenie konsumpcji w momencie, gdy dynamika gospodarcza zaczyna wykazywać oznaki osłabienia.

W obliczu rosnącej inflacji, która obciąża domowe budżety, a konsumenci w miastach ograniczają wydatki dyskrecjonalne, minister finansów Nirmala Sitharaman wprowadziła szeroko zakrojone cięcia podatkowe mające na celu złagodzenie obciążeń finansowych i pobudzenie popytu.

Rząd podniósł próg zwolnienia z podatku dochodowego do 1,2 miliona rupii (około 13 800 dolarów), z poprzednich 700 tysięcy rupii. Ma to przynieść korzyści 10 milionom podatników.

Biorąc pod uwagę, że budżet państwa ma stracić 1 bilion rupii rocznie, analitycy zastanawiają się, czy sama ta polityka wystarczy, aby zrównoważyć słabnący wzrost.

Indyjskie krajobrazy gospodarcze charakteryzują się ostrym podziałem. Chociaż prywatna konsumpcja stanowi niemal 60% PKB, wzorce wydatków stają się coraz bardziej nierówne.

Segmenty klasy premium i rynki wiejskie pozostają odporne, ale wydatki klasy średniej w miastach spowolniły.

Trend ten jest widoczny w słabych raportach o wynikach finansowych dużych firm, takich jak Reliance Retail, Hindustan Unilever i Maruti Suzuki, które odnotowały spadek przychodów z powodu słabnącego popytu konsumenckiego.

Ulgi podatkowe udzielane przez rząd są wyraźną próbą ożywienia wydatków, ale czy wystarczy to do wywołania szerszego ożywienia gospodarczego?

Spowolnienie popytu w miastach

Konsumpcja miejska w Indiach, która kiedyś była głównym motorem wzrostu gospodarczego, zaczęła słabnąć pod ciężarem wysokiej inflacji i stagnacji wzrostu płac.

W 2023 r. populacja miejska kraju wynosiła 522,9 mln osób, stanowiąc istotną część bazy konsumentów. Jednak wydatki dyskrecjonalne w kategoriach takich jak samochody, elektronika i luksusowa sprzedaż detaliczna odnotowały spadek.

Najnowsze badania rynkowe przeprowadzone przez Kantar wykazały, że zaufanie konsumentów w gospodarstwach domowych mieszkających w miastach spadło, co doprowadziło do ograniczeń w zakupie dóbr niepotrzebnych.

Spadek ten jest szczególnie niepokojący dla sektorów, które opierają się na wydatkach klasy średniej.

Na przykład branża motoryzacyjna odnotowała powolny wzrost sprzedaży, a przychody Maruti Suzuki spadły pomimo rozszerzenia oferty produktowej.

Podobnie sieci supermarketów i giganci branży dóbr konsumpcyjnych, tacy jak Hindustan Unilever, zmagają się z utrzymaniem wolumenów sprzedaży, co wskazuje na słabszy popyt na produkty gospodarstwa domowego.

Zmiana wzorców wydatków sugeruje, że ulgi podatkowe, choć zapewniają krótkoterminową ulgę, mogą nie wystarczyć, aby przywrócić szeroki wzrost konsumpcji.

Głównym czynnikiem kryzysu jest obciążenie zadłużeniem wielu miejskich gospodarstw domowych.

During the post-pandemic recovery, consumers took on loans to finance home purchases, education, and lifestyle expenses.

Ponieważ koszty pożyczek pozostają wysokie, rodziny priorytetowo traktują spłatę długów zamiast nowych wydatków.

Trend ten podkreśla potrzebę uzupełniających środków poza cięciami podatkowymi – takich jak polityka bezpośrednio zmierzająca do walki z inflacją i poprawy wzrostu płac – w celu zapewnienia utrzymania popytu.

Obniżki stóp procentowych przez RBI

Rezerwa Banku Indii (RBI) obniżyła w piątek swoją referencyjną stopę procentową o 25 punktów bazowych do 6,25%, co jest pierwszym obniżeniem stóp procentowych od prawie pięciu lat.

Ruch ten następuje po ostatniej podwyżce stóp procentowych w lutym 2023 r. i jest zgodny z środkami fiskalnymi zawartymi w budżecie Unii na lata 2025–2026, których celem jest poprawa produkcji, małych i średnich przedsiębiorstw oraz infrastruktury.

Industry groups, including FICCI and CII, welcomed the cut, expecting banks to lower lending rates, spurring investment and consumer spending.

Analitycy uważają, że jest to zmiana strategii RBI, polegająca na zachowaniu równowagi między stabilnością finansową a wzrostem gospodarczym.

Podtrzymując neutralną postawę, bank centralny może kontynuować luzowanie polityki pieniężnej, jeśli inflacja pozostanie pod kontrolą.

Obniżenie stóp procentowych łagodzi obciążenia finansowe gospodarstw domowych i przedsiębiorstw, co może uzupełniać ulgi podatkowe udzielane przez rząd, czyniąc kredyty bardziej przystępnymi cenowo.

Mogłoby to pomóc zwiększyć wydatki w sektorach takich jak budownictwo i dobra trwałe, które ucierpiały z powodu wysokich kosztów finansowania.

Niektórzy ekonomiści twierdzą jednak, że obniżenie stóp procentowych samo w sobie nie wystarczy, aby pobudzić popyt.

Biorąc pod uwagę, że wzrost PKB Indii w bieżącym roku fiskalnym ma osiągnąć czterolatkowe minimum na poziomie 6,4%, konieczne mogą okazać się szersze reformy strukturalne, aby utrzymać długoterminową ekspansję gospodarczą.

Sektor finansowy będzie uważnie obserwował reakcje banków, ponieważ niższe stopy procentowe zazwyczaj prowadzą do wzrostu popytu na kredyty i zwiększenia aktywności gospodarczej.

Dzięki inwestycjom w infrastrukturę i łagodniejszemu otoczeniu stóp procentowych Indie mogą wejść w fazę luzowania polityki pieniężnej, w zależności od trendów inflacyjnych i warunków gospodarczych na świecie.

Ważnym czynnikiem pozostaje również wpływ luzowania polityki pieniężnej na wydatki rządowe. Niższe stopy procentowe mogą zapewnić rządowi większą elastyczność fiskalną, umożliwiając zwiększenie wydatków kapitałowych.

W budżecie Sitharaman ponad 3% PKB przeznaczono na projekty infrastrukturalne, w tym inicjatywy związane z przebudową miast, których celem jest tworzenie miejsc pracy i poprawa produktywności.

Jeśli zostaną skutecznie wdrożone, projekty te mogą pomóc w wypełnieniu luki między krótkoterminową ulgą podatkową a długoterminową zrównoważonością ekonomiczną.

Wyzwania w handlu światowym

Trajektoria rozwoju gospodarczego Indii kształtowana jest nie tylko przez krajową politykę, ale także przez zmieniającą się dynamikę światowego handlu.

W obliczu coraz większej liczby protekcjonistycznych działań podejmowanych przez Stany Zjednoczone i Unię Europejską, a także spowolnienia gospodarczego w Chinach, Indie muszą poruszać się w coraz bardziej skomplikowanym globalnym krajobrazie.

Eksport kraju wykazał się odpornością, ale czynniki zewnętrzne, takie jak napięcia geopolityczne i ograniczenia handlowe, mogą stanowić nowe wyzwania.

Na przykład amerykańskie cła na chińskie towary skłoniły niektórych producentów do dywersyfikacji łańcuchów dostaw, co przyniosło korzyści indyjskim branżom elektroniki i farmaceutyki.

Trwały wzrost w tych sektorach będzie jednak zależał od inicjatyw politycznych wspierających krajową produkcję i przyciągających zagraniczne inwestycje.

Ostatnie działania rządu mające na celu zachęcenie do inwestycji zagranicznych (FDI) i uproszczenie ram regulacyjnych są krokiem w tym kierunku, ale kluczowe będzie ich wykonanie.

Jednocześnie relacje handlowe Indii z kluczowymi partnerami, takimi jak Wielka Brytania i UE, ulegają zmianom.

Trwające negocjacje w sprawie umów o wolnym handlu (FTA) mogą otworzyć nowe możliwości eksportu, zwłaszcza w dziedzinie technologii i usług.

Wraz ze wzrostem światowych stóp procentowych i zaostrzeniem warunków finansowych inwestorzy uważnie obserwują, w jaki sposób Indie łączą wzrost gospodarczy z dyscypliną fiskalną.

Czy Indie będą w stanie utrzymać wzrost napędzany konsumpcją?

Budżet Indii na rok 2025 wyraźnie wskazuje na zamiar wspierania wydatków konsumentów, ale ogólna perspektywa gospodarcza pozostaje niepewna.

Chociaż ulgi podatkowe udzielane przez rząd przynoszą natychmiastowe korzyści finansowe, ich długoterminowy wpływ będzie zależał od uzupełniających środków, takich jak obniżki stóp procentowych, inicjatywy wzrostu płac i ukierunkowane reformy polityki.

Jeśli nastroje konsumenckie nie ulegną poprawie, nawet znaczące ulgi podatkowe mogą nie wystarczyć, aby pobudzić stały popyt.

Nadchodzące miesiące będą miały kluczowe znaczenie dla określenia, czy Indie uda się pomyślnie przekształcić z gospodarki napędzanej konsumpcją w bardziej zrównoważony model gospodarczy.

Decydenci będą musieli starannie dostosować politykę fiskalną i monetarną, aby zapewnić nie tylko ożywienie, ale także utrzymanie wzrostu w obliczu globalnych przeciwności.

Na razie inwestorzy i przedsiębiorstwa uważnie obserwują, czy strategia rządu przyniesie zamierzone rezultaty.