Czy cła na stal i aluminium nałożone przez Trumpa osłabią globalną pozycję Chin?

Stany Zjednoczone po raz kolejny nałożyły cła na importowany stal i aluminium, atakując sektor od dawna zdominowany przez Chiny.

Chociaż Chiny nie eksportują do USA dużych ilości surowej stali ani aluminium, ich wpływ na globalne łańcuchy dostaw pozostaje znaczący.

Oczekuje się, że 25-procentowe cła na stal i 10-procentowe cła na import aluminium zakłócą przepływy handlowe, szczególnie dotykając amerykańskich sojuszników, takich jak Kanada, Meksyk i Korea Południowa.

Prawdziwe pytanie brzmi, czy te środki ograniczą pośrednie eksporty Chin, czy też po prostu zmienią globalne wzorce handlu.

Ten ruch jest częścią szerszej strategii USA mającej na celu ograniczenie chińskiego wpływu gospodarczego, szczególnie w kluczowych sektorach przemysłowych. Długotrwały monopol Pekinu w produkcji stali doprowadził do nadpodaży na świecie, zmuszając konkurentów do obniżania cen.

Chociaż administracja Bidena w dużej mierze kontynuuje politykę handlową Trumpa w zakresie metali, najnowsze cła sygnalizują wznowioną próbę ochrony amerykańskich producentów przed tym, co urzędnicy nazywają niesprawiedliwą konkurencją.

Skuteczność tych ceł pozostaje niepewna, ponieważ łańcuchy dostaw Chin okazały się wysoce elastyczne.

Rola Chin w nadmiarze stali na świecie

Chiny produkują ponad 50% stali na świecie, a roczna produkcja przekracza 1 miliard ton. Jednak spowolnienie krajowej gospodarki zmusiło chińskich producentów do poszukiwania zagranicznych rynków dla nadwyżki produkcji.

Chociaż bezpośrednie eksporty do USA są ograniczone z powodu istniejących barier handlowych, chińska stal nadal trafia do USA przez kraje pośredniczące.

Kraje takie jak Wietnam, Meksyk i Kanada poddają stal chińską recyklingowi przed jej wysłaniem do USA, skutecznie omijając ograniczenia.

Amerykański przemysł stalowy twierdzi, że ten pośredni handel obniżył ceny krajowe i podważył amerykańskie miejsca pracy. W 2023 r. Stany Zjednoczone sprowadziły 28,6 mln ton stali, z czego znaczna część pochodziła z Kanady, Meksyku i Brazylii.

Nałożenie ceł na te kraje ma na celu zamknięcie luk w przepisach, które umożliwiają chińskiej stali przedostawanie się na rynek amerykański. Jednakże ograniczenia te mogą również osłabić stosunki dyplomatyczne z kluczowymi partnerami handlowymi.

Odwetowe działania i globalne napięcia handlowe

Chiny odpowiedziały na amerykańskie cła własnymi środkami gospodarczymi, wprowadzając opłaty na amerykański skroplony gaz ziemny, węgiel i maszyny rolnicze.

Chociaż Pekin powstrzymał się od bezpośredniego atakowania amerykańskiej stali, zwiększył krajowe subsydia w celu zrekompensowania skutków zachodnich ograniczeń handlowych.

Tymczasem inne główne kraje produkujące stal, w tym Brazylia, Turcja i Indonezja, również wprowadziły środki zaradcze przeciwko nadmiernemu eksportowi stali z Chin, co wskazuje na szerszą reakcję globalną.

Podobnie Unia Europejska zaostrzyła swoją politykę importowania stali, wdrażając środki dostosowawcze do emisji dwutlenku węgla, które mogą dodatkowo ograniczyć eksport chiński.

Te międzynarodowe działania odzwierciedlają rosnącą obawę, że nadmiar podaży w Chinach wypacza światowe rynki, co może prowadzić do przedłużających się sporów handlowych.

Czy cła wzmocnią amerykańską stal, czy też doprowadzą do eskalacji wojny handlowej?

Historycznie rzecz biorąc, amerykańskie cła na stal przynosiły mieszane rezultaty. Cła nałożone przez Trumpa w 2018 r. doprowadziły do krótkoterminowego wzrostu cen, co przyniosło korzyści krajowym producentom, ale podniosło koszty dla branż zależnych od importowanej stali, takich jak firmy motoryzacyjne i budowlane.

Choć produkcja stali w USA wzrosła od 2018 r. o 20%, wykorzystanie mocy produkcyjnych pozostaje poniżej poziomu 80%, który liderzy branży uważają za zrównoważony.

Obecne stawki celne mogą pomóc ożywić niewykorzystane amerykańskie huty stali, szczególnie w stanach wahających się, takich jak Pensylwania i Ohio, gdzie sektor ten odgrywa kluczową rolę w zatrudnieniu.

Jeśli napięcia w handlu światowym się nasilą, producenci amerykańscy mogą spotkać się z odwetowymi barierami w innych kluczowych rynkach.

Biorąc pod uwagę wahania światowego popytu na stal i ewolucję łańcuchów dostaw, długoterminowy wpływ tych ceł pozostaje niepewny. Chociaż Stany Zjednoczone dążą do zmniejszenia zależności od zagranicznych metali, szersze wyzwanie związane z dominacją Chin w światowej produkcji stali prawdopodobnie nie zostanie rozwiązane wyłącznie za pomocą ceł.

Zamiast tego trwający konflikt handlowy może jeszcze bardziej podzielić światowe rynki, przekształcając łańcuchy dostaw, zamiast całkowicie ograniczyć wpływ Chin.