Nawrocki wygrywa wybory prezydenckie w Polsce z wynikiem 50,89%; sygnał zmian w relacjach z UE.

Wybory prezydenckie w Polsce wygrał Karol Nawrocki, pokonując w dogrywce swojego rywala w zaciętym głosowaniu, które przyciągnęło uwagę całego świata ze względu na jego implikacje geopolityczne.

Nawrocki, reprezentujący opozycyjną partię Prawo i Sprawiedliwość (PiS), zdobył 50,89% głosów w skali kraju, wyprzedzając proeuropejskiego burmistrza Warszawy Rafała Trzaskowskiego, który uzyskał 49,11% głosów.

Dzięki zwycięstwu Nawrockiego prezydentura w Polsce pozostaje pod wpływem nacjonalistyczno-konserwatywnej polityki, kontynuując tym samym dwie kadencje poprzedniego prezydenta, Andrzeja Dudy.

Chociaż prezydentura w Polsce ma w większości charakter symboliczny, urząd ten wiąże się z kluczowymi uprawnieniami, w tym prawem weta, które może zakłócić prace legislacyjne wspierane przez koalicję premiera Donalda Tuska.

Zwycięstwo Nawrockiego wzbudziło pytania o trwałość ostatnich proeuropejskich zmian w polityce Polski i może wyznaczyć ton dla rosnącego wpływu prawicowego populizmu w całej Europie, w obliczu pogłębiającej się globalnej polaryzacji.

Fundusze UE, prawo weta i ryzyko impasu legislacyjnego

Możliwość Nawrockiego dołożenia weta do projektów ustaw parlamentarnych stawia go w bezpośredniej konfrontacji z centrowym rządem premiera Tuska.

Od czasu powrotu do władzy w 2023 roku Tusk priorytetowo traktuje naprawę relacji z Brukselą, odblokowując 137 miliardów euro (156 miliardów dolarów) zamrożonych funduszy UE poprzez rozwiązanie problemów związanych z prawem, które zostały zgłoszone w czasie poprzedniej administracji PiS.

Nowy prezydent mógłby teraz utrudnić dalsze reformy niezbędne do utrzymania tych funduszy, zwłaszcza w sektorze sądownictwa i mediów.

Polska, szóstą co do wielkości gospodarką w UE i ojczyzna 37 milionów ludzi, była w 2024 roku największym beneficjentem netto wsparcia finansowego ze strony Unii. Ten status może zostać zagrożony, jeśli Nawrocki zablokuje dalsze dostosowanie do standardów UE.

Jego eurosceptyczne stanowisko może dodać otuchy innym konserwatywnym partiom w regionie, jednocześnie frustrując wysiłki Brukseli mające na celu zapewnienie spójności prawnej w państwach członkowskich.

Zmiana polityki wobec Ukrainy w związku ze słabnącym poparciem dla przystąpienia do NATO.

Nawrocki zasygnalizował zmianę w postawie Polski wobec Ukrainy, co jest niezwykle istotnym wydarzeniem, biorąc pod uwagę znaczącą rolę Warszawy w wspieraniu Kijowa od początku rosyjskiej inwazji.

Polska zaoferowała pomoc zarówno w zakresie bezpieczeństwa, jak i logistyki, a po Węgrach przejęła w styczniu 2025 r. rotacyjne przewodnictwo w UE pod hasłem „Bezpieczeństwo, Europa!”.

Jednakże, podczas swojej kampanii, Nawrocki krytykował prezydenta Ukrainy, Wołodymyra Zełenskiego, za rzekome urazy dyplomatyczne i odrzucił ambicje tego kraju dotyczące członkostwa w NATO.

Chociaż Polska historycznie w znacznym stopniu przyczyniała się do budżetu NATO, przekraczając cel sojuszu, jakim jest wydatki na obronność w wysokości 2% PKB, a w 2024 roku osiągając wskaźnik 4,12%, komentarze Nawrockiego mogą wskazywać na bardziej ostrożne, transakcyjne podejście do sojuszy wojskowych i współpracy regionalnej.

Poparcie Trumpa, więzi ze Stanami Zjednoczonymi i rosnące poparcie dla konserwatywistów

Zwycięstwo Nawrockiego następuje w czasie wzmożonej aktywności prawicowych ruchów populistycznych w całej Europie.

Jego zwycięstwo następuje po porażkach konserwatystów w Rumunii i Portugalii, ale jest zgodne z ideologicznym nurtem płynącym z powrotu Donalda Trumpa na czołowe miejsce w USA.

Nawrocki był wspierany przez Trumpa i otrzymał bezpośrednie poparcie od sekretarz ds. Bezpieczeństwa Krajowego USA, Kristi Noem, która pochwaliła go na spotkaniu konserwatystów w Polsce zaledwie kilka dni przed głosowaniem.

Stany Zjednoczone utrzymują bliskie relacje z Warszawą, zwłaszcza w zakresie zakupów obronnych. Polska konsekwentnie przekracza normy NATO i zakupiła za miliardy dolarów amerykańskiego uzbrojenia, w tym myśliwce F-35 i czołgi Abrams.

Pomimo częstych krytyk NATO ze strony Trumpa, wysokie wydatki Polski mogą chronić ją przed szczegółową kontrolą ze strony Waszyngtonu w czasie, gdy rozwija się szersza relacja między USA a UE.

Nawrocki rozpoczyna teraz pięcioletnią kadencję z możliwością ponownego wyboru, co potencjalnie może zmienić rolę Polski zarówno w UE, jak i w NATO.

Stopień, w jakim jego prezydentura wpłynie na zmianę polityki krajowej, może zależeć nie tylko od jego relacji z rządem Tuska, ale także od tego, czy partie prawicowe będą w stanie utrwalić swoją władzę w nadchodzących cyklach legislacyjnych.