Chiny dążą do stabilnych dostaw minerałów krytycznych po umowie między USA a Australią

Chiny zareagowały na niedawne porozumienie między Stanami Zjednoczonymi a Australią w sprawie minerałów krytycznych, wzywając kraje bogate w zasoby do zapewnienia stabilnych łańcuchów dostaw, sygnalizując nowy etap w globalnej strategicznej rywalizacji o materiały ziem rzadkich.

Rozwój ten, jak donosi CNBC, podkreśla rosnące znaczenie minerałów używanych we wszystkim, od pojazdów elektrycznych po sprzęt obronny, i pokazuje, jak zmienia się geopolityka górnictwa i handlu.

Chiny kładą nacisk na odpowiedzialność za globalny łańcuch dostaw

We wtorek, jak zauważa CNBC, rzecznik Ministerstwa Spraw Zagranicznych Chińskiej Republiki Ludowej (MSZ) powiedział, że tworzenie się globalnych łańcuchów produkcji i dostaw minerałów krytycznych jest "wynikiem wyborów rynkowych i korporacyjnych".

Jednocześnie w oświadczeniu podkreślono, że "kraje bogate w zasoby mineralne o krytycznym znaczeniu powinny odgrywać aktywną rolę w zapewnianiu bezpieczeństwa i stabilności łańcuchów przemysłowych i dostaw oraz zapewniać normalną współpracę gospodarczą i handlową".

Oświadczenie to jest następstwem niedawnego porozumienia podpisanego w poniedziałek między administracją Donalda Trumpa w Stanach Zjednoczonych a rządem Anthony'ego Albanese w Australii, którego celem jest zwiększenie dostaw metali ziem rzadkich i innych krytycznych minerałów.

Według CNBC, umowa, opiewana na 8,5 mld USD, została wynegocjowana w związku z rosnącymi obawami o dominującą pozycję Chin na światowym rynku metali ziem rzadkich.

Reakcja Chin przedstawia wyścig o krytyczne minerały nie tylko jako dwustronną rywalizację między Waszyngtonem a Canberrą, ale jako szersze wezwanie do krajów posiadających bogactwa mineralne do przyjęcia odpowiedzialności za stabilność łańcucha dostaw.

Wydaje się, że w ten sposób Pekin stara się kształtować narrację i kreować się na obrońcę wielostronnych norm przeciwko sojuszom opartym na blokach.

Umowa między USA a Australią podnosi stawkę w geopolityce mineralnej

Zgodnie z umową Stany Zjednoczone i Australia zamierzają współpracować w zakresie projektów wydobywczych i przetwórczych ukierunkowanych na metale ziem rzadkich i inne minerały krytyczne.

Umowa została zawarta wkrótce po tym, jak Chiny wprowadziły bardziej rygorystyczne kontrole eksportu metali ziem rzadkich i technologii związanych z przetwarzaniem i magnesami.

Zdaniem analityków pakt stanowi znaczący krok Stanów Zjednoczonych w kierunku dywersyfikacji i odejścia od dominacji Chin w łańcuchu dostaw.

Oba kraje planują przyspieszyć inwestycje w górnictwo, rafinację i produkcję niższego szczebla, z wyraźnymi odniesieniami w dokumentacji do mechanizmów cen minimalnych i innych narzędzi stabilizacji rynku.

W szczególności Australia jest postrzegana jako kluczowy partner, ze względu na jej zaawansowany sektor wydobywczy i stosunkowo słabo rozwinięte zdolności w zakresie downstream.

Ogłaszając umowę, USA i Australia zasygnalizowały, że dążą do zmniejszenia zależności od Chin, które obecnie kontrolują dużą część światowej produkcji i mocy produkcyjnych metali ziem rzadkich.

Eksperci ostrzegają jednak, że przeniesienie tych łańcuchów dostaw zajmie wiele lat – nawet dekadę lub dłużej – biorąc pod uwagę złożoność techniczną i wysokie koszty kapitałowe.

Strategia Chin i przekaz dla innych krajów

Wydając swoje ostatnie oświadczenie, jak podaje Bloomberg, Chiny wysyłają kilka sygnałów.

Po pierwsze, Pekin potwierdza swoją pozycję głównego gracza w dziedzinie minerałów krytycznych i przypomina światu, że decyzje dotyczące łańcucha dostaw podlegają dynamice rynkowej i korporacyjnej, w której Chiny odgrywają obecnie kluczową rolę.

Po drugie, Chiny kwestionują amerykańsko-australijską inicjatywę w ramach szerszej strategii sojuszniczej, sugerując, że niezależne, bogate w zasoby kraje nie powinny być wciągane w rywalizację w stylu bloków.

Po trzecie, uwagi te pośrednio wskazują na perspektywę dalszych chińskich kontroli eksportu lub systemów licencjonowania, które mogłyby wykorzystać pozycję dominującą Chin jako broń.

Dostosowania eksportowe Chin na początku tego miesiąca zmusiły zagraniczne firmy do ubiegania się o zgodę na eksport magnesów lub komponentów zawierających metale ziem rzadkich pochodzenia chińskiego, sygnalizując, że kraj jest skłonny do użycia narzędzi regulacyjnych w celu wywarcia wpływu.

Komentarze MSZ podążają za tą zmianą i wydają się mieć na celu zachęcenie innych krajów bogatych w minerały do współpracy z Chinami lub przynajmniej do zachowania neutralności w zmieniającym się krajobrazie łańcucha dostaw.

Co dalej z globalnym rynkiem minerałów krytycznych

Bezpośrednim skutkiem umowy między USA a Australią będzie prawdopodobnie zwiększona aktywność inwestycyjna w zakresie projektów wydobywczych i przetwórczych w Australii, wspierana listami intencyjnymi i finansowaniem z Amerykańskiego Banku Eksportowo-Importowego.

W rezultacie australijskie firmy wydobywcze notowane na giełdzie już zaobserwowały reakcje cen akcji.

Jednocześnie przekaz ze strony Chin dodaje wymiar strategicznej ostrożności: kraje posiadające złoża metali ziem rzadkich mogą znaleźć się w sytuacji, w której muszą korzystać z konkurencyjnych ofert i dostosowywać decyzje do zmieniających się nacisków geopolitycznych.

W dłuższej perspektywie wyzwaniem będzie zbudowanie alternatywnych łańcuchów dostaw o skali i głębi technicznej, które pozwolą rywalizować z dominacją Chin.

Obserwatorzy branży, jak donosi CNBC, zauważają, że górnictwo to tylko jedna część równania: rafinacja, separacja, produkcja magnesów i produkcja końcowa wymagają dużych inwestycji kapitałowych i technicznego know-how.

Dla krajów bogatych w minerały decyzja o "odgrywaniu proaktywnej roli" oznacza inwestowanie nie tylko w wydobycie, ale w cały łańcuch wartości.