Ograniczona podaż, premia $30 za dostawę Brent sugerują dalszy wzrost ropy

Globalny rynek ropy balansuje na krawędzi: konflikt USA–Iran i związana z nim blokada Cieśniny Ormuz doprowadziły do kryzysu podaży, który podbił ceny powyżej $100 za baryłkę. 

Chociaż nowe rozmowy między Waszyngtonem a Teheranem dają iskierkę nadziei, alarmująco wysokie premie na rynku fizycznym — z dostawą natychmiastową Brent handlowanym o $30 powyżej ceny futures i niektórymi gatunkami z Morza Północnego osiągającymi rekordowe niemal $150 — wskazują na głęboko zakorzeniony niedobór podaży. 

Eksperci ostrzegają, że ceny ropy mogą nadal gwałtownie wzrosnąć powyżej trzycyfrowego poziomu, jeśli Cieśnina Ormuz pozostanie zamknięta. 

We wtorek ceny ropy spadły, po tym jak możliwość wznowienia rozmów mających na celu rozwiązanie konfliktu między USA a Izraelem złagodziła obawy o zakłócenia podaży spowodowane blokadą Cieśniny Ormuz przez Iran.

W poprzedniej sesji oba benchmarki wzrosły — Brent ponad 4% i West Texas Intermediate blisko 3%. Wzrost nastąpił po rozpoczęciu przez USA w poniedziałek morskiej blokady irańskich portów.

Według Tamasa Vargi, analityka z PVM Oil Associates, presja zniżkowa na ceny wynikająca z ewentualnego wznowienia rozmów USA–Iran pomija faktyczne zmniejszenie fizycznej podaży baryłek, które obecnie są unieruchomione.

Brak perspektywy wznowienia

„Wznowienie przepływów przez Cieśninę Ormuz pozostaje najważniejszą zmienną łagodzącą presję na dostawy energii, ceny i gospodarkę światową,” poinformowała Międzynarodowa Agencja Energetyczna we wtorek.

Przepływy przez cieśninę nadal były mocno ograniczone na początku kwietnia, a średnie dzienne załadunki ropy surowej, ciekłych węglowodorów i produktów rafinowanych wynosiły około 3,8 mln baryłek dziennie — podała IEA w swoim comiesięcznym raporcie we wtorek. 

To wyraźny kontrast do ponad 20 mln baryłek dziennie, które były wysyłane w lutym, przed kryzysem.

„W miarę jak kraje importujące ropę usiłują pozyskać zastępcze baryłki z coraz kurczącego się zasobu podaży, ceny fizycznej ropy wzrosły do rekordowych poziomów bliskich $150/bbl, znacznie powyżej cen na rynkach futures, a rozjazd między rynkiem fizycznym a futures staje się coraz bardziej widoczny” — podała IEA. 

Negocjacje pokojowe USA–Iran zakończyły się niepowodzeniem w weekend, w konsekwencji prezydent Donald Trump nakazał wprowadzenie morskiej blokady wobec Iranu, obowiązującej od poniedziałkowego popołudnia, aby zatrzymać ruch tankowców i statków towarowych do i z irańskich portów.

Mimo to w trakcie weekendu przez Cieśninę Ormuz przepłynęło łącznie sześć tankowców. Konkretnie trzy załadowane supertankowce opuściły Zatokę Perską kierując się na wschód, podczas gdy trzy inne tankowce weszły do Zatoki w celu załadunku.

„Jednak Iran najprawdopodobniej nie pozwoli statkom przepływać przez cieśninę, podczas gdy jego własne jednostki są blokowane przez amerykańskie siły zbrojne” — napisał w raporcie Carsten Fritsch, analityk rynku surowcowego w Commerzbank AG. 

Istnieje ryzyko ponownej eskalacji militarnej, jeśli USA uniemożliwią statkom wejście do lub opuszczenie Iranu, a Iran odpowie otwierając ogień. W takim scenariuszu Trump wcześniej groził zniszczeniem irańskich jednostek zbliżających się do amerykańskiej blokady.

Dalsze zaostrzenie

Oczekuje się dalszego zaostrzenia sytuacji z podażą, ponieważ irańskie dostawy ropy przestają docierać na rynek z powodu trwającej morskiej blokady.

Eksport ropy z Iranu osiągnął 1,84 mln baryłek dziennie w marcu, a w kwietniu do tej pory wynosił 1,71 mln baryłek dziennie — wynika z danych specjalisty w śledzeniu tankowców, firmy Kpler. 

Chiny pozostają głównym nabywcą. Warto zauważyć, że pod koniec ubiegłego tygodnia pojawiły się doniesienia, iż niezależne chińskie rafinerie po raz pierwszy od kilku lat przygotowują się do zapłacenia premii powyżej cen Brent za irańską ropę.

Dodatkowo Indie mają otrzymać dostawę ropy z Iranu, pierwszą od siedmiu lat. Ma to związek z tym, że USA tymczasowo złagodziły sankcje dotyczące irańskiej ropy przechowywanej w tankowcach, aby złagodzić niedobór podaży na rynku ropy. 

Nie jest jednak jasne, czy to złagodzenie sankcji utrzyma się po wprowadzeniu morskiej blokady.

Reakcja cen ropy

Ogłoszenie blokady wywołało odpowiednią reakcję na rynku ropy.

Szczególnie zauważalny był wzrost cen gasoilu, któremu towarzyszyło poszerzenie crack spreada między gasoilem a Brent. 

Ponadto dysproporcje cen pomiędzy różnymi terminami kontraktów na krzywych terminowych — znane jako time spreads — również wskazują na napięcia rynkowe.

W poniedziałek spready znacznie się poszerzyły, choć nie osiągnęły jeszcze poziomów obserwowanych tuż przed zawieszeniem broni.

Rynek spot dla fizycznej ropy notuje jeszcze większe premie cenowe.

Dated Brent, na przykład, był wyceniany na $132,5 za baryłkę w poniedziałek — kwota około $30 wyższa niż kontrakt Brent z najbliższym terminem wygasania, według danych Bloomberg.

Cena dostawy natychmiastowej gatunku Forties z Morza Północnego osiągnęła na początku tygodnia rekordowy poziom prawie $150, według danych LSEG.

Oficjalne ceny sprzedaży

Na ograniczoną podaż wskazują także gwałtownie rosnące oficjalne ceny sprzedaży (OSPs) w regionie Zatoki. Arabia Saudyjska drastycznie podniosła swoje majowe OSP dla nabywców azjatyckich. 

Premia Arab Light ponad benchmark Oman/Dubai (wynoszący $106,6 w poniedziałek) osiągnęła rekordowy poziom niemal $20 za baryłkę, znacząco wzrastając z kwietniowej premii $2,5. Irak szybko podążył za tym, podnosząc swoje majowe OSP dla Azji o $17 za baryłkę.

Kuwejt w poniedziałek zażądał premii $17 za baryłkę ponad benchmark Oman/Dubai dla swojego podstawowego gatunku ropy przeznaczonego dla Azji. 

Jednak zamknięcie Cieśniny Ormuz poważnie ograniczyło możliwość dotarcia zarówno irackich, jak i kuwejckich eksportów ropy na rynek, w dużej mierze paraliżując ich wysyłki — podaje Commerzbank. 

W konsekwencji znaczenie tej premii jest obecnie znikome. Dla kontrastu Arabia Saudyjska ma możliwość skierowania swojej ropy alternatywnie przez rurociąg East-West w celu eksportu z Morza Czerwonego.

Ceny ropy spadły poniżej $100 za baryłkę we wtorek.

Spadek przypisuje się perspektywie pilnych rozmów między USA a Iranem, chociaż wynik tych negocjacji i możliwość rozwiązania konfliktu pozostają niejasne.

„Znacznie wyższe ceny ropy przy dostawie natychmiastowej wskazują, że istnieje ryzyko dalszych wzrostów cen, jeśli Cieśnina Ormuz pozostanie zamknięta” — zauważył Fritsch z Commerzbanku.