Wyprzedaż obligacji pogłębia się przez wojnę w Iranie i ryzyko podwyżek stóp

Rynki obligacji rządowych od Tokio po Nowy Jork odnotowały w poniedziałek dalsze spadki, gdy gwałtowny wzrost cen energii związany z przedłużającą się wojną w Iranie odnowił obawy o trwałą inflację i zmusił inwestorów do ponownej oceny oczekiwań co do globalnych stóp procentowych.

Wyprzedaż mocno podbiła koszty pożyczania w głównych gospodarkach, a inwestorzy coraz bardziej obawiają się, że banki centralne będą musiały porzucić nadzieje na łagodzenie polityki pieniężnej i zamiast tego rozważyć kolejne podwyżki stóp, by stłumić presję inflacyjną wynikającą ze szoku energetycznego.

Odnowiona wyprzedaż obligacji rzuciła też cień na globalne rynki akcji, które w ostatnich tygodniach silnie zyskiwały dzięki entuzjazmowi wobec inwestycji związanych ze sztuczną inteligencją.

Ceny ropy nadal rosły po tym, jak wysiłki dyplomatyczne mające na celu zakończenie konfliktu w Iranie wydawały się utknąć, nasilając obawy o przerwy w dostawach i szersze skutki gospodarcze.

Źródło: Reuters

Rentowności japońskich obligacji osiągnęły najwyższe poziomy od wielu dekad

Globalną wyprzedaż zainicjowała Japonia, gdzie rynek obligacji pozostawał pod silną presją w obliczu rosnących obaw o inflację i zadłużenie rządu.

Rentowność wzorcowego 10-letniego japońskiego obligacji rządowej wzrosła do 2.800%, osiągając najwyższy poziom od maja 1997 r.

Ruch nastąpił po doniesieniach, że Tokio rozważa budżet uzupełniający na rok fiskalny 2026 w celu złagodzenia skutków wysokich cen ropy poprzez subsydia i środki wsparcia gospodarki.

Inwestorzy obawiają się, że dodatkowe wydatki jeszcze bardziej pogorszą już napiętą pozycję fiskalną Japonii i zwiększą potrzeby emisji rządowych.

„Ryzyka fiskalne dopiero się zaczynają” — napisali w piątek analitycy Société Générale, ostrzegając, że japońskie obligacje rządowe, szczególnie o dłuższych terminach, prawdopodobnie pozostaną pod presją.

Rynki coraz bardziej obawiają się także, że Bank Japonii (BOJ) zbyt wolno zaostrza politykę monetarną, pozwalając inflacji utrwalić się w całej gospodarce.

Ostrożne tempo podwyżek stóp przez bank centralny znacząco osłabiło jena w ostatnich miesiącach, zmuszając japońskie władze do wielokrotnych interwencji na rynku walutowym.

Inwestorzy obstawiają teraz, że inflacja w Japonii może pozostać wysoka przez lata.

Pięcioletnia stopa break-even inflacji kraju — kluczowy wskaźnik średnioterminowych oczekiwań inflacyjnych — wzrosła do 3%, wyprzedzając odpowiednik amerykański wynoszący 2.7%.

Rentowności obligacji skarbowych gwałtownie rosną w USA

Wyprzedaż była równie dotkliwa w Stanach Zjednoczonych, gdzie rentowności obligacji skarbowych gwałtownie wzrosły, gdy rynki coraz częściej uwzględniały możliwość ponownego zacieśniania polityki przez Rezerwę Federalną.

Rentowność wzorcowych 10-letnich obligacji skarbowych wzrosła o maksymalnie 3.6 punktu bazowego do 4.631% w poniedziałkowym handlu — najwyżej od lutego 2025 r.

Rentowność wzrosła o ponad 20 punktów bazowych tylko w ciągu ostatniego tygodnia.

Rentowność 2-letnich obligacji skarbowych, szczególnie wrażliwa na oczekiwania dotyczące polityki pieniężnej, osiągnęła 14-miesięczne maksimum na poziomie 4.105%, podczas gdy rentowność 30-letnich obligacji wzrosła do 5.159% — najwyżej od roku.

Silne ruchy nastąpiły po serii odczytów inflacji wyższych od oczekiwań w ostatnich tygodniach, szczególnie w USA, które zaniepokoiły inwestorów już zmartwionych wpływem rosnących cen ropy na gospodarkę.

Analitycy Goldman Sachs stwierdzili, że w ostatnich miesiącach amerykańskie obligacje skarbowe stały się mniej skuteczną ochroną przed zmiennością portfela.

„Utrzymująca się niepewność wokół konfliktu w Iranie i szoku podażowego wciąż utrudnia zdolność nominalnej duration do łagodzenia codziennej zmienności portfela, co w krótkim terminie może utrzymywać wyższą premię za ryzyko” — napisali analitycy Goldmana.

Bank dodał jednak, że obligacje skarbowe mogą odzyskać atrakcyjność jako zabezpieczenie w średnim terminie, jeśli premia za ryzyko inflacji będzie nadal narastać wzdłuż krzywej dochodowości.

Wzrost oczekiwań dotyczących podwyżki stóp Fedu

Zgodnie z danymi CME FedWatch rynki wyceniają teraz ponad 50% prawdopodobieństwo, że Rezerwa Federalna podniesie stopy procentowe do grudnia.

Przed eskalacją konfliktu w Iranie inwestorzy powszechnie oczekiwali obniżek stóp jeszcze w tym roku.

„Doszło do dramatycznej zmiany w oczekiwaniach co do polityki monetarnej USA, ponieważ rynki teraz wyceniają podwyżkę w 2026 r.” — napisał analityk Danske Banku Kristoffer Kjaer Lomholt w nocie.

Ed Yardeni, prezes Yardeni Research, powiedział, że rosnące globalne rentowności obligacji i utrzymująca się presja inflacyjna zmuszają banki centralne do ponownego rozważenia swojego skłonienia do łagodzenia polityki.

Yardeni stwierdził, że sam rynek obligacji de facto popycha Rezerwę Federalną w kierunku bardziej jastrzębiej postawy, z możliwością podwyżki stóp już w lipcu, jeśli ryzyka inflacyjne będą się nasilać.

Obligacje europejskie i brytyjskie dotknięte inflacją i niepewnością polityczną

Europejskie rynki obligacji rządowych również osłabły, gdy inwestorzy ponownie oceniali ryzyka inflacyjne i fiskalne w całym regionie.

Rentowność 30-letniego Bundu wzrosła o 0.02 punktu procentowego do 3.69%, co oznacza najwyższy poziom kosztów długoterminowego zadłużenia Niemiec od 2011 r.

W Wielkiej Brytanii rentowność 30-letnich obligacji rządowych nieco spadła do 5.808% po dotarciu w piątek do 28-letniego maksimum 5.85% w związku z niepokojem inwestorów dotyczącym krajowej niepewności politycznej i pogarszających się warunków fiskalnych.

Mohit Kumar, ekonomista w Jefferies, powiedział, że obawy o inflację i rosnące deficyty rządowe coraz mocniej ciążyły na rynkach obligacji na całym świecie, a Wielka Brytania stała się punktem koncentracji niepokoju inwestorów.

„Obawy o inflację i deficyt były w tle od jakiegoś czasu. To prawdopodobnie Wielka Brytania była katalizatorem wydobywającym te obawy na pierwszy plan” — powiedział Kumar.

Ostrzegł, że niepewność polityczna związana z premierem Keirem Starmerem zwiększyła obawy o wzrost wydatków publicznych w chwili, gdy pozycja fiskalna Wielkiej Brytanii jest już napięta.

„Przesunięcie w lewo oznaczałoby dalszy wzrost wydatków publicznych, nawet jeśli rząd nie ma na to marginesu fiskalnego” — dodał Kumar.

Szok na rynku ropy odżywia obawy przed stagflacją

Szerzej zakrojona wyprzedaż obligacji była w dużej mierze napędzana nieustannym wzrostem cen energii.

Kontrakty terminowe na ropę Brent oscylowały w poniedziałek wokół 111 USD za baryłkę po atakach dronów, które wywołały pożar w elektrowni jądrowej w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, podczas gdy wysiłki na rzecz zabezpieczenia zawieszenia broni między USA a Iranem wydawały się utknąć.

Ciągłe zamknięcie Cieśniny Ormuz — przez którą przepływa znaczna część światowego eksportu ropy — zwiększyło obawy o braki w podaży i długotrwałe zakłócenia energetyczne.

Po ponad dwóch miesiącach konfliktu inwestorzy coraz bardziej obawiają się, że podwyższone ceny energii mogą przenieść się na szerszą inflację w gospodarkach, które już zmagają się z wysokimi kosztami utrzymania.

Rządy na całym świecie również stoją wobec rosnącej presji fiskalnej, wdrażając subsydia i środki pomocowe, aby chronić gospodarstwa domowe przed rosnącymi kosztami paliw i energii elektrycznej.

Eric Robertsen, szef globalnych badań i główny strateg w Standard Chartered, powiedział, że inwestorzy coraz bardziej martwią się o obciążenie finansów publicznych.

„Ryzyka fiskalne są jednym z kluczowych ryzyk gospodarczych i finansowych w drugiej połowie roku” — powiedział Robertsen.

Prawie 80 krajów wprowadziło środki nadzwyczajne mające na celu ochronę konsumentów i przedsiębiorstw przed gwałtownym wzrostem cen energii.

Richard Yetsenga, szef działu badań w ANZ, ostrzegł, że połączenie rosnących cen energii, zwiększonego obciążenia długiem i bodźców fiskalnych stanowi szczególnie trudne wyzwanie dla decydentów.

„Mamy teraz niewygodne nakładanie się zdarzeń. Tło fiskalne jest najsłabsze wchodząc w którykolwiek z kryzysów, które przeżyliśmy” — powiedział Yetsenga.

„Sam kryzys energetyczny ma negatywne skutki fiskalne, ponieważ wywiera presję na rządy, by subsydiowały gospodarstwa domowe” — dodał.