Andy Burnham obejmuje urząd premiera Wielkiej Brytanii: co obserwują inwestorzy

Andy Burnham formalnie został w poniedziałek siódmym premierem Wielkiej Brytanii w ciągu dekady, obiecując użyć swojego rządu jako „wyłącznika” wobec politycznych i gospodarczych wyzwań kraju oraz zapowiadając, że wprowadzi największe zmiany w brytyjskim systemie rządzenia od 40 lat.

W swoim pierwszym wystąpieniu poza Downing Street Burnham przedstawił program skoncentrowany na decentralizacji, wzroście regionalnym i złagodzeniu kosztów utrzymania, twierdząc, że nadmierna centralizacja w Westminster pozostawiła wiele części Wielkiej Brytanii w tyle pod względem gospodarczym.

Nowy premier zobowiązał się utworzyć biuro „No. 10 North” w Manchesterze, które ma nadzorować program decentralizacji rządu i pomóc władzom lokalnym uzyskać większą kontrolę nad transportem, mieszkalnictwem, sieciami użyteczności publicznej oraz polityką przemysłową.

Decentralizacja na pierwszym planie

W swoim inauguracyjnym wystąpieniu Burnham argumentował, że w latach 80. Wielka Brytania obrała złą ścieżkę gospodarczą, z coraz większą centralizacją władzy politycznej i przenoszeniem kontroli ekonomicznej poza lokalne społeczności.

„W latach 80. Wielka Brytania skręciła w złe strony.

Władza polityczna została scentralizowana, władza gospodarcza sprywatyzowana, duże części kraju zostały uprzemysłowione i wciąż się nie pozbierały.

Wielu czuje, że wciąż popadają w regres i nie mają możliwości, by to odwrócić.

I dlatego zmienimy politykę, by była bardziej współpracująca, bardziej nastawiona na rozwiązywanie problemów niż na zdobywanie punktów.

I wyciągniemy władzę stąd i przeniesiemy ją do każdego kodu pocztowego w kraju, aby mogły zrobić więcej i w czynieniu więcej, zbudować nową gospodarkę, w której podstawowe potrzeby życia ponownie znajdą się pod silniejszą kontrolą publiczną, by znowu stały się dla was przystępne” – powiedział.

Oczekuje się, że proponowane biuro No. 10 North będzie koordynować regionalną politykę gospodarczą, wspierając jednocześnie władze lokalne we wdrażaniu reform w kluczowych usługach publicznych i infrastrukturze.

Burnham konsekwentnie twierdził, że wzrostu nie da się kierować wyłącznie z Whitehall i że samorządy lokalne lepiej rozumieją regionalne priorytety gospodarcze.

Nastąpią środki w sprawie kosztów utrzymania

Chociaż Burnham obiecał przedstawić szerszy plan gospodarczy później w tym roku, powiedział, że natychmiastowe wsparcie dla gospodarstw domowych borykających się z kosztami utrzymania zostanie ogłoszone w ciągu kilku dni.

„Później w tym roku przedstawię nowy plan dla Wielkiej Brytanii, plan na 10 lat pokazujący drogę od miejsca, w którym jesteśmy teraz, do tego, gdzie wszyscy, jak sądzę, chcemy, by Wielka Brytania była, niezależnie od tego, skąd pochodzimy i jakiej partii kibicujemy.

Ale mogę zrobić coś, by dać ludziom trochę oddechu teraz, pomóc przy kosztach utrzymania.

I przedstawię część tych środków zaczynając od jutra, w tym jak je sfinansujemy.”

Premier potwierdził również zobowiązania do inwestycji w zatrudnienie, edukację, mieszkalnictwo i usługi zapobiegawcze, podkreślając, że priorytety te będą zgodne z fiskalnymi regułami Partii Pracy.

„Pomożemy większej liczbie młodych wejść na rynek pracy, zmieniając system edukacji i dając im większe wsparcie, więcej pomocy w zakresie zdrowia psychicznego, i zbudujemy więcej mieszkań komunalnych.

To sprawiedliwy i zrównoważony sposób na obniżenie rachunku świadczeń społecznych, by sprostać naszym regułom fiskalnym i dotrzymać zobowiązań obronnych wobec naszych partnerów międzynarodowych.

Pomożemy ludziom żyć dobrze, budując bardziej prewencyjne państwo, inwestując w sukces ludzi zamiast płacić za porażki.”

Rynki reagują ostrożnie, inwestorzy czekają na skład rządu

Rynki finansowe odpowiedziały spokojnie na pierwsze przemówienie Burnhama, a inwestorzy wydawali się uspokojeni jego wielokrotnym zapewnieniem o dyscyplinie fiskalnej.

Rentowność odniesienia 10‑letnich brytyjskich obligacji rządowych wzrosła nieznacznie o około trzy punkty bazowe do 4,98%, podczas gdy indeks FTSE 100 handlował około 0,5% poniżej poziomu odniesienia.

Uczestnicy rynku koncentrują się na składzie gabinetu Burnhama i planach fiskalnych rządu.

Russ Mould, dyrektor ds. inwestycji w AJ Bell, powiedział, że inwestorzy uważnie obserwują nominacje na kluczowe stanowiska gospodarcze.

„Inwestorzy z niecierpliwością oczekują szczegółów dotyczących tego, kto utworzy gabinet Andy’ego Burnhama po jego objęciu urzędu premiera Wielkiej Brytanii dziś” – powiedział Mould.

„Shabana Mahmood jest faworytką do zostania kanclerzem, i jak dotąd rynki obligacji wydają się preferować ją jako prawdopodobną kandydatkę zamiast Eda Milibanda. Rentowności giltów spadły w zeszłym tygodniu w związku z przypuszczeniem, że Mahmood obejmie to stanowisko, co jest największą wskazówką, że rynki przyjmują zmianę rządową w spokojny sposób” – dodał.

„To dobre na razie, ale ważne jest to, co nastąpi dalej. Inwestorzy obligacyjni szukają wszelkich wskazówek dotyczących zamiarów wydatkowych sektora publicznego, sposobu ich finansowania oraz wszelkich polityk odbiegających od ścieżki prowadzonej za rządów Starmera–Reevesa. Wielkie przemówienie Burnhama później dziś może dać przedsmak tego, co chce osiągnąć, ale mało prawdopodobne jest, by ukazało pełny obraz.”

Biznes i związki witają wczesne priorytety

Związki zawodowe i organizacje biznesowe generalnie pozytywnie przyjęły nacisk Burnhama na wzrost gospodarczy i poziom życia, jednocześnie apelując o szybkie działania polityczne.

Paul Nowak, sekretarz generalny Trades Union Congress, stwierdził, że nowy rząd powinien niezwłocznie zająć się presjami dotykającymi gospodarstwa domowe pracujących osób.

„Andy Burnham ma rację, sygnalizując koniec złamanego status quo gospodarczego i stawiając priorytet na koszty utrzymania.

Ten rząd powinien od razu przystąpić do działań na rzecz pracujących ludzi w każdym zakątku kraju – z laserowym skupieniem na poziomie życia.

Przez zbyt długi czas zwykłe rodziny były pod presją, podczas gdy unikający podatków i superbogaci się bogacili.

Dlatego potrzebne są pilne działania, by obniżyć rachunki za energię, opodatkować ogromne zyski banków na ich pokrycie oraz w pełni zrealizować program pracowniczych praw Partii Pracy.

Potrzebujemy też inwestycji z dobrą jakością miejsc pracy w centrum, aby rozwijać naszą gospodarkę i wkładać więcej pieniędzy do kieszeni pracujących ludzi.

Ten rząd nie powinien bać się stawiać czoła uprzywilejowanym interesom – czy to złym szefom, superbogatym, czy miliarderom z branży kryptowalut.”

British Chambers of Commerce również przyjęła z zadowoleniem obietnicę Burnhama dotyczącą stabilności i długoterminowej strategii gospodarczej, ale wezwała rząd do zajęcia się kosztami prowadzenia działalności gospodarczej obok presji wobec gospodarstw domowych.

Dyrektor generalna Shevaun Haviland powiedziała, że wzrost będzie zależał od złagodzenia obciążeń, z jakimi mierzą się firmy.

„Przed nami wyzwanie, by zrealizować te zobowiązania – i dostarczyć wzrost.

Koszty utrzymania i koszty prowadzenia działalności to dwie strony tej samej monety, więc kluczowe jest, aby premier również dał firmom „oddech” od presji kosztowej.

Nasze badania pokazują, że energia i podatki uciskają firmy, uderzając w zaufanie i inwestycje. Złagodzenie kosztów prowadzenia działalności dostarczy wzrostu, którego wszyscy chcemy.

W swoim dzisiejszym przemówieniu mówił o wzmacnianiu brytyjskiego przemysłu poprzez zamówienia publiczne, czego od dawna żądamy. Powszechnie witamy jego zobowiązanie do wsparcia młodych ludzi i rozwoju umiejętności.

Uzyskanie wzrostu w „każdym kodzie pocztowym” Wielkiej Brytanii jest możliwe tylko wtedy, gdy firmy zostaną postawione w centrum strategii gospodarczej. Wszelkie strukturalne zmiany w gospodarce muszą dostarczać wzrost – a to nastąpi, gdy firmy będą inwestować i rozszerzać działalność.”

Analitycy zauważyli również, że ramy gospodarcze Burnhama pozostają w dużej mierze zgodne z poprzednim podejściem fiskalnym Partii Pracy, mimo silniejszego nacisku na rozwój regionalny.

Council on Foreign Relations stwierdził, że Burnham „zobowiązał się do istniejących limitów zadłużenia rządu, zadeklarował dyscyplinę fiskalną i obiecał zmniejszyć rachunek świadczeń społecznych”, dodając, że wiele jego priorytetów przemysłowych i dotyczących zamówień publicznych stanowi kontynuację poprzedniej administracji, przedstawioną jednak w silniejszej narracji politycznej skoncentrowanej na odnowie regionalnej i suwerenności gospodarczej.