Çökmeleri tahmin etmekten düzeltmeleri duyurmaya kadar, Jackson Hole'un yıllar içindeki en anlamlı konuşmalarına bir göz atın

Cuma günü tüm gözler, dünya çapında merkez bankası yöneticileri, ekonomistler, politika yapıcılar ve akademisyenlerin bir araya geldiği ve ekonomik ve parasal politikaların şekillendirilmesiyle bilinen önemli yıllık toplantı olan Jackson Hole Sempozyumu'nda olacak.

Wyoming'in dağlık yapısı ve engebeli güzelliği karşısında, ekonomik açıdan önemli konular tartışılıyor.

Kansas City Federal Rezerv Bankası'nın her yıl ev sahipliği yaptığı küresel ekonomik etkinliğin 2024 bölümü, ABD Merkez Bankası Başkanı Jerome Powell'ın politika konuşmasının, ABD'nin resesyona girip girmeyeceğine dair hararetli tartışmaların yaşandığı bir ortamda, merkez bankasının para politikası duruşu hakkında ipuçları vermesi muhtemel olması nedeniyle özellikle önem taşıyor.

Bu ayın başlarında, dramatik bir satış dalgası küresel hisse senedi piyasalarından 6 trilyon dolardan fazla para sildi. Bu, durgunluk korkularını artıran hayal kırıklığı yaratan ABD iş verileri ve Japonya'da yen carry ticaretinin sona ermesiyle tetiklendi. Sonuç olarak, piyasa artık Federal Rezerv'in Eylül ayından itibaren faiz oranlarını düşürmeye başlamasını güçlü bir şekilde bekliyor.

Ancak yıllar geçtikçe Jackson Hole, piyasanın beklentileriyle karşılaştırıldığında çoğu zaman sönük kalsa da, bazı çığır açıcı ve oldukça ileri görüşlü adresler de üretti.

Invezz, yıllar içinde Jackson Hole'da gerçekleşen en önemli toplantılara bir göz atıyor:

1999: Dot-com balonu endişeleri ve kristal küre patlaması

1999 yılında, dot com balonu zirvedeydi ve isimlerinde '.com' bulunan internet şirketlerinin değerlemeleri, bu şirketlerin mali durumları veya iş beklentileri ne olursa olsun hızla artıyordu.

O yılki Jackson Hole'da Federal Rezerv Başkanı Alan Greenspan, merkez bankalarını faiz oranlarını belirlerken hisse senedi piyasalarında olup bitenlere daha fazla dikkat etmeleri konusunda uyarmıştı.

ABD hisse senedi fiyatlarının aşırı değerli olup olmadığı konusunda doğrudan bir yorum yapmasa da, ekonomik krizdeki olayların nasıl geliştiği konusunda ayrıntılı bir konuşma yaptı ve konuşmasında bir balonun varlığını bilmenin ancak geleceğini tahmin edememenin ikilemini vurguladı.

Konuşması şu ifadelerle doluydu:

"Yeterli sayıda yatırımcı genellikle dengeye doğru yakınsama eğilimini teşvik etmek için uzun vadeli eğilimleri hesaba katan stratejiler benimser. Ancak zaman zaman, yatırımcılar gelecekteki ekonomik olaylara ilişkin anlayış ve güvenlerinde ani bir çöküş yaşadıkça bu süreç bozulur. Sanki artan su basıncı altındaki bir baraj gibi, güven, yıkılana kadar normal görünür..."

"Eğer güvenin kırılmasının periyodik olarak tekrarlanması ekonomimizin ve finans piyasalarımızın şimdi ve gelecekte işleyiş biçiminin ayrılmaz bir parçasıysa, bunun risk yönetimi ve dolayısıyla makroekonomik modelleme ve para politikası açısından önemli sonuçları vardır" dedi.

Greenspan'in açıklamaları öngörülü olarak değerlendirildi ve bundan tam bir yıl sonra balon patladı ve Mart 2000 ile Ekim 2002 arasında Nasdaq endeksi 5.048'den 1.139'a düşerek, dot-com balonu sırasında elde ettiği kazanımların neredeyse tamamını sildi.

2005-Alan Greenspan'ın vedası ve Raghuram Rajan'ın 2008 çöküşü için kehaneti

2005 sempozyumu, 18 yıl boyunca ülkenin maliyesini etkin bir şekilde yöneten Alan Greenspan'in Fed başkanlığı görevini son kez üstlendiği için unutulmaz bir etkinlikti.

New York Times, Greenspan'in modern zamanların en güçlü ve etkili merkez bankası başkanı olarak neredeyse "efsanevi" bir üne kavuştuğunu söyledi.

Greenspan'ın görev süresi boyunca teknoloji balonu ve 2008 mali krizine giden süreç gibi önemli ekonomik olaylar yaşandı ve bu da onun son konuşmasının büyük bir merakla beklenmesine ve düşündürücü olmasına yol açtı.

Ancak 2005 Jackson Hole olayı Greenspan'dan çok, dönemin Uluslararası Para Fonu (IMF) baş ekonomisti Raghuram Rajan'ın 2008 küresel mali krizi öncesinde bankacılık sektörüne yönelik yaptığı öngörülü uyarısıyla hatırlanıyor.

Greenspan'ın da izleyiciler arasında olduğu konuşmada Rajan, "Finansal Gelişme Dünyayı Daha Riskli Hale Getirdi mi?" başlıklı makalesine dayalı bir konuşma yaptı.

Son dönemdeki finansal yeniliklerin (tahvil temerrütlerine karşı sigorta görevi gören kredi temerrüt takasları gibi) "felaket boyutunda bir çöküşün daha büyük (her ne kadar küçük de olsa) olasılığını" yaratabileceği konusunda uyardı.

Rajan, konuşmasının meşhur bir dizesinde şöyle demişti:

Mesajlaşma bazı çevrelerde pek iyi karşılanmadı. Eski ABD Hazine Bakanı Lawrence Summers, Rajan'ın öncülünü "biraz Luddite" ve "büyük ölçüde yanlış yönlendirilmiş" olarak nitelendirdi, bir IMF makalesi bunu vurguladı.

IMF makalesinde şöyle denildi:

2014- "Ne gerekiyorsa" bankacısı- Draghi, Jackson Hole'da cesur davranıyor

Yıl 2014'tü ve Avrupa birkaç önemli ekonomik zorlukla boğuşuyordu. 2008 küresel mali krizi ve Avro Bölgesi egemen borç mali krizi, arkasında kırılgan ve dengesiz bir toparlanma, özellikle Güney Avrupa ülkelerinde yüksek işsizlik ve durgun büyüme bırakmıştı.

Yunanistan, İtalya ve İspanya gibi ülkeler durgunluk veya çok düşük büyüme oranları ve %20'nin üzerinde işsizlikle boğuşuyordu. Avro bölgesinin genel işsizlik oranı %11-12 civarındaydı.

Ekonomik sıkıntılar siyasi ve toplumsal gerginlikleri körüklerken, AB karşıtı duygular yükselişe geçti, para birliğine üyeliğin maliyet ve faydalarına ilişkin tartışmalar daha da belirginleşti, bu da popülist ve AB karşıtı partilerin yükselişini tetikledi.

Mario Draghi liderliğindeki Avrupa Merkez Bankası, negatif faiz oranları ve hedefli uzun vadeli yeniden finansman operasyonları (TLTRO'lar) gibi birkaç alışılmadık önlemi zaten uygulamaya koymuştu. Ancak bu önlemler enflasyonu artırmak ve büyümeyi teşvik etmek için yeterli olmadı ve niceliksel genişleme (QE) gibi daha agresif eylemler hakkında tartışmalara yol açtı.

Bu arka plana karşı, Draghi'nin 2014'te Jackson Hole Sempozyumu'ndaki konuşması, ECB'nin ekonomik krizle mücadele yaklaşımında önemli bir anı işaret ettiği için önemliydi. Bir IMF çalışma belgesine göre, Draghi'nin Jackson Hole'daki konuşması "tartışmasız bir şekilde avro bölgesinde alışılmadık para politikalarının (UMP'ler) yeni bir aşamasını işaret ediyordu."

Öncelikle Draghi, avro bölgesinin düşük enflasyon ve durgun ekonomik büyüme gibi ciddi zorluklarla karşı karşıya olduğunu açıkça kabul etti. Bu kabul, bölgenin ekonomik beklentileri konusunda daha iyimser olan ECB'nin önceki duruşundan bir sapmaydı.

İkinci olarak, konuşması tam ölçekli niceliksel genişleme (QE) olasılığına işaret etti. Bu, ECB'nin 2015'in başlarında büyük bir tahvil alım programı başlatma kararının temelini oluşturduğu için kritik bir dönüm noktasıydı.

Financial Times'ın gelişmeleri aktaran haberinin başlığı şöyleydi: "Draghi, Jackson Hole'da şovu çaldı."

Draghi'nin konuşması finans piyasaları üzerinde anında etki yarattı. Yatırımcılar, onun açıklamalarını ECB'nin deflasyonu önlemek ve ekonomiyi canlandırmak için cesurca bir adım atmaya hazır olduğuna dair açık bir sinyal olarak yorumladı. Bu, Avrupa tahvil piyasalarında bir toparlanmaya ve euronun zayıflamasına yol açtı ve bu da bölgenin ihracat rekabet gücünü artırmaya yardımcı oldu.

2014 Jackson Hole konuşması, Draghi'nin ECB'deki görev süresinde belirleyici bir an olarak sıklıkla görülür. Bu, onun, avroyu korumak ve avro bölgesi ekonomisini istikrara kavuşturmak için "ne gerekiyorsa" yapmaya istekli bir merkez bankası yöneticisi olarak ününü pekiştirdi; bu, 2012'de meşhur bir şekilde kullandığı bir ifadeydi. Konuşma ayrıca, önümüzdeki yıllarda Avrupa para politikasının yönünü de etkiledi.