Tüketiciler, Rusya'daki arzın azalması ve sınırlı seçeneklerin kalması nedeniyle yüksek buğday fiyatlarıyla karşı karşıya kalıyor

Rusya'daki kötü hava koşullarının dünya çapında temel tahıl olan buğdayın üretimini sınırlaması sonucu küresel buğday fiyatları yükselişte.

Yakın vadede fiyatların yüksek kalması bekleniyor ve bu durum buğdayı dünya çapında pahalı hale getirecek.

Küresel buğday fiyatları, üç ay üst üste düşüş kaydetmesinin ardından, özellikle Rusya olmak üzere başlıca üretici ülkelerdeki olumsuz hava koşulları nedeniyle eylül ayında artışa geçti.

Ayrıca Kanada'daki yağışlı hava koşulları hasatta gecikmelere neden olurken, Avrupa Birliği'nde de benzer bir durum üretim tahminlerinde önemli bir düşüşe yol açtı.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) raporunda, "Ancak Karadeniz bölgesinden rekabetçi fiyatlı tedarikler fiyatlardaki artışı sınırladı" denildi.

Rusya'nın buğday ihracat fiyatları yükseliyor

Rusya'dan yapılan buğday ihracatının fiyatlarında yaşanan artış hem çevresel hem de piyasa baskılarından kaynaklanıyor.

Finimize bir raporunda şunları söyledi:

Karadeniz araştırma şirketi SovEcon'un tahminlerine göre, Eylül ayı sonu itibarıyla Rusya'da sadece 8,3 milyon hektar kışlık tahıl ekildi. Bu rakam geçen yıl 9,3 milyon hektardı ve beş yıllık ortalama da aynıydı.

SovEcon, olumsuz hava koşullarının kritik yetiştirme alanlarında ekimi geciktirmesi nedeniyle bunun 2013'ten bu yana kışlık tahıl ekiminde görülen en düşük seviye olduğunu belirtti.

Kurum ayrıca, olumsuz hava koşullarını gerekçe göstererek 2024-25 sezonu için Rusya'dan buğday ihracatı tahminini de düşürdü.

Finimize'ye göre buğday ihracat fiyatları hava koşullarının olumsuz etkileri ve değişen piyasa koşulları nedeniyle ton başına 223 dolara yükseldi. Rusya dünyanın en büyük buğday tedarikçisi konumunda.

Ukrayna ile savaş ve kötü hava koşulları tedariki kısıtlıyor

Bu arada Rusya Tarım Bakanı, 2024 yılındaki buğday hasadının daha önce tahmin edilenden biraz daha az olabileceğini söyledi.

Gerekçe olarak Sibirya'daki kötü hava koşullarını ve Ukrayna'daki savaşın sonuçlarını gösterdi.

Commerzbank AG'de emtia analisti olan Carsten Fritsch bir raporda şunları söyledi:

Etkilenen bölgenin Rusya'nın tahıl ekimi bakımından yedinci büyük bölgesi olduğunu söyledi.

Rusya-Ukrayna sınırına yakın, tahıl üretimi açısından önemli olan iki bölge daha Ukrayna tarafından sürekli saldırıya uğruyor.

Rus hükümeti şimdiye kadar yaklaşık 132 milyon tonluk bir buğday hasadı bekliyor. Son rakam 10 Ekim'de açıklanacak.

Fritsch şöyle dedi:

Piyasaların diğer seçenekleri göz önünde bulundurması gerekebilir

Rusya'daki buğday arzının azalması, dünya genelindeki tüketicileri etkilemesi beklenen dalgalı piyasa dinamiklerine işaret ediyor.

Rus buğdayına bağımlı olan ülkelerin buğday temin etmek için başka uygun pazarlara yönelmesi gerekebilir.

Küresel piyasalarda buğdayın bir diğer önemli tedarikçisi olan Ukrayna, bu açığı kapatabilir.

Hükümet verilerine göre, Ukrayna'nın 7 Ekim itibarıyla sezonluk tahıl ihracatı bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 56 arttı.

Artışın başlıca nedeni buğday sevkiyatlarındaki artış oldu.

Resmi verilere göre, Ukrayna'dan yapılan buğday ihracatı 7 Ekim itibarıyla yıllık bazda yüzde 80 artarak 6,5 milyon tona çıktı.

Ancak Moskova'da durum daha da kötüleşirse Ukrayna tek başına Rusya'nın açacağı boşluğu dolduramayabilir.

Diğer seçenekler arasında dünyanın ikinci büyük üreticisi olan Hindistan da yer alabilir.

Ancak Hindistan hükümeti tarafından Mayıs 2022'den bu yana buğday ihracatı yasaklanmış durumda.

Ayrıca Hindistan'ın merkezi hükümetteki buğday stokları da azalıyor.

Hindistan Gıda Kurumu'nun verilerine göre, 1 Eylül itibarıyla merkez tedarik ajansındaki buğday stokları, Temmuz-Eylül tampon normunun yüzde 3,3 altında kalarak 25,1 milyon ton seviyesinde gerçekleşti.

Verilere göre buğday stokları yıllık bazda yüzde 3,4 düşüş gösterirken, ağustos ayına göre yüzde 6'dan fazla düşüş yaşandı.

Tampon normlara göre, temmuz-eylül döneminde asgari buğday stokunun 27,58 milyon ton olması, bunun 24,58 milyon tonunun işletme stoğu, 3 milyon tonunun ise stratejik rezerv olması gerekiyor.

Bu durum, Hindistan hükümetinin buğday ihracatına yönelik yasağı kaldırmayı değerlendirmesini daha da zorlaştırıyor.