Çin'in cumartesi günü yapacağı büyük ekonomik politika açıklamasından ne beklenebilir?

Yatırımcılar, ülke ekonomisinin canlanmasına yardımcı olmasını umarak bu hafta sonu Pekin'in yeni politikalarını heyecanla bekliyor.

Çin Maliye Bakanı Lan Fo'an'ın, Devlet Konseyi Bilgi Ofisi'ne göre, cumartesi günü yerel saatle 10.00'da "karşıt döngüsel mali politika ayarlamalarını güçlendirmek ve yüksek kaliteli ekonomik kalkınmayı teşvik etmek" için önlemler sunmak üzere bir basın toplantısı düzenlemesi planlanıyor.

Bu haftanın başlarında Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu (NDRC), yatırımcıların açıklamasını beklediği yeni bir paket konusunda pek fazla netlik sağlamadı ve bu hayal kırıklığı Çin borsası rallisinin sekteye uğramasına yol açtı.

Pekin'in yıllık %5 büyüme hedefini tutturamama ihtimaliyle karşı karşıya olduğu bir ortamda, bazı analistler merakla beklenen etkinlikte önemli mali önlemlerin açıklanacağından eminken, diğerleri ise temkinli kalmayı sürdürüyor.

Trilyonlarca yuanlık paket değerlendiriliyor

Bloomberg'e göre Çin hükümetinin, zayıflayan ekonomisini canlandırmak ve yatırımcı güvenini artırmak amacıyla 2 trilyon yuana (283 milyar dolar) ulaşabilecek önemli bir mali teşvik paketi açıklaması bekleniyor.

Bloomberg'in yaptığı araştırmaya göre, 23 piyasa katılımcısının büyük çoğunluğu teşvik paketinin devlet tahvilleri şeklinde gelmesini bekliyor ve paketin odak noktasını gayrimenkul yatırımlarından tüketici harcamalarına ve diğer ihtiyaç alanlarına kaydırması umuluyor.

Reuters ayrıca Çin'in bu yıl 2 trilyon yuan değerinde özel devlet tahvili ihraç edebileceğini, bu fonun yarısının iç tüketimi canlandırmaya, geri kalanının ise yerel hükümet borçlarını hafifletmeye yönlendirileceğini bildirdi.

Ancak Morgan Stanley'nin Asya Baş Ekonomisti Chetan Ahya gibi bazı analistler, ekonominin tam anlamıyla canlanması için 10 trilyon yuan (1,4 trilyon dolar) kadar büyük bir paketin gerekli olabileceğine inanıyor.

CNBC'nin "Street Signs Asia" programına konuşan Ahya, paketin muhtemelen iç talebi canlandırma, bankaların sermaye yapısını yeniden düzenleme ve yerel hükümet borçlarını yeniden yapılandırma konularına odaklanacağını belirtti.

Ekonomistler ayrıca teşviki gayrimenkul sektörü aracılığıyla borç odaklı büyümeye güvenmeye devam etmek yerine hanelere yönlendirmenin önemini vurguladılar. INSEAD'de ekonomi profesörü olan Pushan Dutt, Bloomberg raporunda şöyle dedi:

Gayrimenkul yatırımından uzaklaşılması, hükümetin altyapı ve gayrimenkul geliştirme yoluyla kısa vadeli teşvikler yerine, iç tüketimi ve uzun vadeli büyümeyi teşvik eden önlemlerle ekonomiyi istikrara kavuşturma niyetini yansıtıyor.

Bir zamanlar Çin'in hızlı büyümesinin en önemli itici gücü olan gayrimenkul, artık biriken borç nedeniyle finansal istikrar açısından önemli riskler oluşturuyor.

Pakette ayrıca sübvansiyonlar ve teşvikler de yer alabilir

Tahvil ihraçlarının yanı sıra teşvik paketinin hanehalkı harcamalarını artırmaya yönelik hedefli sübvansiyonlar ve tüketici teşviklerini de içermesi bekleniyor.

Bunlar tüketim çekleri, yaşlılara ve düşük gelirli ailelere yönelik destekler ve çocuklu ailelere yönelik destekler şeklinde olabilir.

Araç gibi tüketim mallarının satın alınmasını teşvik edecek tedbirler de planda yer alabilir.

Morgan Stanley ekonomistleri, beklenenden daha büyük bir paketin veya gelecekteki mali politikaya ilişkin net bir ileriye dönük rehberliğin piyasa duyarlılığına önemli bir destek sağlayabileceğine inanıyor.

Çok fazla teşvikin riskleri

Büyük bir teşvik paketine yönelik yaygın desteğe rağmen, bazı analistler aşırı agresif bir yaklaşımın daha derin ekonomik sorunların habercisi olabileceği konusunda uyarıyor.

Chetan Ahya, Pekin'in bir anda çok büyük bir teşvik paketi açıklama konusunda ihtiyatlı davranabileceği, zira bunun ekonominin göründüğünden daha kötü durumda olduğu izlenimini verebileceği konusunda uyardı.

"Önlemleri parça parça duyurulara dönüştürebilirler" dedi.

Üstelik, büyük bir teşvik, Çin'in zaten yüksek olan borç seviyelerini, özellikle yerel yönetimler düzeyinde, daha da kötüleştirebilir.

Gelirlerini büyük ölçüde arazi satışlarından sağlayan yerel yönetimler, emlak piyasalarının zayıflamasıyla birlikte artan mali sıkıntılarla karşı karşıya kaldı.

Merkezi hükümetin yerel borçların yeniden yapılandırılmasına yardımcı olmak ve temel hizmetler ile maaşların karşılanmasını sağlamak için transfer ödemeleri sağlamak amacıyla devreye girmesi gerekebilir.

Emlak piyasası hala endişe kaynağı

Emlak piyasası onlarca yıldır Çin ekonomisinin önemli bir itici gücü olsa da artık önemli bir zorluk teşkil ediyor.

Pekin, sektörü desteklemek için adımlar atmış, faiz oranlarını düşürmüş ve Eylül ayı sonlarında hem emlak hem de borsa piyasalarına destek sunmuştu.

Ancak ekonomistler bu önlemlerin genel talebi artırmaya yetmediğini savunuyor. Pearson Uluslararası Ekonomi Enstitüsü'nde kıdemli araştırmacı olan Tianlei Huang daha önce şunları söyledi:

Alpine Macro'nun küresel baş stratejisti Chen Zhao, CNBC'nin "Squawk Box Asia" programına yaptığı açıklamada, gayrimenkul sektörünün satılmamış önemli miktarda ev stoğu ve düşen emlak fiyatlarıyla genel ekonomi üzerinde bir yük olmaya devam ettiğini söyledi.

Etkili bir teşvik paketinin, özellikle satılmayan büyük mülk stoklarının temizlenmesi yoluyla bu fazlalığı gidermesi gerektiğine inanıyor.

Zhao, "İki trilyon yuanlık tahvil ihracının ekonomiyi düzeltmesi pek mümkün görünmüyor" dedi ve ekonomik gerilemeyi tersine çevirmek için GSYİH'nın yüzde 4-5'i oranında daha önemli bir teşvik paketinin gerekli olacağını sözlerine ekledi.

Yatırımcılar ileriye dönük rehberliğe bakıyor

Önümüzdeki hafta sonu yapılacak basın toplantısı yalnızca Çin'in mali çabalarının kapsamını ortaya koymakla kalmayacak, aynı zamanda hükümetin uzun vadeli ekonomik stratejisi hakkında önemli ileriye dönük rehberlik de sağlayacak.

Morgan Stanley ekonomistleri, Maliye Bakanlığı'nın 2025'te genişlemeci politikalara işaret edeceğini ve bunun sonucunda bütçe açığının 2-3 trilyon yuan daha artabileceğini öngörüyor.

Ancak herhangi bir ek teşvikin muhtemelen Ulusal Halk Kongresi veya onun daimi komitesinin onayını gerektirmesi gerekecek ve bu da büyük tahvil ihraçlarına ilişkin duyuruların yılın sonlarına doğru ertelenmesine neden olabilir.

Sonuç olarak Çin, kısa vadeli büyümeyi artırmak ve uzun vadeli finansal riskleri yönetmek arasında hassas bir denge kurmak durumunda.

Yatırımcılar hükümetin attığı adımların ekonomiyi istikrara kavuşturmak için yeterli teşviki sağlayacağını umarken, zaten yüksek olan borç yükünün daha da artmasının önlenmesi yönündeki baskı da giderek artıyor.

Şimdilik tüm gözler Pekin'in yapacağı duyuruda. Bu duyuru, Çin'in ekonomik geleceğine ilişkin piyasa güvenini ya güçlendirebilir ya da sarsabilir.