IEA, OPEC+ kesintilerine rağmen petrol piyasalarının 2025'te aşırı arz altında kalacağı konusunda uyarıyor

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Perşembe günü yaptığı açıklamada, OPEC+ üretim kesintilerine rağmen gelecek yıl petrol piyasalarının arz fazlası yaşamaya devam etmesinin beklendiğini söyledi.

Kuruluş, Aralık ayında yayınladığı Petrol Piyasası Raporunda, "Bazı OPEC+ üyelerinin devam eden aşırı üretimi, OPEC+ dışı ülkelerdeki güçlü arz artışı ve nispeten mütevazı küresel petrol talebi artışı, piyasanın 2025 yılında rahat bir arza sahip görünmesini sağlıyor" dedi.

Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve müttefikleri, günlük 2,2 milyon varillik sert gönüllü üretim kesintilerini Mart ayı sonuna kadar üç ay uzattı.

Kartelin ocak ayından itibaren bu kesintilerin bir kısmını geri çekmesi ve üretimi artırması planlanıyordu.

Paris merkezli enerji gözlemcisi şunları söyledi:

Arz fazlası

IEA, OPEC+'nın üretim kesintilerini uzatmasının ardından gelecek yılki arz fazlasının önemli ölçüde azaldığını belirtti.

Ancak IEA, daha güçlü bir talep artışının olmaması durumunda, gelecek yıl petrol piyasasında günlük 950.000 varil arz fazlası öngörüyor.

"OPEC+ Mart 2025 sonundan itibaren gönüllü kesintileri sonlandırmaya başlarsa, bu fazlalık 1,4 milyon varile yükselecek" denildi.

Kuruluş ayrıca OPEC+'ın Kasım ayında günlük üretim fazlasının 680 bin varil seviyesinde olduğunu bildirdi.

OPEC+ raporunda, Libya, Güney Sudan ve Sudan'ın üretimi sürdürmesi ve Kazakistan'ın günlük 260 bin varil Tengiz genişlemesinin devreye girmesi durumunda, OPEC+ ham petrol üretiminin gelecek yıl da artabileceği belirtildi.

OPEC dışı arzın artması

IEA, 2025 yılında arz büyümesinin büyük kısmının OPEC dışı ülkeler tarafından belirleneceğini öngörüyor.

ABD, Brezilya, Guyana, Kanada, Arjantin gibi ülkelerden hem ham petrol hem de doğal gaz sıvılarının arz artışı 2025 yılında günlük 1,1 milyon varilin üzerinde gerçekleşecek.

Rapora göre, küresel petrol arzı kasım ayında günlük 130 bin varil artışla 103,4 milyon varile yükseldi.

Geçen yılın aynı dönemine göre günlük 230 bin varil daha fazla artış yaşandı.

Arzdaki artışta Libya'daki toparlanma ve Kazakistan'ın üretimindeki toparlanma etkili oldu.

IEA, OPEC+ kesintilerinin gevşetilmemesi durumunda bile toplam petrol arzının bu yıl günlük 630 bin varil, 2025 yılında ise günlük 1,9 milyon varil artarak günlük 104,8 milyon varile ulaşmasının beklendiğini bildirdi.

Talep artışı

IEA, "Piyasa, devam eden jeopolitik gerginlikleri ve OPEC+ arz dinamiklerinin gelişimini yakından değerlendirirken, 2025 için daha büyük soru küresel petrol talebi olmaya devam ediyor" dedi.

Petrol talebindeki yavaşlamanın, bu yıl Çin'in petrol tüketimindeki ani durmaya bağlanması bekleniyor.

Ayrıca Nijerya, Pakistan, Endonezya, Güney Afrika ve Arjantin gibi gelişmekte olan ülkelerdeki talebin azalması da görünümü olumsuz etkiledi.

Önümüzdeki yıl da talepteki yavaş artışın devam etmesi bekleniyor.

Kurum, 2024'te günlük 840 bin varil olan talebin önümüzdeki yıl günlük 1,1 milyon varil artmasının beklendiğini belirtti.

"Yıl sonuna yaklaşırken petrol piyasaları nispeten sakin görünüyor, ham petrol varil başına 70-75 dolar aralığında işlem görüyor" denildi.