Petrol ticareti değişiyor: Rusya'ya yönelik yaptırımlar Hindistan ve Çin'e akışları nasıl yeniden şekillendiriyor?

Vortexa'nın raporuna göre, Hindistan ve Çin, kısa vadeli ham petrol arzındaki aksaklıkları azaltmak için farklı yaklaşımlar benimsiyor.

Vortexa akış verileri, ABD Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi'nin (OFAC) Rus petrol ticaretinde yer alan 100'den fazla tankere yaptırım uyguladığı 10 Ocak'tan bu yana, başlıca üretim bölgelerinden Hindistan ve Çin'e ham petrol ihracat akışlarında değişiklikler olduğunu ortaya koydu.

Gemi takip ajansına göre, Rusya'dan Hindistan ve Çin'e yapılan ham petrol ihracatının tamamı, mevsimsel değişiklikler hesaba katıldığında bile 10 Ocak'tan bu yana azaldı.

Vortexa Orta Doğu ve Kuzey Afrika Pazar İstihbarat Başkanı Jay Maroo, Batı Afrika ve Orta Doğu'dan yapılan ihracatın arttığını, ancak diğer Atlantik Havzası üreticilerinin şu anda Hindistan veya Çin'e ihracatlarını artırma yönünde bir belirti göstermediğini söyledi.

İhracat desenlerindeki değişim

Vortexa verilerine göre, Rusya menşeli ham petrol ihracatı, yaptırımların uygulanmaya başladığı 10 Ocak'tan bu yana, 2024 yılı boyunca gerçekleşen ortalama ihracat hacmine kıyasla günlük yaklaşık 450 bin varil düştü.

Bu arada Ortadoğu'dan ( İran hariç ) yapılan ihracat günlük 200 bin varil arttı.

Ancak ihracatta en önemli artış, son haftalarda Ortadoğu akışlarının yaklaşık iki katı oranında hızla artan Batı Afrika'dan geldi.

Maroo raporunda, "Batı Afrika ihracatındaki güçlü artış, Batı Afrika ham petrolünü (Brent'e göre fiyatlandırıldığında) Orta Doğu ham petrollerine kıyasla nispeten ucuz hale getiren geniş Brent-Dubai marjlarından da kaynaklanıyor" dedi.

Afrika ihracatını artırıyor

Maroo, "Batı Afrika'da daha yakından bakıldığında, bu artışın ana itici gücünün Angola'dan Çin'e yapılan ihracatın artması olduğu görülüyor" diye ekledi.

Vortexa tahminlerine göre, yaptırımlar sonrası Çin'e yapılan günlük ihracatın 700.000 varili aşması (10 Ocak - 28 Şubat) sonucunda Atlantik Havzası alıcılarına (İspanya, Hollanda, İtalya ve Brezilya) yapılan ihracat sınırlı kaldı.

Çin tarihsel olarak Angola ham petrolünün önemli bir ithalatçısı olsa da Hindistan geleneksel olarak önemli bir alıcı olmamıştır.

Ancak bu eğilimin değiştiği görülüyor.

Son veriler, Hindistan'ın Angola ham petrolü ithalatının Şubat ayında bir önceki aya göre arttığını gösteriyor.

Angola'nın Hindistan'a ham petrol ihracatındaki bu artışa, Kongo Cumhuriyeti ve Kamerun'dan yapılan ihracatta da benzer bir artış eşlik etti. Bu durum, Hindistan'ın Orta ve Batı Afrika kaynaklı ham petrole olan ilgisinin arttığı yönündeki genel eğilimi gösteriyor.

Ortadoğu ihracatı artıyor

Ayrıca Batı Afrika dışında Çin ve Hindistan'a ihracatta artış görülen tek bölge Orta Doğu oldu.

Maroo, "Son zamanlarda Rus menşeli ham petrol taşıyan tanker filosunun yarısından fazlasının artık OFAC yaptırımları altında olması, alıcıların büyük VLCC yükleme kapasitesine sahip, çok sayıda limana sahip ve özellikle Hindistan olmak üzere Asya'ya yakın bir bölgeye yönelmesini mantıklı kılıyor" dedi.

Hindistan, BAE, Kuveyt, Umman ve Katar gibi daha küçük tedarikçilerden ithalatı kademeli olarak artırmayı seçti. Bu arada, Suudi Arabistan ve Irak'tan ithalat sabit kaldı.

Daha fazla pivot bekleniyor

Vortexa'ya göre ilk analizler, Ocak ayında OFAC'ın uyguladığı yaptırımların Hindistan'ı ham petrol tedarikçilerini çeşitlendirmeye yönelttiğini, Çin'in ise tarihsel olarak büyük tedarikçilerine olan bağımlılığını artırdığını gösteriyor.

Bu gözlem, Batı Afrika ihracatında görülen eğilimlerle de destekleniyor.

Maroo, Çin'in hızlı tepkisinin - artan gemi-gemi aktivitesi ve bildirilen liman grubu mülkiyet değişiklikleri - bu stratejiyle uyumlu olduğunu söyledi. Amaç, Rusya Uzak Doğu ESPO akışlarını mümkün olan en büyük ölçüde Çin'e sürdürmektir.

Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve müttefiklerinin varil petrolü Nisan ayından itibaren piyasaya gecikmeli olarak geri vermesi, Hindistan ve Çin'in ham petrol tedariklerindeki potansiyel ayrışmayla daha da artacak.

Maroo, "Buna en büyük katkıyı Suudi Arabistan ve BAE'nin yapması muhtemel olduğundan, özellikle Hindistan'ın durumunda, tekrar en büyük üreticilere doğru bir dönüş görebiliriz" diye ekledi.