Suudi Arabistan, elektrik üretimi için doğal gazla ham petrol yakımını azaltmayı planlıyor

Suudi Arabistan, elektrik üretimi için doğal gazla ham petrol yakımını azaltmayı planlıyor
Sayantan Sarkar
23 Nis 2025, 20:03 ÖS
  • Suudi Arabistan, Jafurah kaya gazı sahasını kullanarak 2030 yılına kadar günlük 350 bin varil ham petrol yakmayı hedefliyor.
  • Vizyon 2030'un bir parçası olan Jafurah projesi, doğalgaz üretimini artıracak ve 100 milyar doların üzerinde yatırım içeriyor.
  • Suudi Arabistan'da doğalgazla çalışan elektrik üretimi, ham petrolle çalışan sistemlerden çok daha ucuz ve verimli.

Suudi Arabistan, yaklaşık 171 teravat-saat (TWh) olan iç elektriğinin önemli bir kısmını üretmek için, ham petrolün doğrudan elektrik santrallerinde ve endüstriyel tesislerde yakılması olan ham petrol yakma yöntemini sürekli olarak kullanmaktadır.

Ancak Rystad Energy'nin yaptığı analiz, dünyanın en büyüğü olan Jafurah kaya gazı sahasının, 2025 yılında üretime başlamasıyla bu dinamiği önemli ölçüde değiştirebileceğini ortaya koyuyor.

Norveç merkezli enerji danışmanlık şirketine göre, Suudi Arabistan geleneksel olmayan doğalgaza erişerek 2030 yılına kadar günlük 350.000 varil ham petrol tüketimini ortadan kaldırabilir.

Gaz arzındaki artış, yurtiçi ham petrol tüketimini azaltacak ve daha fazla petrol ve rafine ürünün ihraç edilmesini sağlayarak ülkenin küresel enerji piyasalarındaki konumunu iyileştirecektir.

Jafurah projesi

Suudi Arabistan'ın 2030 Vizyonu, ülkenin enerji karışımını çeşitlendirmeyi ve gaz üretimini 2021 seviyelerine göre %60 artırmayı hedefliyor.

Bu hedefe ulaşmak için Jafurah projesi olmazsa olmazdır.

Rystad Energy analizde, "Elektrik üretiminde daha verimli doğal gaz ve yenilenebilir enerjinin kullanılması, Suudi Arabistan'ın ham petrol bağımlılığını azaltmasını da sağlayacak" ifadelerine yer verdi.

Suudi Arabistan'ı dünyanın üçüncü büyük kaya gazı üreticisi konumuna getirecek proje, önümüzdeki 10 yıl içinde 100 milyar doların üzerinde yatırımla üç aşamada hayata geçirilecek.

Jafurah'ın Aramco'nun Uthmaniyah gaz işleme tesisine yakın konumu, uzun mesafeli boru hatlarına olan ihtiyacın azalması nedeniyle lojistik verimlilik ve maliyet tasarrufu sağlıyor.

Uthmaniyah'ın mevcut altyapısı ve uzmanlığı, doğal gaz sıvılarının (NGL), etanın, kondensatın ve diğer yan ürünlerin ayrıştırılması da dahil olmak üzere çıktılarının verimli bir şekilde işlenmesi yoluyla Jafurah sahasının ticari değerinin en üst düzeye çıkarılmasında önemli olacaktır.

Rystad Energy'nin emtia piyasaları kıdemli başkan yardımcısı Pankaj Srivastava, analizde, "Suudi Arabistan, petrol ve kömüre daha temiz, daha düşük karbonlu bir alternatif olarak doğal gaza yatırımını artırıyor. OPEC+'ın Aramco'nun petrol üretimini 2027'ye kadar günde 12 milyon varil ile sınırlama kararıyla birlikte bu stratejik eksen, yerel gaz tüketimini artırırken fiyat istikrarını desteklemek için tasarlandı" dedi.

Doğal gaz üretiminin bu on yılın sonunda günde 13 milyar kübik feet'e (Bcfd) çıkmasının beklendiğini belirten Bakan, bunun daha fazla genişlemeye zemin hazırlamasının muhtemel olduğunu söyledi.

Srivastava şunları ekledi:

Ham petrolün yakılmasının telafisi

Doğal gaz sahasının kurulumunun 2025 yılında ham petrol tüketimini günlük 35.000 varil oranında önemli ölçüde telafi etmesi bekleniyor. Bunun 2030 yılına kadar günlük 350.000 varile keskin bir şekilde yükselmesi bekleniyor.

Rystad'ın analizi, "Bu değişim kritik bir zamanda gerçekleşiyor, zira Suudi Arabistan'daki petrol ürünü talebinin 2030 yılına kadar yaklaşık 100.000 varil/gün artacağı tahmin ediliyor. Bu artış büyük ölçüde benzin ve dizel tüketimindeki artıştan kaynaklanıyor" ifadelerini kullandı.

Ancak danışmanlık şirketi, yakın gelecekte Suudi Arabistan ham petrolünün büyümesinin lokomotifinin iç talep olmayacağını savunuyor.

Ülkenin, küresel stratejisi ve gelişen piyasa dinamikleriyle uyumlu olarak ham petrol ve rafine ürün ihracatına öncelik vermesi bekleniyor.

Ham petrol yerine gaz

Yurt içinde ise elektrik üretim ekonomisi ham petrole kıyasla gazı tercih etmeye devam ediyor.

Arab Light ham petrolünün varil fiyatı şu anda 70 doların üzerinde seyrederken, yerli doğal gazın fiyatı ise milyon İngiliz termik birimi başına yaklaşık 2 ila 2,5 dolar seviyesinde bulunuyor.

Analize göre, "Bu elverişli ekonomik koşullar sayesinde, gazla çalışan santraller, özellikle de yüksek verimli kombine çevrimli üniteler, artık ham petrolle çalışan sistemlerdeki yaklaşık %30'luk verimlilikle karşılaştırıldığında %60'a kadar verimlilikle çalışabiliyor."

Suudi Arabistan'ın stratejisi, enerji karışımında ham petrolü doğalgazla değiştirmek.

Maliyet avantajlarına dayanan bu strateji, krallığın daha fazla ham petrolü ihracat pazarlarına yönlendirmesini sağlayarak mali getirileri güçlendirecek.