İran barış umutlarına rağmen yapay zekâ hisselerinde satışlar derinleşiyor; petrol ve altın düşüyor

Finans piyasaları Salı günü karışık sinyaller verdi; ABD ile İran arasındaki diplomatik ilerleme umutları Orta Doğu kaynaklı arz kesinteleri endişelerini hafifletirken petrol ve altını aşağı çekti.

Yine de yatırımcılar tamamen başka bir konuda derin huzursuzluk yaşamaya devam etti: yapay zekâ patlamasının artan maliyetleri.

Jeopolitik riskle bağlantılı emtialar geri çekilirken, Asya, Avrupa ve Amerika genelinde teknoloji hisseleri ile çip üreticileri, yapay zekâyla ilgili harcamalar, artan borçlanma maliyetleri ve yüksek değerlemelere ilişkin endişelerin bir başka satış dalgasını tetiklemesiyle sert kayıplar yaşadı.

Diplomasi ivme kazandıkça petrol ve altın geriliyor

Ham petrol fiyatları düştü; bunun nedeni ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'ın İran'la yürütülen görüşmelerde anlamlı ilerleme kaydedildiğini göstermesiydi.

Vance Pazartesi günü gazetecilere, "Nihai anlaşma evin kendisidir," dedi.

"Temeli oluşturduk. Evi inşa etmedik ama Amerikan halkı için iyi bir yere ulaşmak üzere başarılı bir temel attık."

Ayrıca Washington'un İran varlıklarını Amerikan tarım ürünleri, soya, mısır ve buğday dahil olmak üzere alımlar için çözme olasılığını ima etti.

Bu açıklamalar, yatırımcıların Orta Doğu'daki enerji arzında uzun süreli kesintiler olacağı korkusunu azaltmaları için teşvik oldu.

Uluslararası gösterge Brent ham petrol vadeli kontratları Ağustos teslimi için %1.57 düşüşle varil başına $76.68'e gerilerken, ABD West Texas Intermediate Ağustos vadeli kontratları %1.53 düşüşle varil başına $72.73 oldu.

Ancak İran, nükleer programı üzerine görüşmelerin başladığı yönündeki önerileri reddetti.

İran parlamento başkanı Mohammad Bagher Qalibaf, Hürmüz Boğazı'nın uluslararası hukuka uymak kaydıyla İran yönetimi altında kalacağını söyledi.

Qalibaf, İsviçre'den dönerken İran devlet medyasına, "Umarım boğazı tekrar geçişe açabilir ve bölgesel ile küresel ekonomiye refahı geri getirebiliriz," dedi.

Altın fiyatları da sert düştü, ancak bunun sebepleri jeopolitikadan daha genişe yayılıyor.

Spot altın %1.47 düşüşle ons başına $4,122.99 olurken, ABD altın vadeli kontratları Ağustos teslimi için %1.4 düşüşle $4,144.45'e geriledi.

KCM Trade baş piyasa analisti Tim Waterer, "Altın bu hafta daha düşük petrol fiyatlarından bir miktar rahatlama almıştı, ancak Fed faiz artırım beklentileri nedeniyle ABD dolarından böyle bir iyilik görmüyor," dedi.

Piyasalar giderek daha sıkı para politikasını fiyatlıyor.

CME'nin FedWatch Aracı'na göre, trader'lar şimdi Aralık ayında bir faiz artışı olma olasılığını %88 olarak görüyor; bu, geçen haftaki Fed toplantısı öncesindeki %61'den sert bir artış.

Bitcoin çelişkili sinyaller arasında zorlanıyor

Kripto paralar da jeopolitik gerilimlerin hafiflemesinden fayda sağlayamadı.

Bitcoin, yatırımcıların ABD-İran görüşmelerinin seyrine ilişkin belirsizlikleri sürdürmesiyle %3'ün üzerinde değer kaybederek $62,479.80'e geriledi.

Jefferies ekonomisti Mohit Kumar bir notta, "ABD-İran görüşmeleri devam ediyor, ancak her zamanki gibi ABD ve İran tarafları görüşmelerin ilerlemesi hakkında farklı değerlendirmeler sundu," dedi.

Kripto para haftalardır dar bir işlem aralığında sıkışmış durumda; jeopolitik belirsizlik ve daha yüksek faiz beklentileri yatırımcıları temkinli tutuyor.

Teknoloji hisseleri en ağır darbenin altında

Emtialar diplomatik ilerleme işaretlerini memnuniyetle karşılarken, teknoloji hisseleri tamamen başka bir endişe setiyle meşguldü.

Pazartesi başlayan bir teknoloji satış dalgası gecede ivme kazanarak Seul'den Silikon Vadisi'ne kadar küresel piyasalara vurdu.

Güney Kore'nin gösterge endeksi Kospi bölgesel kayıplara liderlik ederek seansta neredeyse %10 değer kaybetti.

AI patlamasının en büyük yararlanıcılarından olan bellek çipi devi SK Hynix yaklaşık %12 değer kaybetti.

CLSA'da baş hisse senedi stratejisti olan Alexander Redman, piyasaların giderek daha şiddetli fiyat hareketlerini normal olarak gördüğü izlenimi verdiğini söyledi.

Redman, Seul'deki aracı kurumun yatırımcı konferansında, "Böyle bir volatilite görmeniz rahatsız edici," dedi. "Oldukça, oldukça köpüklüymüş gibi hissettiriyor."

Satışın geçici bir gerileme mi yoksa daha temel bir şeye mi işaret ettiğini belirlemenin zor olduğunu ekledi.

"Güney Kore hisselerinin yakında toparlanıp toparlanmayacağını ya da bunun 'sonun başlangıcı' olup olmadığını söylemek zor."

Japonya'nın Nikkei 225 endeksi %3.55 gerileyerek sekiz günlük yükseliş serisini sonlandırdı.

Avrupa hisseleri de baskı altında kaldı.

Pan-Avrupa Stoxx 600 endeksi %1 düştü; ASML, Avrupa'nın en değerli şirketi, işlem saatlerinin ilk iki saatinde yaklaşık $38 milyar piyasa değeri kaybettiktan sonra %5.2 geriledi.

ABD vadeli işlemleri Wall Street için bir başka zor seansta işaret verdi.

Nasdaq 100 vadeli işlemleri %2.8 düşerken, S&P 500 vadeli işlemleri %1.4; Dow Jones Sanayi Ortalama'sı vadeli işlemleri ise 287 puan geriledi.

Nasdaq 100, piyasa değerinden $1 trilyondan fazla silinme yolundaydı.

Çip üreticileri düşüşlere liderlik etti.

NVIDIA ön piyasada %2.6'dan fazla değer kaybederken, Intel %7'den fazla geriledi.

Advanced Micro Devices %6 kaybetti ve Marvell Technology %8 düştü.

Bu yılın en iyi performans gösterenleri arasında yer alan bellek hisseleri de baskı altındaydı.

Micron %7 gerilerken, Sandisk %8.6'dan fazla düştü ve Western Digital %7 kaybetti.

Yapay zekâ harcamaları ve borç endişeleri öne çıkıyor

Analistler, yatırımcıların yapay zekâ altyapısına akıtılan para miktarından ve bunu finanse etmek için borca artan bağımlılıktan giderek daha fazla tedirgin olduğunu söylüyor.

Pazartesi günü büyük bir tahvil satışı planını açıkladıktan sonra hisseleri %16.4 çakılan SpaceX, iddialı AI ve altyapı projelerini finanse etmek için borç piyasalarına başvuran şirketlere dair en son örnek oldu.

Hisse Salı öncesi piyasada yatay olmasına rağmen, analistler şirketin borçlanma planlarının daha geniş AI ekosistemiyle ilgili endişeleri artırdığını söyledi.

Swissquote kıdemli analisti Ipek Ozkardeskaya, şirketin teknoloji firmalarının çok agresif harcama yapıyor olabileceğine dair kaygıları yeniden canlandırdığını söyledi.

"Görünüşe göre, son halka arz şirketin finansman ihtiyaçlarını gidermeye yetmedi; bu, Mars'a giderken daha ne kadar para yakılabileceğine dair bir hatırlatma," dedi.

Ozkardeskaya, Morgan Stanley'nin küresel AI ile ilişkili borçlanmanın bu yıl yarım trilyon doları aşmasını beklediğini ve bunun şirket tahvili piyasalarını AI temasına giderek daha bağımlı hale getirdiğini ekledi.

Endişeler piyasaya yayılıyor çünkü Alphabet, Amazon, Microsoft, Meta ve Tesla gibi hiper ölçekleyiciler, yatırımcılar bu yatırımların yeterli getiri sağlayacağına dair daha net kanıt aramaya devam ederken, birlikte yüzlerce milyar dolar AI altyapısını genişletmeye taahhüt ettiler.

Alphabet ön piyasada %1.6'dan fazla geriledi, Tesla %2'den fazla kayıp yaşadı; Apple, Meta ve Amazon da düşüşle işlem gördü.

Panmure Liberum yatırım stratejisti Joachim Klement, değerlemelerin aşırı gerildiğini söyledi.

Klement, "Teknoloji hisselerinin dik bir şekilde yükselip çok fazla satın alındığını gördük. Şimdi yaptığımız, o aşırı alım durumundan kurtulmak," dedi.

Yatırımcılar giderek artan şekilde devasa AI harcamalarının sürdürülebilir olup olmadığını sorguladıktan sonra düzeltmenin daha acı verici hale gelebileceği konusunda uyardı.

"Bence satışların büyük kısmı aynı zamanda SpaceX tarafından tetiklendi. Birçok bireysel yatırımcı kar realize etti ve ek borç haberleri hiper ölçekleyicilerin fon sağlama endişelerini artırıyor," dedi.

Jeopolitik korkular azalırken ancak AI harcamalarına dair sorular yoğunlaşırken, yatırımcılar artık piyasayı giderek daha az savaş ve diplomasi, daha çok teknoloji endüstrisinin en büyük bahislerinin nihayetinde devasa fiyat etiketlerini haklı çıkarıp çıkaramayacağı tarafından yönlendirilen bir ortamda karşı karşıya buluyor.