İran Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını erteleyince petrol %3 yükseldi

Pazartesi günü petrol fiyatları, İran'ın Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılabilmesi için ABD'nin birkaç koşulu yerine getirmesi gerektiğini yinelemesinin ardından yaklaşık %3 yükseldi; bu, küresel enerji arzına ilişkin endişeleri canlandırdı ve ham petrol göstergelerini yukarı çekti.

Brent petrol vadeli işlemleri %3,27 artışla varil başına 86,30$ olurken, ABD West Texas Intermediate (WTI) vadeli işlemleri %3,48 yükselerek 80,84$'a çıktı.

Bu yükseliş, geçen hafta her iki gösterge de Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına ilişkin İran ile Umman arasındaki bir anlaşma umuduyla %7'den fazla düşüş kaydetmesinin ardından geldi.

Bu stratejik su yolu, Ortadoğu'daki çatışmanın Şubat sonunda başlamasından önce küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz sevkiyatlarının yaklaşık beşte birini taşıyordu.

Ancak İran, Umman ile boğazdan geçecek yeni nakliye güzergâhları konusunda nihai bir anlaşmaya yakın olduğunu belirtirken, su yolunun yeniden açılabilmesi için Washington'un önce tazminat, yaptırımların kaldırılması ve askeri tehditlerin sona ermesi de dahil olmak üzere birkaç koşulu yerine getirmesi gerektiğini savundu.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Araqchi ayrıca, Tahran'ın Haziran ayında imzalanan geçici anlaşmanın ihlal edilmeye devam ettiği sürece ABD ile görüşmeleri yeniden başlatmayacağını söyledi.

Bölgesel güvenlik riskleri arasında arz endişeleri derinleşiyor

Son jeopolitik gelişmeler, küresel enerji arzındaki kesintilere ilişkin endişeleri artırdı.

İran yanlısı Husiler, Pazar günü Suudi Aramco'nun Cazan rafinerisine saldırı düzenlediklerini açıkladı; bu, Suudi Arabistan'ın artan bölgesel istikrarsızlığa yanıt olarak Türkiye ve Pakistan ile bir savunma anlaşması imzalamasından sadece iki gün sonraydı.

Ayrı olarak, BAE petrol üreticisi ADNOC Cuma günü, çatışmanın başlamasından bu yana Hürmüz Boğazı'ndan geçerken 15 gemisinin saldırıya uğradığını açıkladı.

Su yolundaki deniz taşımacılığı faaliyetleri keskin şekilde düştü. Gemi takip platformu MarineTraffic'e göre 4, 5 ve 6 Ağustos'ta boğazı yalnızca 8 ila 15 gemi geçti; oysa çatışma öncesinde günlük geçiş sayısı yaklaşık 130'dü.

Pazartesi günkü yükselişin ardından Brent petrol, ABD ve İsrail'in İran ile savaşının patlak vermesinden önce görülen seviyelerin yaklaşık %16 üzerinde kaldı.

"Somut ilerleme eksikliği ile herhangi bir anlaşmanın pratik ayrıntılarına ilişkin devam eden soru işaretleri fiyatta bir risk primini koruyor," dedi Tim Waterer, Avustralya'nın Sydney kentinde bulunan KCM Trade'in baş piyasa analisti, Al Jazeera'ye.

"Bir atılım görülmeden her geçen gün işlemciler biraz daha temkinli hale geliyor."

Analistler jeopolitik risklerin ham petrolü desteklediğini görüyor

Piyasa analistleri, İran ile Umman'ın bir sevkiyat anlaşmasına yaklaştığına dair raporlara rağmen Hürmüz Boğazı etrafındaki belirsizliğin petrol fiyatlarını desteklemeye devam ettiğini söyledi.

TD Securities'e göre trend takipçisi yatırımcılar yeniden ham petrol pozisyonlarına döndü.

"CTAs, Hormuz anlaşması belirsizliğini korurken ham petrol ve ısıtma yağında alıcıya döndü."

Banka, "CTAs haftaya WTI ve Brent ham petrol ile ısıtma yağında alıcı olarak başlıyor" diyerek devam eden jeopolitik riskleri, Husilerin Suudi enerji altyapısına yönelik saldırılarını, Hürmüz ve Bab el-Mandeb'de kısıtlanan deniz taşımacılığını ve azalan Rus ihracat ile rafinaj faaliyetlerini gerekçe gösterdi.

ING ayrıca müzakerelere ilişkin devam eden belirsizliğe işaret etti.

"Petrol fiyatları Hürmüz Boğazı etrafındaki belirsizlikten desteklenmeye devam ediyor."

Banka, raporlar İran ile Umman'ın nakliye rotaları konusunda bir anlaşmaya yaklaştığını öne sürse de, "daha geniş bir anlaşmaya varılmadan önce önemli engellerin kaldığını" belirtti ve su yolunun tam olarak yeniden açılmasının muhtemelen ABD-İran görüşmelerindeki ilerlemeye bağlı olduğunu kaydetti.