4 dingen die met je geld gebeuren als de oorlog met Iran tot 2027 voortduurt

De oorlog met Iran wordt een steeds groter probleem voor huishoudfinanciën.

Wat begon als een geopolitieke schok is veranderd in een rechtstreeks probleem voor de kosten van levensonderhoud, dat tegelijk druk zet op brandstof, leenkosten, beleggingen en boodschappen.

Het staakt-het-vuren in april moest de markten afkoelen, maar spanningen rond de Straat van Hormuz en vastgelopen onderhandelingen houden oliehandelaren, centrale banken en beleggers gespannen.

Als het conflict doorloopt tot 2027 blijft de druk niet beperkt tot energiemarkten. Ze zal zichtbaar worden in maandelijkse budgetten, leningaflossingen, pensioenrekeningen en supermarktprijzen.

Energiekosten blijven langer hoog

De eerste klap is nog steeds energie. De Straat van Hormuz blijft het knelpunt omdat ongeveer een vijfde van de wereldwijde oliezendingen via die route loopt.

Per 5 juni handelde Brent-olie rond $95 per vat, waarbij analisten zich nog steeds zorgen maken over dalende wereldvoorraden en een nieuwe prijsstijging later dit jaar.

De Wereldbank omschreef de verstoring bij Hormuz als de "grootste verstoring van de oliemarkt in de geschiedenis", terwijl het Internationaal Energieagentschap zei dat de leveringsverliezen in het Midden-Oosten al een "ongekende aanbodschok" hadden veroorzaakt.

Voor huishoudens betekent dat dat benzine-, diesel-, elektriciteits- en stookkosten aanhoudend hoog blijven.

Zelfs wanneer de ruwe olieprijzen enkele sessies dalen, bereikt de verlichting consumenten niet onmiddellijk omdat raffinagemarges, transportkosten en lokale belastingen de doorberekening vertragen.

Zoals Capital Economics het formuleerde, voegt een "5% stijging van de olieprijzen" doorgaans rond 0,1 procentpunt toe aan de inflatie in ontwikkelde markten.

Daarom blijft energie het eerste en duidelijkste kanaal waardoor de oorlog gewone huishoudbudgetten raakt.

Leningen worden niet snel goedkoper

De tweede klap komt via rentes. Voordat het conflict escaleerde verwachtten beleggers dat grote centrale banken de rente zouden verlagen naarmate de inflatie afkoelde.

De oil shock heeft dat pad veel onzekerder gemaakt.

Austan Goolsbee, president van de Chicago Fed, zei tegen CBS News dat hij vóór de oorlog geloofde dat de rentes "zelfs meerdere keren in 2026" omlaag konden komen.

Dat optimisme is vervlogen omdat hogere energieprijzen doorwerken in de totale inflatie en centrale banken voorzichtiger maken.

Voor kredietnemers is dit van belang omdat hypotheken, autoleningen, creditcards en variabele schulden moeilijker te managen worden wanneer renteverlagingen uitgesteld worden. Ook nieuwe kopers krijgen een zwaardere markt omdat hypotheekrentes langer verhoogd blijven.

De Fed woog al hoe de oorlog zowel inflatie als groei zou kunnen beïnvloeden.

Dat is het dilemma van centrale banken: te vroeg verlagen en het risico lopen op een nieuwe inflatiegolf, of de rente hoog houden en extra druk op huishoudens en bedrijven zetten.

Beleggingen en spaargelden lopen herwaarderingsrisico

Het derde risico is herwaardering van beleggingen, omdat markten herhaaldelijk zijn opveren in de hoop dat het conflict snel eindigt.

Als die veronderstelling niet klopt, kunnen aandelen een scherpere correctie krijgen.

De OESO waarschuwde in haar juniraming dat als de verstoringen aanhouden tot 2027, de wereldwijde groei scherp kan vertragen en investeringen zouden verzwakken, met "toenemende risico's op herwaardering van de financiële markten".

Dat doet ertoe voor beleggingsfondsen, pensioenrekeningen en aandelenportefeuilles. Een langdurige energieschok werkt als een belasting op de economie.

Het drijft bedrijfskosten op, knijpt marges en reduceert consumentenbestedingen, vooral in de luchtvaart, de maakindustrie, de detailhandel, de chemie en de logistiek.

Voor spaarders is het risico niet alleen een dalende aandelenmarkt, maar ook lagere reële rendementen als de inflatie hoog blijft terwijl portefeuillegewinsten verminderen.

Contant geld kan zich veiliger voelen tijdens volatiliteit, maar het kan ook koopkracht verliezen wanneer brandstof- en voedselprijzen blijven stijgen.

Boodschappen merken de vertraagde schok

De vierde klap is voedsel, want de oorlog is niet alleen een olieverhaal. Het is ook een kunstmestverhaal.

Volgens schattingen passeert ongeveer een derde van de wereldwijde kunstmesthandel de Straat van Hormuz, terwijl StoneX-strateeg Kathryn Rooney Vera waarschuwde dat als het transport niet heropent, boeren het risico lopen op een "verloren teeltseizoen".

Haar waarschuwing is helder: als de opbrengsten dalen omdat boeren niet de inputs kunnen krijgen die ze nodig hebben, "moeten we verwachten dat voedselprijzen stijgen".

Daarom kan de impact op de supermarkt met vertraging komen. Consumenten voelen de oorlog mogelijk eerst bij de pomp en pas maanden later in brood-, zuivel-, vlees- en groenteprijzen.

Hogere dieselprijzen verhogen ook de kosten voor het vervoeren van voedsel, wat nog een laag druk toevoegt voordat producten de schappen van supermarkten bereiken.

De oorlog begon als een buitenlands-politieke crisis. Als hij doorloopt tot 2027 wordt het iets dat consumenten meer vertrouwd is: hogere rekeningen, duurdere leningen, zwakkere portefeuilles en een duurdere wekelijkse boodschappenronde.