Trump może omijać sądy amerykańskie, aby kontynuować politykę celną – twierdzi ING.

Sąd w USA orzekł, że prezydent USA Donald Trump przekroczył swoje uprawnienia, wykorzystując ustawę z 1977 roku o uprawnieniach w zakresie gospodarki w sytuacjach nadzwyczajnych (International Emergency Economic Powers Act, IEEPA) do wprowadzenia ceł.

Ta decyzja ma bezpośredni wpływ na cła w wysokości 10-30%, nakładane na towary z Chin, Kanady, Meksyku i innych krajów.

Jednakże, sektorowe cła na stal, aluminium i produkty motoryzacyjne pozostają bez zmian i obowiązują nadal.

Sąd orzekł, że ustawa o uprawnieniach prezydenta w zakresie gospodarki w sytuacjach kryzysowych (IEEPA) nie upoważnia prezydenta do samodzielnego wprowadzania szeroko zakrojonych ceł importowych.

Jak zauważa ING Group, jest to szczególnie prawdziwe, gdy deklarowane sytuacje nadzwyczajne w skali kraju – w tym takie problemy jak handel narkotykami, imigracja i deficyt handlowy – nie zostają rozwiązane bezpośrednio poprzez nałożone cła.

Kryteria nie spełnione.

Jak stwierdzili analitycy ING Group, sąd oparł swoją decyzję przede wszystkim na argumentacji, że ciągły deficyt handlowy trwający 49 lat nie spełnia kryteriów "niezwykłego i nadzwyczajnego zagrożenia".

Decyzja sądu dotyczy w szczególności ceł w wysokości od 10% do 30% na towary importowane z Chin, Kanady i Meksyku, które były związane z obawami dotyczącymi fentanylu i imigracji, a także szerszych ceł na nadwyżki handlowe na całym świecie w wysokości 10% lub więcej, w tym ceł wzajemnych, które zostały tymczasowo zawieszone.

Sąd uzasadnił, że ustawa IEEPA nie upoważnia prezydenta do samodzielnego wprowadzania powszechnych ceł importowych, zwłaszcza gdy deklarowane stany wyjątkowe nie są bezpośrednio rozwiązywane przez te cła, zgodnie z opinią analityków z ING Group.

W orzeczeniu podkreślono, że długotrwały deficyt handlowy, taki jak wspomniany 49-letni deficyt, nie kwalifikuje się jako "niezwykłe i nadzwyczajne zagrożenie" w rozumieniu IEEPA.

Należy podkreślić, że decyzja sądu nie dotyczy wszystkich ceł wprowadzonych w czasie prezydentury Trumpa.

Specyficzne dla sektora cła na stal (25%), aluminium (25%) i produkty motoryzacyjne (25%), wprowadzone na podstawie różnych przepisów prawnych, pozostają w mocy.

Konsekwencje

Sąd nakazał Białemu Domowi zaprzestanie stosowania kwestionowanych ceł w ciągu dziesięciu dni.

Mimo to, administracja już odwołała się od tej decyzji do Sądu Apelacyjnego Stanów Zjednoczonych dla Okręgu Federalnego.

Współcześnie przeważa pogląd, że sprawa ta zostanie skierowana do Sądu Najwyższego, który ma ostateczną władzę w zakresie ustalania zgodności z prawem ceł nakładanych na podstawie IEEPA.

Jeśli wyrok stanie się prawomocny, rząd USA może być zobowiązany do zwrotu około 13,7 miliarda dolarów w opłatach celnych pobranych na mocy IEEPA do 30 kwietnia, zgodnie z danymi US Customs and Border Protection.

Warto zauważyć, że według ING, 7,9 miliarda dolarów z tej kwoty zapłacono za towary pochodzące z Chin i Hongkongu.

Przyszła polityka handlowa

Niezależnie od wyniku, ostatnie orzeczenie prawdopodobnie przesunie uwagę na cła wprowadzone na mocy innych przepisów handlowych, a mianowicie sekcji 232 (bezpieczeństwo narodowe) i sekcji 301 (nieuczciwe praktyki handlowe) – stwierdzili analitycy ING.

Chociaż te przepisy wymagają bardziej szczegółowych dochodzeń, nadal uprawniają prezydenta do podejmowania jednostronnych działań.

Według ING, kilka prowadzonych obecnie dochodzeń może skutkować nałożeniem nowych ceł na takie sektory, jak farmaceutyka, półprzewodniki, ciężarówki, minerały strategiczne, owoce morza, żurawie, miedź, drewno, lotnictwo i budownictwo okrętowe.

Administracja zachowuje również możliwość zastosowania Sekcji 122 (bilans płatniczy) i Sekcji 338 (tafiry odwetowe), co stanowi dodatkowe mechanizmy taryfowe, o których mowa było wcześniej.

Wyzwanie prawne i polityczne

Wyrok sądu stanowi znaczną przeszkodę prawną i polityczną w stosowaniu uprawnień w trybie nadzwyczajnym w polityce handlowej, co dodatkowo komplikuje ogólny obraz amerykańskiej polityki handlowej.

Analitycy ING stwierdzili:

Stanem na 30 kwietnia taryfy te przyniosły 26,8 miliarda dolarów przychodów celnych w roku fiskalnym 2025.

„Oczekujemy, że tempo wprowadzania ceł sektorowych przyspieszy, a dodatkowe środki zostaną prawdopodobnie ogłoszone wkrótce” – dodali analitycy ING.

Trwające negocjacje z UE i Chinami, które mają największy wpływ na światową gospodarkę i rynki finansowe, będą miały kluczowe znaczenie.

„W związku z tym ostrzegamy przed nadmiernym optymizmem, a nawet samowolą w tym momencie.”

Europejskie cła dotyczą w głównej mierze przemysłu motoryzacyjnego i będą nadal egzekwowane.

Jeśli administracja USA wprowadzi planowane cła lub kwoty na farmaceutyki europejskie, to największa część europejskiego eksportu do USA nadal podlegałaby cełom przekraczającym 20%, podało ING.