UE priorytetowo traktuje zakaz importu gazu, opóźnia restrykcje dotyczące rosyjskiego paliwa jądrowego

Unijny komisarz ds. energii Dan Jorgensen ogłosił w poniedziałek, że Komisja Europejska nie uwzględni w tym tygodniu środków mających na celu ograniczenie zależności UE od rosyjskiego paliwa jądrowego w swoich propozycjach zakazu stosowania rosyjskiego gazu.

W tym tygodniu unijna egzekutywa ma zaproponować środki prawne, aby osiągnąć wyznaczony cel, jakim jest zakończenie importu rosyjskiego gazu do końca 2027 roku.

Wcześniej Komisja Europejska ogłosiła zamiar wprowadzenia w czerwcu znaczących środków handlowych, w szczególności dotyczących wzbogaconego uranu.

Ograniczenie importu uranu z Rosji

Proponowane środki mają na celu zmniejszenie atrakcyjności importu wzbogaconego uranu z Rosji, a tym samym zachęcenie państw członkowskich i innych państw zależnych do poszukiwania alternatywnych dostawców.

Co więcej, to strategiczne posunięcie ma na celu dywersyfikację globalnego łańcucha dostaw wzbogaconego uranu, zmniejszenie zależności od jednego dominującego źródła oraz promowanie większej stabilności i bezpieczeństwa w sektorze energetycznym.

Inicjatywa ta jest częścią szerszych wysiłków na rzecz rekonfiguracji międzynarodowych stosunków handlowych i wzmocnienia niezależności energetycznej, szczególnie w świetle zmieniającego się krajobrazu geopolitycznego.

"To też nadejdzie, ale w pierwszym etapie skupimy się na gazie" – powiedział Jorgensen, zapytany o termin propozycji nuklearnych, cytowany przez agencję Reutera.

Dostawy Rosji do UE

W 2023 r. Rosja odegrała znaczącą rolę w unijnym łańcuchu dostaw energii jądrowej, dostarczając znaczną część zarówno wzbogaconego, jak i surowego uranu.

Dane wpływowego think-tanku ekonomicznego Bruegel wskazują, że Rosja była odpowiedzialna za dostarczanie 38% wzbogaconego uranu do UE.

Ten wzbogacony uran ma kluczowe znaczenie dla zasilania elektrowni jądrowych na całym kontynencie, co podkreśla znaczną zależność UE od Rosji w zakresie kluczowego składnika jej koszyka energetycznego.

Co więcej, w tym samym roku Rosja dostarczyła 23 proc. surowego uranu do UE. Surowy uran, po wydobyciu, przechodzi złożony proces wzbogacania, zanim będzie mógł zostać wykorzystany w reaktorach.

Ta podwójna dostawa zarówno surowca, jak i przetworzonego paliwa podkreśla głębokie zaangażowanie Rosji w unijny sektor jądrowy.

Agencja Dostaw Euratomu podpisze nowe umowy na dostawy rosyjskiego uranu i uranu wzbogaconego, które Komisja zamierza ograniczyć.

Wydatki energetyczne UE na Rosję

Bruksela wyznaczyła termin zaprzestania importu rosyjskiego gazu do końca 2027 roku.

Nie wskazano jednak takiej daty, w której UE miałaby zaprzestać dostaw rosyjskich materiałów jądrowych.

Wynika to ze skomplikowanej zależności różnych krajów od Rosji w zakresie paliwa, części zamiennych lub usług związanych z cyklem paliwowym, a także potencjalnego zagrożenia dla bezpieczeństwa dostaw w przypadku nagłego zerwania tych więzi.

Według Komisji w 2024 r. wydatki UE na energię wobec Rosji wyniosły 23 mld euro (26,63 mld dolarów), z czego około 1 mld euro przeznaczono na paliwo jądrowe.

Zaprojektowane przez Rosję reaktory, obecnie uzależnione od rosyjskiego paliwa, działają w pięciu krajach UE: Bułgarii, Czechach, Finlandii, na Węgrzech i Słowacji.

Od 2022 r. wszystkie te kraje z wyjątkiem Węgier mają zabezpieczone kontrakty na dostawy paliw alternatywnych. Jednak ze względu na długie okresy oczekiwania natychmiastowe przejście nie jest dla nich możliwe.