Wojsko Madagaskaru przejmuje władzę po tym, jak prezydent uciekł podczas protestów młodzieży

Wojsko Madagaskaru przejęło kontrolę nad krajem po tym, jak prezydent Andry Rajoelina uciekł za granicę podczas nasilających się protestów prowadzonych przez młodzież w kraju.

Wydarzenia te oznaczają dramatyczny zwrot w krajobrazie politycznym, a żołnierze dołączają do demonstrantów, aby rzucić wyzwanie rządom Rajoeliny w obliczu długotrwałych skarg dotyczących zarządzania i podstawowych usług.

Interwencja wojskowa i ucieczka prezydenta

Pułkownik Michael Randrianirina, wysoki rangą oficer armii, ogłosił w radiu, że wojsko przejęło władzę, rozwiązując wszystkie instytucje z wyjątkiem niższej izby parlamentu, która kilka minut wcześniej głosowała za impeachmentem Rajoeliny.

Wcześniej prezydent dążył do rozwiązania zgromadzenia za pomocą dekretu.

Randrianirina, która przewodziła buntowi żołnierzy stających po stronie protestujących z pokolenia Z, powiedziała: "Przejęliśmy władzę".

Zaangażowanie wojska jest następstwem powszechnych dezercji w armii i paramilitarnej żandarmerii, która odmówiła strzelania do demonstrantów.

Rajoelina opuścił Madagaskar w niedzielę na pokładzie francuskiego samolotu wojskowego, powołując się na groźby zagrażające jego życiu.

Mimo ucieczki odmówił formalnego ustąpienia ze stanowiska.

Prezydent określił rezolucję parlamentu jako niekonstytucyjną i "nieważną".

Prezydent Francji Emmanuel Macron podkreślił, że choć Francja rozumie pretensje młodych protestujących, porządek konstytucyjny musi zostać zachowany, a interwencja wojskowa nie powinna być wykorzystywana do celów politycznych.

Eskalacja protestów młodzieży

Protesty wybuchły 25 września w odpowiedzi na niedobory wody i prądu, ale szybko przekształciły się w szersze demonstracje przeciwko korupcji, złemu zarządzaniu i brakowi podstawowych usług.

W Antananarywie, stolicy kraju, tysiące protestujących zebrało się na Placu 13 Maja, wymachując malgaskimi flagami i charakterystycznym banerem protestacyjnym pokolenia Z przedstawiającym czaszkę i skrzyżowane piszczele z japońskiego anime "One Piece".

Protesty przyciągnęły uwagę po tym, jak żołnierze CAPSAT, elitarnej jednostki, która pomogła Rajoelinie przejąć władzę w wyniku zamachu stanu w 2009 roku, odmówili podjęcia działań przeciwko demonstrantom.

CAPSAT eskortował protestujących na stołecznym placu, sygnalizując odwrócenie lojalności od prezydenta.

W pewnym momencie pułkownik Randrianirina zwrócił się bezpośrednio do tłumu, pytając: "Czy jesteście gotowi zaakceptować przejęcie władzy przez wojsko?" – wywołując głośną aprobatę.

Demonstracje na Madagaskarze odzwierciedlają szersze tendencje regionalne, a niedawne ruchy młodzieżowe rzucają wyzwanie elitom rządzącym w krajach takich jak Nepal i Maroko.

Kontekst społeczno-gospodarczy i implikacje

Ludność Madagaskaru jest w przeważającej mierze młoda, średnia wieku wynosi mniej niż 20 lat, a około trzy czwarte obywateli żyje w ubóstwie.

Według Banku Światowego kraj doświadczył 45% spadku PKB na mieszkańca od uzyskania niepodległości w 1960 r. do 2020 r.

Te wyzwania strukturalne, w połączeniu z nierzetelnymi usługami użyteczności publicznej i powszechnym niezadowoleniem z zarządzania, podsyciły niepokoje.

Izolacja prezydenta stawała się coraz bardziej wyraźna po tym, jak stracił on poparcie kluczowych jednostek bezpieczeństwa.

Paramilitarna żandarmeria i policja również zdezerterowały, pozostawiając Rajoelinę bez wsparcia instytucjonalnego.

Wejście kraju w okres niepewności może mieć wpływ na stabilność gospodarczą i społeczną, zwłaszcza ze względu na znaczną populację młodzieży i słabą infrastrukturę.

Madagaskar znajduje się obecnie w krytycznym momencie.

Gdy wojsko jest u władzy, a Rajoelina przebywa za granicą, pozostają pytania o przyszłość rządów, legitymację instytucjonalną i zdolność narodu do radzenia sobie z wyzwaniami społeczno-gospodarczymi.

Sytuacja ta uwypukla delikatną równowagę między aktywizmem młodzieży, siłą militarną i ciągłością polityczną w kraju o młodej i wrażliwej ekonomicznie populacji.