Dlaczego rok 2026 może przesądzić o wojnie na Ukrainie, gdy zasoby i siły robocze są coraz mniej

Ukraina przetrwała dzięki odwadze już prawie cztery lata. Ta odwaga powstrzymała rosyjskie kolumny pod Kijowem, osłabiła wczesne ofensywy i utrzymała front o długości ponad tysiąca kilometrów.

Ale wojny o takiej długości przestają odpowiadać wyłącznie na odwagę. Jest oczywiste, że ukraińscy żołnierze są gotowi walczyć.

Ale trudniejszą częścią jest to, czy państwo nadal będzie w stanie dostarczyć wystarczająco dużo ludzi, pocisków, obrony przeciwlotniczej i gotówki, by zapobiec zdecydowanemu przechyleniu się wojny przeciwko niemu.

A liczby stają się coraz trudniejsze do zinterpretowania.

Problem z piechotą, który nie znika

Największym niedoborem militarnym Ukrainy jest piechota. Wyszkolona piechota, która potrafi rotować, odpoczywać i wracać na linię.

Wiele niezależnych doniesień wskazuje, że jednostki ukraińskie utrzymują pozycje z zbyt małą liczbą żołnierzy, zbyt długo i z zbyt małą pomocą.

W niektórych częściach frontu rosyjska piechota podobno przewyższa liczebnie siły ukraińskie nawet dziesięć do jednego.

Nawet prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski publicznie wskazał na stosunek trzy do jednego i do ośmiu do jednego wokół kluczowych centrów, takich jak Pokrowski.

Konsekwencje ludzkie pojawiają się w oficjalnych danych. Ukraińscy prokuratorzy od 2022 roku wszczęli setki tysięcy spraw związanych z nieobecnością bez pozwolenia lub dezercją.

Chociaż dokładna liczba różni się w zależności od źródła, trend jest wyraźny – ponad połowa tych przypadków została odnotowana tylko w 2025 roku.

Niektóre brygady na pierwszej linii są teraz tak osłabione, że dowódcy akceptują powracających dezerterów tylko po to, by wypełnić okopy.

Wojna dronów pogorszyła sprawę. Małe jednostki dłużej przetrwają w pozycjach stacjonarnych, ale rotacje stały się śmiertelne. Przesuwanie ludzi tam i z powrotem jest często bardziej niebezpieczne niż pozostawanie na miejscu.

Medycy stają twarzą w twarz z dronami, które sięgają głębiej niż kiedykolwiek. Żołnierze pozostają na wydziale przez miesiące.

Jednym z szeroko cytowanych przypadków było dwóch ukraińskich żołnierzy utrzymujących pozycję przez 165 dni pod ciągłym ostrzałem.

Amunicja decyduje, kto krwawi

Wojny na wyniszczenie karzą stronę, która szybciej zabraknie siły ognia niż tę, której brakuje pomysłów. Artyleria i rakiety stanowią zdecydowaną większość ofiar na polu bitwy po obu stronach.

Kilka szacunków wskazuje, że straty spowodowane artylerią sięgają blisko 80%, ale dokładny udział ma mniejsze znaczenie niż efekt.

Gdy ukraiński ogień artyleryjski opada, straty ukraińskie gwałtownie rosną.

Jeden z doniesionych przypadków pod koniec 2024 roku podkreślił, że gdy jednostki ukraińskie były zmuszone do codziennego odcięcia ognia artyleryjskiego od 10 000 pocisków, liczba ofiar dziennie wzrosła trzykrotnie.

Mechanizm jest prosty. Mniej pocisków oznacza, że rosyjska piechota może się poruszać. Ukraińska piechota musi wtedy absorbować natarcie ciałami zamiast stalą.

Produkcja zachodnia nie nadgoniła tego trendu. Amerykańska produkcja pocisków 155 mm wynosiła około 40 000 miesięcznie w połowie 2024 roku i nadal nie przewiduje się, że osiągnie długo obiecaną liczbę stu tysięcy miesięcznie przed połową 2026 roku.

Europa zwiększyła produkcję, ale nie na tyle szybko, by znieść racjonowanie. Ukraińscy dowódcy nadal opóźniają kontrataki, ponieważ nie stać ich na rachunek za amunicję.

Niedobory obrony powietrznej potęgują szkody. Mniej przechwytujących oznacza więcej udanych rosyjskich ataków na infrastrukturę energetyczną. To prowadzi do awarii prądu, utraty produkcji przemysłowej i słabszej gospodarki tylnej, która nadal musi płacić żołnierzom i budować drony.

Obrona powietrzna to nie tylko miasta, ale także utrzymanie funkcjonowania państwa podczas trwania wojny.

Przewagą Rosji jest wytrzymałość

Wyniki Rosji na polu bitwy pozostają kosztowne i powolne. Jednak jego strategiczna pozycja jest wyraźniejsza. Moskwa przekształciła swoją gospodarkę wyłącznie pod kątem wojny.

Wydatki na obronę stanowią obecnie około 7-8% PKB. Podobno wojsko zużywa blisko 40% budżetu federalnego.

Eksport energii nadal finansuje około jedną trzecią dochodów stanów, nawet po sankcjach i ograniczeniach cen.

Rosja produkuje pociski, rakiety i drony na skalę przemysłową.

Uzupełnia produkcję krajową importem i technologiami z Chin, Iranu i Korei Północnej.

Zachodni analitycy coraz częściej zgadzają się, że bez poważnego wstrząsu wewnętrznego Rosja może utrzymać obecny wysiłek wojenny jeszcze przez kilka lat.

To ma znaczenie, ponieważ odejście nagradza stronę, która może dalej płacić rachunek. Rosja może ponieść większe straty, ponieważ jej populacja jest większa, a pula mobilizacyjna głębsza.

Ukraina nie może uzupełniać strat w takim samym tempie.

Każdy miesiąc opóźnień w stabilizacji finansowania i dostaw nieco przesuwa szalę na korzyść Kijowa.

Budżet zbudowany na nadziei, a nie na gotówce

Budżet Ukrainy na 2026 rok ukazuje obciążenie finansowe wyraźniej niż jakakolwiek mapa pola bitwy.

Przychody szacuje się na około 69 mld dolarów. Planowane wydatki to prawie 114 mld dolarów.

Obrona i bezpieczeństwo narodowe stanowią ponad jedną czwartą PKB.

Sama obsługa zadłużenia będzie kosztować ponad 12 mld dolarów.

Jednak przydział środków w Ministerstwie Obrony jest niższy niż w 2025 roku. Finansowanie utrzymania sił zbrojnych zostało ograniczone o prawie 5 mld dolarów w wartości hrywn. Wydatki na zakupy i modernizację broni również zostały ograniczone.

To odzwierciedla wzorzec z lat 2024 i 2025, kiedy początkowe budżety okazały się bardzo optymistyczne i musiały być wielokrotnie korygowane w górę wraz ze wzrostem kosztów wojny.

Ministerstwo finansów Ukrainy szacuje, że państwo będzie potrzebować około 49 mld dolarów wsparcia zewnętrznego w 2026 roku.

To około 43% całkowitych wydatków. Luka finansowa za lata 2026 i 2027 łącznie wynosi około 60 mld dolarów, co jest w dużej mierze powtórzoną przez MFW.

Nowy program MFW może przynieść nieco ponad 8 mld dolarów w ciągu czterech lat. To na pewno pomaga, ale nie rozwiązuje problemu.

Zełenski był bezpośredni wobec europejskich przywódców. Bez świeżego finansowania do wiosny Ukraina będzie musiała ograniczyć produkcję dronów.

Drony są jednym z nielicznych obszarów, gdzie Ukraina rekompensuje swoją niedoborową zasob kadrową. Utrata tej przewagi przyspieszyłaby spiralę wyniszczenia.

Późny, ale znaczący wybór Europy

Zmagania Europy o sposób finansowania Ukrainy ujawniły własne ograniczenia.

Przez miesiące przywódcy UE debatowali nad wykorzystaniem zamrożonych rosyjskich aktywów do wsparcia dużej pożyczki. Ryzyko prawne i wewnętrzne podziały, zwłaszcza w Belgii, gdzie znajduje się większość majątku, zablokowały plan.

Zamiast tego powstała pożyczka w wysokości 90 mld euro zabezpieczona niewykorzystanymi funduszami budżetowymi UE.

Dla Ukrainy ważniejszy niż metoda, liczy się wynik. Pieniądze dotrą szybciej niż w przypadku porzuconego planu i mogą zapobiec wiosennemu kryzysowi płynności.

Dla Europy znaczenie jest głębsze. Porozumienie zostało uzgodnione bezmyślnie i z możliwością wyłączenia dla niechętnych stanów. To ustanawia precedens.

Pokazuje to, że UE potrafi, pod presją, tworzyć wspólną siłę finansową do realizacji celów bezpieczeństwa.

Mimo to 90 mld euro nie pokrywa pełnych potrzeb Ukrainy do 2027 roku. Wolumeny pomocy gwałtownie spadły w ostatnich miesiącach.

Bez dalszych zobowiązań Kijów będzie kontynuował działania na krótkich planach, nie będąc w stanie zabezpieczyć kontraktów na amunicję, obronę powietrzną i sprzęt na skalę wymaganą przez wojnę.

Ostatecznie Europa jest bliska nieistotności w kształtowaniu wyniku wojny, ponieważ nie zdołała dopasować swojej retoryki dyplomatycznej wystarczającej siły finansowej i militarnej.

Pieniądze i broń są walutą wpływów. A Ukraina coraz bardziej zależy od Europy.

Jeśli nic się nie zmieni strukturalnie, rok 2026 stanie się rokiem zwrotnym Ukrainy, w którym front może się utrzymać w niektórych miejscach, ale zdolność Kijowa do zapobiegania pęknięciom operacyjnym i negocjowania z mocą będzie się pogarszać.