Odbudowa dostaw paliwa lotniczego potrwa miesiące, nawet po otwarciu Hormuzu — IATA

Szef Międzynarodowego Zrzeszenia Przewoźników Powietrznych (IATA) ostrzegł, że dostawy paliwa lotniczego mogą potrzebować kilku miesięcy, by wrócić do poziomów sprzed kryzysu, nawet jeśli Iran zniesie zamknięcie Cieśniny Ormuz.

Rafinerie w całym regionie Bliskiego Wschodu — kluczowym węźle światowego eksportu paliwa lotniczego — wciąż mają trudności z powrotem do normalnego funkcjonowania.

Ostrzeżenie padło, gdy dwutygodniowe zawieszenie broni między Iranem a USA dało rynkom energetycznym promyk nadziei, ale przedstawiciele branży ostrzegali przed oczekiwaniem szybkiego przywrócenia normalnych dostaw paliw rafinowanych.

Co mówią IATA i liderzy branży

Willie Walsh, dyrektor generalny Międzynarodowego Zrzeszenia Przewoźników Powietrznych (IATA), powiedział, że zakłócenia zdolności rafineryjnych na Bliskim Wschodzie nadal będą obciążać dostępność paliwa lotniczego, nawet jeśli trasy morskie zostaną ponownie otwarte, a przepływy ropy wznowione.

„Nawet jeśli Cieśnina zostanie ponownie otwarta, zajmie to kilka miesięcy, aby dostawy wróciły do potrzebnego poziomu” — powiedział Walsh, wskazując na zniszczenia infrastruktury energetycznej oraz czas potrzebny rafineriom na zwiększenie produkcji.

Dodał, że podwyższone marże przerobu (crack spreads) — marża między ceną ropy a ceną paliwa lotniczego po rafinacji — będą silną zachętą dla rafinerii do zwiększenia wydobycia, gdy tylko przywrócone zostaną stabilne dostawy ropy.

Ostrzegł jednak, że proces ten potrwa i będzie zależał od tego, jak szybko ustabilizują się przepływy surowca i warunki operacyjne.

Linie lotnicze dostosowują się w miarę zaostrzania dostaw

Linie lotnicze w całej Azji już zaczęły dostosowywać operacje w obliczu ograniczeń dostępności paliwa lotniczego.

Przewoźnicy ograniczyli częstotliwość lotów, zwiększyli załadunek paliwa na lotniskach wylotu i w niektórych przypadkach dodali przystanki techniczne w celu tankowania w trakcie trasy.

Napięcie jest najbardziej odczuwalne na rynkach o niższych dochodach zależnych od importu w Azji Południowej i Południowo-Wschodniej, gdzie zakłócenia dostaw miały ponadprzeciętny wpływ.

Kraje takie jak Chiny i Tajlandia wstrzymały eksport paliwa lotniczego, podczas gdy Korea Południowa ograniczyła wysyłki do poziomów z ubiegłego roku, dodatkowo zaostrzając sytuację na rynku regionalnym.

Ceny ropy i kontekst zawieszenia broni

Ceny ropy spadły poniżej 100 USD za baryłkę po tym, jak prezydent USA Donald Trump powiedział, że osiągnięto dwutygodniowe zawieszenie broni z Iranem, uzależnione od natychmiastowego ponownego otwarcia Cieśniny Ormuz dla przesyłek ropy.

Jednak złagodzenie ograniczeń w dostawach ropy raczej nie rozwiąże szybko niedoborów produktów rafinowanych.

Rafinerie stoją przed stopniowym procesem ponownego uruchamiania, a przepływy handlowe zakłócone podczas konfliktu będą wymagać czasu na odtworzenie, co tworzy opóźnienie między ulgą na rynku ropy a rzeczywistym złagodzeniem cen paliwa lotniczego.

Co mogłoby złagodzić presję?

Walsh powiedział, że trwałe ponowne otwarcie Cieśniny oraz stabilne wznowienie przepływów ropy ostatecznie pozwolą rafineriom zwiększyć produkcję, a wysokie marże zachęcą do zwiększenia podaży.

Wyraził też nadzieję, że główni eksporterzy, tacy jak Chiny i Korea Południowa, wznowią wysyłki zagraniczne, gdy warunki krajowe się ustabilizują, co pomoże złagodzić niedobory regionalne.

Mimo to powrót do normalności na rynkach paliwa lotniczego będzie zależał od kilku czynników: trwałego otwarcia Hormuzu, niezawodnych dostaw ropy do rafinerii oraz wystarczającego czasu, by te zakłady odbudowały przepustowość i zdolności eksportowe.

Tempo, w jakim rafinerie na Bliskim Wschodzie przywrócą działalność, wraz ze wznowieniem eksportu paliw rafinowanych przez kluczowych azjatyckich dostawców, będzie kluczowym wskaźnikiem dla sektora lotniczego.

Linie lotnicze o słabszych bilansach i większej ekspozycji na rynki zależne od importu w Azji Południowej i Południowo-Wschodniej pozostają szczególnie podatne, jeśli odbudowa podaży będzie wolniejsza niż oczekiwano.

Jakiekolwiek zerwanie zawieszenia broni między Iranem a USA przed upływem dwutygodniowego okresu prawdopodobnie opóźni odbudowę jeszcze bardziej, przedłużając napięcie na rynkach paliwa lotniczego i utrzymując wysokie ceny.