Xi ostrzega przed niepodległością Tajwanu w rzadkich rozmowach międzybrzegowych

Prezydent Chin Xi Jinping spotkał się w piątek w Pekinie z przewodniczącą partii Kuomintang, Cheng Li-wun.

Było to pierwsze spotkanie chińskiego przywódcy z urzędującą przedstawicielką tajwańskiej opozycji od niemal dekady.

Według komunikatu opublikowanego przez chińskie media państwowe, Xi powiedział, że Pekin „wita wszelkie propozycje sprzyjające pokojowemu rozwojowi stosunków po obu stronach Cieśniny Tajwańskiej”, jak podaje tłumaczenie chińskiego oświadczenia przez CNBC.

Powtórzył również, że „‘niepodległość Tajwanu’ jest głównym zagrożeniem podważającym stabilność po obu stronach Cieśniny Tajwańskiej”, wzywając polityków po obu stronach do sprzeciwu wobec „separatyzmu i obcej ingerencji”.

Pekin sygnalizuje preferencję stabilności i dialogu

Ton oświadczenia Pekinu sugeruje możliwą korektę przekazu, według Zhiwei Zhanga, prezesa i głównego ekonomisty Pinpoint Asset Management.

Powiedział: „To przesłanie zmniejsza ryzyko konfliktu militarnego po obu stronach Cieśniny Tajwańskiej i jest korzystne zarówno dla Chin kontynentalnych, jak i Tajwanu”, dodając, że odzwierciedla ono skłonność Pekinu do pokojowego zaangażowania.

Xi podkreślił, że Chiny kontynentalne i Tajwan dzielą głębokie więzi kulturowe i etniczne, twierdząc, że podziały polityczne nie mogą tych więzi przerwać.

Ponownie potwierdził, że zasada „Jednych Chin” pozostaje niepodważalną podstawą wszelkich przyszłych relacji.

Prezydent Chin wezwał ponadto do rozszerzenia wymiany gospodarczej, handlowej i kulturalnej, zobowiązując się pogłębiać „wzajemne zaufanie polityczne” i utrzymywać otwarte kanały komunikacji.

Cheng przedstawia KMT jako partnera dialogu

Cheng, która objęła przywództwo w KMT w październiku, odwiedziła Pekin w czasie nasilonych napięć wojskowych i politycznych po obu stronach Cieśniny Tajwańskiej.

Jej wizyta jest powszechnie postrzegana jako element wysiłków partii, by ustanowić się wiarygodnym rozmówcą dla Pekinu przed wyborami prezydenckimi na Tajwanie w 2028 roku.

Podczas spotkania Cheng powiedziała: „Wielkie odrodzenie narodu chińskiego jest wspólnym odrodzeniem ludzi po obu stronach Cieśniny Tajwańskiej”, według tajwańskich mediów lokalnych.

Wezwała także do budowy trwałych mechanizmów dialogu i współpracy, dodając, że obie strony powinny wyjść poza polityczną konfrontację, by zapobiec wojnie.

Cheng opisała swoją wizytę jako część szerszej strategii „odstraszania przez dialog”, sygnalizując, że KMT będzie dążył do wznowienia wymiany między obiema stronami Cieśniny Tajwańskiej, w tym w turystyce i kontaktach politycznych, jeśli powróci do władzy.

Podziały polityczne i obawy o bezpieczeństwo utrzymują się

Jednak wizyta spotkała się z krytyką ze strony ustawodawców związanych z rządzącą na Tajwanie Partią Demokratyczną Postępu (DPP), którzy oskarżyli Cheng o wypaczanie opinii publicznej i podważanie bezpieczeństwa narodowego.

Według Michaela Fellera przywództwo Cheng odzwierciedla strategiczny apel do wspólnego chińskiego dziedzictwa, wraz z obawami w środowisku biznesowym Tajwanu, że pro‑niepodległościowe stanowisko prezydenta Lai Ching-te mogło niepotrzebnie zaostrzyć napięcia z Pekinem.

KMT również zatrzymał proponowany przez Laia budżet obronny w wysokości $40 billion, mający na celu wzmocnienie zdolności obrony powietrznej Tajwanu przeciwko potencjalnym zagrożeniom militarnym ze strony Chin.

Kontekst geopolityczny i przyszłe ryzyka

Spotkanie odbywa się przed planowaną wizytą Donalda Trumpa w maju, podczas której spodziewane jest jego spotkanie z Xiem w celu omówienia kwestii takich jak handel, przepływy fentanylu i Tajwan.

Pekin nadal traktuje Tajwan jako część swojego terytorium i przedstawia tę kwestię jako sprawę wewnętrzną, często krytykując to, co uważa za ingerencję ze strony Stanów Zjednoczonych i ich sojuszników.

Chociaż ostatnie wydarzenia na świecie, w tym działania USA w Wenezueli i Iranie, nasunęły porównania do postawy Chin wobec Tajwanu, analitycy sugerują, że ryzyko natychmiastowego konfliktu pozostaje ograniczone.

„Ryzyko nagłej agresji Chin kontynentalnych przeciwko Tajwanowi jest mniejsze, niż wielu w Waszyngtonie powszechnie zakłada”, powiedział Gabriel Wildau.

„Przywództwo Chin uważa, że równowaga sił militarnych i ogólna przewaga strategiczna przesuwają się nieuchronnie na korzyść Pekinu.”

Jednak Wildau zauważył, że długoterminowe ryzyka pozostają.

Jeśli DPP zdobędzie kolejną kadencję prezydencką w 2028 roku, a Xi jeszcze bardziej skonsoliduje władzę, „Xi może dojść do wniosku, że pokojowe zjednoczenie nie jest już możliwe” — dodał.