Trump elektrikli araçlara karşı; Elon Musk neden hala onu destekliyor?

"Ben sadece MAGA değilim. Ben 'karanlık, gotik MAGA'yım", Elon Musk, Pazar günü Cumhuriyetçi başkan adayı Donald Trump'ın Madison Square Garden mitinginde büyük bir kalabalığa hitap ederken kükredi. Tesla CEO'su, üzerinde Trump'ın beyaz gotik yazı tipiyle yazılmış "Amerika'yı Yeniden Harika Yap" sloganının yazılı olduğu siyah şapkasını işaret etti.

Musk, Donald Trump'ın 2024 seçim kampanyasında öne çıkan bir isim haline geldi ve Trump'ın elektrikli araçlara ve yeşil enerji politikalarına uzun süredir karşı çıkmasına rağmen coşkulu bir destek gösterdi.

Musk, mitinglerdeki varlığının yanı sıra Trump'ı destekleyen bir süper PAC'e 118 milyon dolar yatırım yaptı ve kararsız eyaletlerdeki seçmenlere günlük 1 milyon dolarlık ödüller sunuyor.

Musk'ın X'e sahip olması, finansal katkılarının ötesinde, platformu Trump yanlısı söylemleri yaymak ve 200 milyon takipçisini bir araya getirmek için kullanması nedeniyle Trump'ın kampanyası üzerindeki etkisini de artırdı.

Seçim günü yaklaşırken Musk'ın X akışı, Trump'a yönelik destek akışlarının yanı sıra Başkan Yardımcısı Kamala Harris ve Biden yönetimine yönelik sık sık eleştirilerin yer aldığı bir kanala dönüştü.

Bu beklenmedik uyum, Tesla imparatorluğuyla ABD'deki EV devrimini yönlendiren Musk'ın, enerji konusundaki duruşu temiz enerji politikalarına büyük ölçüde karşı olan Trump'ı neden desteklediğini pek çok kişi için sorgulattı.

Trump'ın elektrikli araçlara karşı sicili

Trump'ın temiz enerjiye karşı olduğu bir sır değil.

İklim değişikliği girişimlerini sürekli olarak alaya aldı, bunları "aldatmaca" olarak nitelendirdi ve Biden yönetiminin temiz enerji ve EV politikalarını "çılgınca" olarak eleştirdi.

Elektrikli otomobil taraftarlarının "cehennemde çürümesi" çağrısında bile bulundu.

Elektrikli araç sektörü için en acil endişelerden biri Trump'ın 2022 Enflasyon Azaltma Yasası (IRA) konusundaki tutumu.

2022 yılında çıkarılan bu yasa, ABD merkezli EV üretimi ve altyapısına yönelik yatırım artışını körükledi ve şirketleri Amerikan EV üretimine yaklaşık 77,6 milyar dolar yatırım yapmaya yöneltti.

2024 planı, yasayla sağlanan 7.500 dolarlık federal vergi indirimi gibi elektrikli araç alıcılarına yönelik teşvikleri ortadan kaldırmayı amaçlıyor.

Trump'ın çevre düzenlemelerine yönelik şüpheleri, Çevre Koruma Ajansı'nın (EPA) egzoz emisyonlarına ilişkin yeni kurallarına da uzanıyor.

EPA'nın standartları, elektrikli ve şarj edilebilir hibrit araçların satışını artırarak karbon emisyonlarını azaltmak için tasarlandı.

2032 yılına kadar yeni araç satışlarının yüzde 56'sının elektrikli olmasını hedefleyen önerilen düzenlemeler kapsamında, otomotiv sektörünün daha yeşil teknolojiye doğru önemli adımlar atması bekleniyor.

Trump'ın bu düzenlemelere karşı çıkışları arasında, benzinle çalışan araçları haksız yere hedef alan bir "EV zorunluluğu" olarak tanımladığı EPA kurallarını ortadan kaldırma vaadi de yer alıyor.

Trump'ın bu tür politikaları geri çekmesi, bu ivmeyi frenleyebilir ve Musk'ın Tesla'sı da dahil olmak üzere elektrikli araç satışlarını ve otomobil üreticilerini etkileyebilir.

Peki Musk neden Trump'ı destekliyor?

Bu bilmecenin ipuçlarından biri Musk'ın MSG mitingindeki sözleri olabilir.

Musk, Cumhuriyetçi bir hükümetin "Harris-Biden'ın boşa harcadığı bütçeden ne kadar para koparabileceğine" ilişkin hararetli bir soru üzerine, "En azından 2 trilyon dolar koparabileceğimizi düşünüyorum" yanıtını verdi.

"Sonuçta, vergilendiriliyorsunuz. Tüm hükümet harcamaları vergidir, ister doğrudan vergilendirme olsun ister... tüm hükümet harcamaları, ya enflasyona dönüşür ya da doğrudan vergilendirme olur. Paranız boşa gidiyor ve hükümet verimliliği departmanı bunu düzeltecek!"

Musk başka bir şey arıyor olabilir; özellikle de şirketlerinin kârlılığını artırabilecek düzenleyici denetimde olası bir değişiklik.

Federal Havacılık İdaresi (FAA), ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA) ve Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC) ile sık sık çatışmalara girdi.

Büyük girişimlerinin her biri incelemeye tabi tutuldu: Tesla'nın otonom sürüş teknolojisi, SpaceX'in fırlatma protokolleri ve Neuralink'in hayvanlar üzerinde deney uygulamaları federal kurumlar tarafından araştırıldı.

Aslında son dönemde düzenleyici baskılar da arttı.

FAA, protokol ihlalleri nedeniyle SpaceX'in fırlatmalarını birçok kez iptal ederken, EPA da SpaceX'in güvenli olmayan atık su boşalttığı iddiasıyla soruşturma başlattı.

Kaliforniya, yakın zamanda aldığı bir kararla, Musk'ın eyalette ek SpaceX fırlatmaları yapılması yönündeki talebini, hem çevresel endişeleri hem de Musk'ın tartışmalı politikalarını gerekçe göstererek reddetti.

Bu arada Tesla'nın otonom araçlara yönelik hamlesi, şirketin "Tam Otonom Sürüş" teknolojisini pazarlaması nedeniyle SEC ve Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresi'nin (NHTSA) incelemesine yol açtı.

Musk, bu engellere yanıt olarak düzenlemelere karşı duruşunu giderek daha fazla dile getirmeye başladı.

Hem Trump hem de Musk, EPA ve FAA gibi kurumlara ayrılan fonların azaltılacağı, daha küçük bir federal hükümet öngörüyor.

Musk için Trump liderliğindeki bir hükümet, daha az düzenleyici engel anlamına gelebilir ve bu da ona Tesla, SpaceX ve Neuralink'teki projeleri asgari denetimle hızlandırma özgürlüğü tanıyabilir.

'Hükümet Verimliliği Bakanlığı' ve Musk'ın bu bakanlıktaki rolü

Trump, kurumlara olan nefretini dile getirerek, Eylül ayında Musk liderliğinde federal kurumlarda kesinti yapılacak yerleri denetleyecek bir hükümet verimliliği komisyonu kuracağını duyurdu.

Trump, bu ayın başlarında Fox News'e yaptığı açıklamada, "maliyet azaltma sekreteri" adı altında yeni bir pozisyon oluşturacağını ve Musk'ı atayacağını söylemişti.

Trump, "Bunu yapmak için can atıyor" dedi.

Musk'ın esprili bir şekilde "Doge Departmanı" adını verdiği bu kavram, Musk'ın hükümet işlevlerinin basitleştirilmesi gerektiği yönündeki görüşlerini yansıtıyor.

Böyle bir pozisyon Musk'a, şirketlerine meydan okuyan düzenleyici kurumlar üzerinde benzeri görülmemiş bir etki sağlayabilir.

Bu vaat tartışmasız değil. Eleştirmenler, Musk'ın federal kurumları denetlemedeki rolünün bir çıkar çatışması olduğunu, çünkü potansiyel olarak iş girişimlerini etkileyen düzenleyicileri denetleyeceğini savunuyorlar.

Ancak Musk, Trump'ın düzenlemeleri kaldırma gündemini destekleyerek, teknolojik ilerlemeyi engellediğine inandığı kurumların müdahalesini azaltmanın bir yolunu bulabilir.

Musk'ın Trump'ın elektrikli araçlara ilişkin değişen tutumuna etkisi

Ayrıca Trump'ın tarihi EV karşıtı söylemine rağmen son aylarda duruşunda hafif bir yumuşama görüldü.

Ağustos ayında, Atlanta'daki bir mitingde otomotiv pazarının "çok küçük bir kısmının" elektrikliye geçmesine açık olduğunu belirterek Musk'ın desteğini kabul etti.

"Böyle olmak zorundayım, biliyorsunuz, çünkü Elon beni çok güçlü bir şekilde destekliyordu," dedi ve Musk'ın desteğinin muhalefetini yumuşatmış olabileceğini ima etti.

Trump ayrıca yakın zamanda Musk'ın eskiden Twitter olarak bilinen sosyal platformu X'te Tesla'nın ürünlerini överek "inanılmaz" olarak nitelendirdi.

Geleneksel içten yanmalı motorların baskın kalması gerektiğini savunurken, Tesla hakkındaki olumlu yorumları, Musk'ın çizgisindeki bir yönetim altında sınırlı bir EV pazarına uyum sağlayabileceğini düşündürüyor.

Bu değişim, Trump'ın Musk'ın desteğini ve finansal desteğini sürdürmek anlamına geliyorsa, temiz enerji duruşundan taviz vermeye hazır olduğunun göstergesi olabilir.

Uzmanlar, elektrikli araçların benimsenmesinin Trump'ın engelleyemeyeceği kadar büyük olabileceğini söylüyor

Trump'ın federal EV kredilerini iptal etmesi tüketicilerin satın alma gücünü etkileyecek olsa da politika analistleri bunun EV benimsenmesini tamamen rayından çıkarmayacağına inanıyor.

Bloomberg'de yayınlanan bir haberde, Capital Alpha Partners'ın yönetici direktörü James Lucier, Trump yönetiminin EV vergi kredilerine ilişkin daha sıkı düzenlemeler getirebileceğini ve bu sayede araçların bileşen kaynaklarına göre vergi indirimi almaya hak kazanmalarının daha zor hale gelebileceğini belirtti.

Ancak EV uzmanları, elektrikli araçlara geçişin yalnızca federal politika değişiklikleriyle durdurulamayacak kadar ivme kazandığını savunuyor.

Atlas Kamu Politikası kurucusu Nick Nigro, raporda, "Bunun durdurulmasının imkanı yok" ifadesini kullanırken, Trump geçişi yavaşlatsa bile sektörün gidişatının geri döndürülemez olduğunu vurguladı.

Ayrıca 17 ABD eyaleti federal programlardan bağımsız olarak EV teşvikleri sunuyor.

Colorado gibi eyaletler, tüketicilerin uygun fiyatlı EV seçeneklerine erişebilmesini sağlamak için EV alıcılarına 5.000 dolara kadar önemli indirimler sağlıyor.

Bu arada otomobil üreticileri, Kaliforniya, Çin ve Avrupa gibi diğer büyük pazarlarda daha sıkı emisyon standartlarına hazırlanıyor.

Otomobil üreticileri stratejilerini bu bölgelere göre ayarladıkça Trump yönetimindeki ABD politikalarının küresel elektrikli araç ivmesi üzerinde sınırlı etkisi olabilir.

Musk'ın Trump'a desteği Tesla yatırımcıları için ne anlama geliyor?

Sonuç olarak Musk, öncelikle halka açık bir şirketin başkanıdır ve yatırımcılara hesap vermek zorundadır.

Elbette, Musk'ın Trump'la uzun vadeli dostluk hesaplarına rağmen, Tesla'nın her hissedarı onun desteğini paylaşmayacaktır.

Tesla'nın son kazançlarının açıklanmasının ardından Tesla'nın çevrimiçi yatırımcı forumu, perakende hissedarlardan Musk'ın siyasi görüşleri, X'teki (eski adıyla Twitter) paylaşımları ve Trump'ın yeniden seçilmesine verdiği destekle ilgili çok sayıda soru aldı.

Birçok kişi, Musk'ın kamuoyundaki aktivizminin Tesla'nın marka ve hissedar değerini etkileyip etkilemeyeceği konusunda endişelerini dile getirdi.

Bir perakende yatırımcı, "Elon Musk'ın siyasi aktivizmi, hissedar değerini koruma konusundaki CEO rolüyle çelişiyor gibi görünüyor" yorumunda bulundu ve 500'den fazla oy alan bir tartışmayı ateşledi.

Çok sayıda oy alan bir diğer soruda ise Tesla yönetim kurulunun, Musk'ın siyasi katılımının şirketin misyonuna zarar vermemesini sağlamak için adım atıp atmadığı soruldu.

Tüm bu endişelere rağmen Tesla, 2023'ten bu yana en karlı çeyreğini bildirdi ve hisse senedi %22 arttı; kazanç sonrası görüşmede herhangi bir siyasi soru ortaya çıkmadı.

FactSet tarafından derlenen Wall Street analist notlarında Musk'ın siyasi faaliyetlerine pek değinilmediği ve siyasi görüşlerinin şirket hissedar toplantılarında nadiren tartışıldığı görülüyor.

Tesla'nın SEC'e sunduğu son 10-Q başvurusunda "risk faktörleri" bölümünde Trump'tan veya Musk'ın siyasi faaliyetlerinden bahsedilmiyor.

Deepwater Asset Management'ın MD'si ve Tesla'nın destekçisi Gene Munster, Musk'ın siyasi yorumlarının ABD teslimatlarını 5-10 bin araç düşürmüş olabileceğini öne sürmüştü. Ancak Tesla, analistlerin beklentilerini karşılamamasına rağmen üçüncü çeyrekte yıllık bazda %6'lık bir teslimat artışı bildirdi.

Şirket, artan rekabet baskısı altında satışlarını artırmak için indirim ve teşviklerden yararlandı.