Moldova'nın ayrılıkçı bölgesi neden devlet kurumlarına gaz dağıtımını kesti?

Reuters'ın haberine göre, Moldova'nın Transdinyester bölgesindeki yetkililer, Pazar günü çeşitli kamu kurumlarına gaz akışını kesti.

Bu gelişme, Rus gazının Ukrayna üzerinden transit geçişine izin veren anlaşmanın Salı günü sona ermesinin ardından geldi.

Anlaşmanın Salı günü sona ermesinden iki gün önce arz kesilmiş ve ardından Ukrayna'nın Moskova'ya karşı devam eden savaş nedeniyle anlaşmayı yenilememe kararı gelmişti.

Elektrik kesintisi endişeleri

Raporda, elektrik kesintilerinin Moldova'da Yeni Yıl döneminde kitlesel elektrik kesintileri yaşanabileceği endişesine yol açtığı belirtildi.

Moldova, Rusya ile Romanya arasında yer alan eski bir Sovyet devletidir.

Rusya yanlısı ayrılıkçı bölgede gaz dağıtımı yapan Tiraspoltransgaz, Reuters'a göre Moldova'nın hükümet bölgeleriyle sınır olan Dubasari ve Bender kasabaları civarında 12 devlet kurumunun iletiminin kesildiğini söyledi.

Bunlar arasında dört eğitim kurumu, bir sağlık tesisi, bir polis karakolu ve bir savcılık da yer alıyor.

Ödeme gecikmeleri konusunda anlaşmazlık

Rusya'nın Gazprom şirketinin, ödenmemiş borçlar nedeniyle 1 Ocak'tan itibaren Moldova'ya ihracatı durduracağını açıklamasının ardından bir gün sonra arz kesildi.

Moldova, geçmişte Rusya'dan yapılan gaz ithalatı için gecikmiş ödeme iddialarına itiraz etmişti. Ayrıca Moskova'yı ülkeyi istikrarsızlaştırmakla suçlamıştı.

Raporda, Moldova'nın Rusya'dan her yıl yaklaşık 2 milyar metreküp doğalgaz ithal ettiği, bunun da Ukrayna üzerinden Rusya yanlısı ayrılıkçı Transdinyester'e boru hattıyla taşındığı belirtildi.

Transdinyester'deki bir termik santral, Rusya'dan ithal ettiği ucuz elektrikle Moldova'nın hükümet kontrolündeki bölgelerine satıyordu.

Reuters haberinde eski Enerji Bakanı Victor Parlicov'un şu ifadeleri yer aldı:

Parlicov, Kasım ayında Gazprom Başkanı ile yaptığı görüşmenin ardından enerji krizini çözmede başarısız olduğu gerekçesiyle görevden alınmıştı.

Ancak habere göre, Moskova, Moldova'dan gelen tüm iddiaları yalanladı.

Hem Moldova hem de Transdinyester'de ekonomik olağanüstü hal ilan edildi ve bu kapsamda bu bölgelerde yoğun saatlerde elektrik tüketiminin azaltılması sağlandı.

Parlicov'un, Gazprom'un Moldova'nın 709 milyon dolar tutarında borcu olduğu yönündeki iddiasını reddettiği bildirildi.

2022'den itibaren tüm gaz ithalatının ayrılıkçı Transdinyester'e yönlendirildiğini de sözlerine ekledi.

Reuters'a göre Moldova, Romanya ve diğer ülkelerden de gaz ithal ederek ithalatını çeşitlendirdi.

Moldova Gazprom iddialarını reddetti

Moldova, Gazprom ile yaptığı işlemlerin uluslararası denetiminde ödeme gecikmesinin 8,6 milyon dolar olarak belirlendiğini, bunun Gazprom'un rakamından önemli ölçüde düşük olduğunu iddia ediyor.

Moldova Başbakanı Dorin Recean, Gazprom'un 1 Ocak'tan itibaren gaz arzını durdurma kararını kınadı.

Bu durum Slovakya, Avusturya, Macaristan ve İtalya için de geçerli.

Moldova da Gazprom'dan gaz tedarikinde farklı güzergahları değerlendirmesini talep etti.

Reuters'ın haberine göre, Türkiye'den geçerek Bulgaristan ve Romanya'ya ulaşacak Türk Akımı boru hattı önerildi.

Ukrayna'nın, 31 Aralık 2024'te sona erecek olan Moskova ile Kiev arasındaki doğalgaz transit anlaşmasını yenilememe kararına Rusya ve Slovakya'dan eleştiriler geldi.