OPEC+ zayıflayan talebe ve ABD-Çin arasındaki tarife gerginliklerine rağmen kontrolü elinde tutuyor

ABD ile Çin arasındaki ticaret gerginliğinin azalma belirtisi göstermemesiyle petrol fiyatları varil başına 50 dolara kadar düşebilir.

Böyle bir senaryoda Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü'nün petrol piyasası üzerindeki kontrolü devam ediyor.

ABD-Çin arasındaki ticaret savaşının tırmanması, diğer ülkelere uygulanan 90 günlük gümrük vergisi ertelemelerini gölgede bırakarak, anlaşmazlığı geri dönüşü olmayan bir noktaya yaklaştırdı.

Rystad Energy'ye göre, dalgalanan fiyatlara ve zayıflayan talebe rağmen OPEC+ kontrolü elinde tutuyor ve üretimi gerektiği gibi ayarlama yeteneğini koruyor.

Rystad Energy'nin petrol emtia piyasaları analizinden sorumlu başkan yardımcısı Janiv Shah, e-posta yoluyla gönderdiği yorumunda, uzayan bir ticaret savaşında en önemli olumsuz etkilerin ulaştırma sektörü (hafif hizmet araçları, havacılık, nakliye ve denizcilik dahil) ve petrokimya sektöründe yaşanacağını söyledi.

Shah, "Bu senaryoda Brent petrol fiyatlarının 50 dolara kadar gerilediğini görebiliriz" diye ekledi.

Talep senaryosu

Gümrük vergileri ve yaptırımlar konusunda bir çözüm bulunamaması durumunda yüksek ekonomik belirsizlik, artan maliyetler ve yatırım gecikmeleri yaşanacaktır.

Shah, "2018-2019 ABD-Çin ticaret savaşının etkisine dayanarak küresel GSYİH büyümesinde muhafazakar bir tahminle %15'lik bir düşüş yaşandığında, petrol talebinin 2025 yılında günlük sadece 600.000 varile düşebileceğini, bunun da gümrük vergisi öncesi tahminlerimizin yaklaşık yarısı olduğunu görebiliriz" dedi.

O dönemde gümrük vergileri %25 ile çok daha düşüktü. Oysa 14 Nisan itibarıyla Çin mallarına %145 oranında ABD gümrük vergisi, Çin'in de ABD ithalatına %125 oranında gümrük vergisi uygulaması önerilmişti.

Uluslararası Enerji Ajansı, bu hafta başında küresel petrol talebindeki büyüme tahminini günlük 300 bin varilden 730 bin varile düşürdü.

OPEC, aylık petrol piyasası raporunda, bu yılki talep tahminini de biraz düşürdü. Bu kesinti, IEA'nınki kadar belirgin değildi.

Şah, petrol fiyatlarındaki düşüşü durdurmak için gereken arz ayarlamasının ne şekilde yapılacağının belirlenmesinin esas mesele olduğunu söyledi.

Shah, "Açık cevap: Ağustos'tan itibaren OPEC+'ın daha fazla üretim kesintisi yapması" diye ekledi.

OPEC'in rolü kilit önemde

OPEC+, talebin düşmeye devam etmesi veya dış arzın çok hızlı artması durumunda üretimi yavaşlatarak veya artışları tersine çevirerek ayarlama yeteneğine sahiptir.

OPEC+ kontrolü elinde tutmaya devam edecek ve fiyatlardaki kalıcı düşüşleri önlemek için harekete geçecek.

Olası karar, OPEC+'nın piyasada dengeyi korumaya yönelik devam eden çabalarını yansıtıyor.

Şah dedi ki:

Rystad Energy'nin tahminlerine göre, OPEC+ dışındaki büyük ülkelerden günlük bir milyon varilden fazla arz artışı önemli risk altında olabilir.

İlk tahminlerde OPEC+ dışı üreticilerin 2025 yılında günlük 1,2 milyon varil büyüme kaydedeceği öngörülüyordu.

Rekabet kızışıyor

Ancak OPEC+ dışındaki ilk beş üreticinin (ABD, Brezilya, Kanada, Norveç ve Arjantin) büyümesi bu tahminin altında kalabilir ve aşağı yönlü risklerle karşı karşıya kalabilir.

Risk sadece düşen fiyatlardan değil, aynı zamanda OPEC+ dışı ham petrol alıcılarının talebinin azalmasından da kaynaklanıyor.

Rystad Energy, "Suudi Arabistan ham petrolünün Resmi Satış Fiyatlarında (OSP) bu ay yaşanan agresif düşüş, ham petrol talebindeki rekabetin kızıştığını gösteriyor" dedi.

OPEC+ dışındaki üreticiler için günlük 500 bin varillik olası üretim kaybı göz önüne alındığında, OPEC+'ın fiyat dalgalanmalarını yönetmede güçlü konumunu koruması muhtemeldir.

Ayrıca OPEC'in günlük yaklaşık 5,85 milyon varil yedek petrol üretim kapasitesi bulunuyor.

Bu, toplam küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 6'sına denk geliyor.

Uyumluluk sorunu devam ediyor

Ancak OPEC+ stratejisinin başarısındaki en önemli faktör uyumdur.

Bazı üyeler, özellikle Kazakistan, üretim kotasını aştı ve üzerinde mutabakata varılan limitlere uymakta zorlandı.

OPEC+ tarafından tazminatın bir gereklilik olduğu vurgulandı.

Kartel Çarşamba günü Irak, Kazakistan ve diğer üye ülkelerden yeni tazminat planları aldığını duyurdu.

OPEC'in resmi açıklamasına göre, güncellenen tazminat planı, bu aydan itibaren 2026 Haziran ayına kadar geçerli olmak üzere, günlük üretim kesintilerini 196.000 varilden 520.000 varile çıkarıyor.

Önceki planda ise günlük 189 bin varilden 435 bin varile kadar daha düşük kesintiler söz konusuydu.

Planlanan üretim kesintilerinin tam olarak uygulanması halinde petrol piyasasına daha fazla destek sağlanacaktır.

Bunun nedeni, söz konusu kesintilerin, diğer OPEC+ üyelerinin Mayıs ayında planladıkları günlük 411.000 varillik üretim artışını büyük ölçüde dengeleyecek olmasıdır.

Öte yandan, Trump yönetiminin Çarşamba günü İran'ın petrol ihracatını hedef alan yeni yaptırımları açıklamasıyla petrol piyasasında arz endişeleri arttı. Bu yaptırımlar arasında Çin merkezli bir "çaydanlık" rafinerisine yönelik tedbirler de yer alıyordu.

Trade Nation'ın kıdemli piyasa analisti David Morrison şunları kaydetti: