Küresel petrol arzı 2025'te artacak ve talebi geride bırakacak: IEA raporu

Uluslararası Enerji Ajansı, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü ve müttefiklerinin daha yüksek üretimini gerekçe göstererek 2025 yılında küresel petrol arzı tahminini artırdı. 

Arz görünümü

IEA'nın Ağustos Petrol Piyasası Raporu'na göre, Paris merkezli enerji ajansı, 2025 arz büyüme tahminini bir önceki aya göre günde 370.000 varil (bpd) yukarı yönlü revize etti.

Ajans şimdi küresel ham petrol arzının 2025'te günde 2,5 milyon varil artacağını öngörüyor.

IEA ayrıca 2026'da petrol arzı büyümesi tahminini bir önceki aya göre 620.000 varil artırdı.

Şimdi arzın gelecek yıl günde 1,9 milyon varil daha artacağını öngörüyor.

3 Ağustos'ta, sekiz OPEC+ üyesi gönüllü olarak Eylül ayında petrol üretimini 547.000 bpd artırmayı kabul etti.

Bu hamle, Kasım 2023'te uygulanan ve Nisan ayından bu yana yürürlükte olan 2,2 milyon bpd üretim kesintisini tamamen tersine çeviriyor.

IEA'ya göre, OPEC+'nın bu yıl ham petrol ve NGL arz büyümesine günde 1,1 milyon varil katkıda bulunacağı ve bunu 2026'da 890.000 varil artıracağı tahmin ediliyor.

OPEC+ dışı üreticilerin, önemli OPEC+ kazanımlarına rağmen 2025'te 1,3 milyon varil ve 2026'da 1 milyon varil ekleyerek büyümeyi sürdürmesi bekleniyor. 

Ajans, bu büyümenin ABD NGL'leri, Kanada ham petrolü ve ABD, Brezilya ve Guyana'dan gelen açık deniz petrolünden elde edilen üretimin artmasıyla destekleneceğini söyledi.

Talep tahminleri

Küresel petrol talebinin hem cari yıl hem de gelecek yıl yaklaşık 700.000 bpd artması bekleniyor.

2025 için bu tahmin, yılın başından bu yana birden fazla aşağı yönlü revizyon gördü ve toplamda 350.000 bpd'lik bir birleşik düşüşe işaret etti.

Ajans şunları söyledi:

Çin, Brezilya, Mısır ve Hindistan da dahil olmak üzere yükselen ve gelişmekte olan ekonomilerde daha önce öngörülen tüketim seviyeleri, beklenenden daha zayıf performans nedeniyle bu ayki Raporda aşağı yönlü ayarlandı.

Güçlü yaz seyahati, Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa'da rekor düzeyde yüksek jet yakıtı talebine yol açarak havacılığı genel eğilimlerin bir istisnası haline getirdi.

Rafinaj faaliyeti

IEA, "Şimdiye kadar, rafineri faaliyeti tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştığında ve Çin stok varlıklarını artırdıkça, piyasa ek varilleri emdi" dedi. 

Küresel gözlemlenen petrol stokları 2025'in ikinci çeyreğinde 1,5 milyon varil arttı. Bu artış, Çin ham petrol stoklarında günde 900 kilovaril (kbpd) artış ve ABD gaz sıvılarında 900 kbpd artış ile yönlendirildi.

IEA'nın tahminlerine göre, Ağustos ayında küresel ham petrol üretiminin günde 85,6 milyon varil ile rekor seviyeye ulaşacağı tahmin ediliyor. 

Bu, 2025'in üçüncü çeyreğinde 1,6 milyon bpd'lik güçlü bir yıllık büyüme anlamına geliyor ve yılın ilk yarısında gözlemlenen ortalama 130.000 bpd'lik artışa kıyasla önemli bir artış.

Piyasa dengeleri

IEA, "Petrol piyasası dengeleri, tahmin edilen arzın yıl sonuna ve 2026'ya doğru talebi çok gölgede bırakması nedeniyle her zamankinden daha şişkin görünse de, Rusya ve İran'a yönelik ek yaptırımlar dünyanın en büyük üçüncü ve beşinci üreticilerinden gelen arzı azaltabilir" dedi. 

ABD Hazine Bakanlığı, önemli bir hamleyle, Temmuz ayı sonunda 2018'den bu yana İran'la ilgili en etkili yaptırımlarını açıkladı.

Bu önlemler, İran'ın petrolünü satma kabiliyetini engellemek için tasarlandı.

Washington, başta Hindistan olmak üzere Rus ham petrolünün büyük ithalatçılarına alımlarını azaltmaları için baskıyı artırıyor.

Ocak 2026'dan itibaren Avrupa Birliği, Rus ham petrolünden rafine edilmiş petrol ürünlerinin ithalatını yasaklayacak.

Ayrıca, Moskova'ya yönelik 18. yaptırım paketinin bir parçası olarak, 3 Eylül'den itibaren Rus petrolü için indirimli bir tavan fiyat uygulanacak.

Aksine, Venezüella üzerindeki kısıtlamalar gevşetildi ve Chevron kısa süre önce petrol işletmek ve ihraç etmek için yeni bir lisans aldı.