Jak zakaz eksportu metali ziem rzadkich z Chin wpłynie na globalne i niemieckie łańcuchy dostaw?

Chiny wprowadziły zakaz eksportu siedmiu pierwiastków ziem rzadkich bez licencji eksportowej, obowiązujący od 4 kwietnia.

Działanie to, w oparciu o najnowszą historię, sugeruje potencjalne zakłócenia w globalnych łańcuchach dostaw z powodu przewidywanych opóźnień w wydawaniu niezbędnych licencji – stwierdził Commerzbank AG w swoim raporcie.

Niemcy pozyskują znaczną część swoich pierwiastków ziem rzadkich z Chin. Chociaż eksport ma zostać wznowiony w ciągu kilku miesięcy, w międzyczasie mogą wystąpić potencjalne zakłócenia w dostawach.

Zakazane przez Chiny pierwiastki to samar, gadolin, terb, dysproz, lutet, skand i itr.

Pierwiastki ziem rzadkich obejmują 15 lantanowców, a także skand i itr. Gal i antymon również często wchodzą w skład tej klasyfikacji metali specjalnych.

„Z technicznego punktu widzenia jednak to nieprawda” – napisał w raporcie Volkmar Baur, analityk rynku walutowego w Commerzbank AG.

„Pierwiastki ziem rzadkich dzielą się ponadto na lekkie i ciężkie, przy czym Chiny mają niemal monopol na eksport tych ostatnich”.

Poprzednie kontrole spowolniły eksport.

W lipcu 2023 r. Chiny wdrożyły porównywalne protokoły licencjonowania zarówno dla galu, jak i germanu. Wydanie pierwszych licencji zajęło około dwóch miesięcy.

W rezultacie w tym czasie nie eksportowano galu ani germanu.

Eksport galu odzyskał poziom sprzed kryzysu dopiero po kilku miesiącach, a w ubiegłym roku wolumen eksportu germanu utrzymywał się na poziomie około 65% niższym niż w lipcu 2023 r.

Wprowadzenie licencji na antymon spowodowało wstrzymanie eksportu surowego antymonu na pierwsze trzy miesiące.

Następnie, w ciągu kolejnych sześciu miesięcy, eksport spadł o około 90% w porównaniu z pierwszą połową 2024 roku, jak wynika z raportu Commerzbanku.

Ponadto eksport tlenków antymonu i związków ołowiu zawierających antymon spadł o ponad 50%.

Złożona procedura licencjonowania

Zdaniem Baura winna jest złożoność procedury licencyjnej.

Eksporterzy są zobowiązani do wypełnienia sześciu różnych dokumentów, z których jednym jest profil klienta.

Praktyka żądania poufnych danych w przeszłości skłoniła niektórych importerów do zaprzestania importu z Chin.

Importerzy są również zobowiązani do uzyskania pozwolenia od chińskich władz przed odsprzedażą importowanych towarów.

Ministerstwo Handlu informuje, że zatwierdzenie wniosku zazwyczaj trwa około 45 dni od jego złożenia, chociaż w bardziej skomplikowanych przypadkach czas rozpatrywania może być dłuższy.

Niemiecka zależność od Chin

„W konsekwencji jest mało prawdopodobne, aby te metale były eksportowane z Chin w kwietniu i maju, a powrót do poprzednich poziomów eksportu może potrwać dłużej” – powiedział Baur w raporcie Commerzbanku.

Niemcy w dużym stopniu polegają na Chinach w zakresie importu metali ziem rzadkich, pozyskując z Chin 65,5% swojego całkowitego zapotrzebowania na te metale w 2024 roku.

Baur powiedział:

Europa jedynie przetwarza metale ziem rzadkich. Import Austrii prawdopodobnie stanowi reeksport, co wskazuje, że rzeczywiste uzależnienie od chińskich dostaw metali ziem rzadkich jest prawdopodobnie wyższe niż sugerują obecne dane – wynika z analizy Commerzbanku.

Chiny są niemal wyłącznym źródłem przynajmniej samaru, jednego z siedmiu pierwiastków, na które obecnie wpływają ograniczenia.

Baur zauważył również, że istnieją znaczące dowody sugerujące, iż ciężkie pierwiastki ziem rzadkich – gadolin, terb, dysproz, lutet i itr – pochodzą w całości z Chin.

Wyzwanie dla niemieckiego przemysłu

Według Baura, brak niedawnych zapasów siedmiu pierwiastków ziem rzadkich, których eksport został zakazany przez Chiny, może spowodować problemy z zaopatrzeniem dla niemieckiego przemysłu motoryzacyjnego, turbin wiatrowych i urządzeń medycznych ze względu na potencjalne opóźnienia w dostawach lub znaczne ograniczenia podaży.

Do produkcji magnesów trwałych w dużym stopniu wykorzystuje się samar, terb i dysproz.

Kontrole eksportu obejmują również produkty zawierające pierwiastki ziem rzadkich, takie jak magnesy.

W ograniczonych sytuacjach możliwe jest zastąpienie oryginalnych magnesów magnesami neodymowymi, ponieważ te alternatywy nie podlegają ograniczeniom eksportowym – powiedział Baur.