IEA, Çin'in EV baskısına rağmen petrol talebinin 2029 yılına kadar zirve yapacağını tahmin ediyor

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Salı günü yaptığı açıklamada , küresel petrol talebinin yaklaşık 2030 yılına kadar artmaya devam edeceğinin tahmin edildiğini duyurdu.

Önde gelen petrol ithalatçısı olan Çin'in 2027'de en yüksek talebine ulaşması beklenirken bile talep artışı bekleniyor. 

IEA, bu sürekli tüketimi, daha düşük benzin fiyatları ve Amerika Birleşik Devletleri'nde daha yavaş bir elektrikli araç benimseme oranı gibi faktörlere bağlıyor.

Sanayileşmiş ülkeler için bir danışma organı olan IEA, 2029 yılına kadar talebin zirveye ulaşacağı tahminini koruyor. Bununla birlikte, öncelikle elektrikli araçların artan şekilde benimsenmesinin etkisiyle Çin'in talebinde daha erken bir zirve bekliyor.

Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC), tüketimdeki büyümenin devam edeceğini öngörüyor ve küresel talepte bir zirve öngörmüyor. Bu, küresel talebin sadece birkaç yıl içinde zirve yapacağı görüşüyle keskin bir tezat oluşturuyor.

Talep artışı

IEA'nın Paris'te yayınlanan yıllık raporu, küresel petrol talebinin 2029 yılına kadar günde 105,6 milyon varil ile en yüksek noktasına ulaşacağını ve ardından 2030'da hafif bir düşüş yaşayacağını tahmin ediyor. 

Aynı zamanda, küresel üretim kapasitesinin günlük 5 milyon varilin üzerinde artarak 2030 yılına kadar günde 114,7 milyon varile ulaşacağı tahmin ediliyor.

Küresel elektrikli otomobil satışları, son zamanlardaki zorluklar karşısında bile etkileyici büyümesini sürdürdü.

IEA'nın analizine göre, on yılın sonuna kadar, elektrikli araçların yükselişi nedeniyle küresel petrol talebinin günde 5,4 milyon varillik bir yer değiştirme göreceği tahmin ediliyor.

Paris merkezli enerji gözlemcisi, "Ulaştırma ve enerji üretimi sektörleri diğer yakıtlara doğru çeşitlenmeye devam ettikçe, petrokimya endüstrisi 2026'dan itibaren küresel petrol talebi büyümesinin baskın kaynağı olmaya hazırlanıyor" dedi. 

Petrokimya kapasitesinin genişlemesi, Avrupa ve diğer Asya ekonomilerinin aksine, ağırlıklı olarak Çin ve ABD tarafından yönetiliyor.

Ajans, 2030 yılına kadar küresel polimer ve sentetik elyaf üretiminin günde 18,4 milyon varil petrol talep edeceği ve bunun dünya petrol tüketiminin altıda birinden fazlasını oluşturacağı tahmin ediliyor.

Yeterli tedarik

Petrol fiyatları, İsrail ile İran arasındaki çatışmadan kaynaklanan Orta Doğu arzına ilişkin endişeler nedeniyle Cuma günü %5 artışla varil başına 74 doların üzerine çıktı.

Buna rağmen, IEA'nın en son tahminleri, önemli bir aksama olmayacağını varsayarak 2030 yılına kadar yeterli tedarik olacağını gösteriyor.

IEA Salı günü ayrı bir raporda, "Büyük bir aksama olmadıkça, 2025'te petrol piyasaları iyi tedarik edilmiş görünüyor" dedi. 

IEA'nın Haziran Petrol Piyasası Raporu , cari yıl için iyi tedarik edilmiş bir küresel pazara işaret etti. İsrail-İran çatışmasının piyasa üzerindeki etkisine de değinilen raporda, arz büyümesinin talep artışını geride bıraktığı ve büyük bir aksama olmadığı varsayıldığı belirtildi.

IEA, bu yıl küresel talepte günde 720.000 varillik bir artış öngörüyor ve bu da bir önceki ayın tahminine göre günde 20.000 varillik hafif bir düşüş.

Aynı zamanda, arzın günde 1,8 milyon varil artması bekleniyor, bu da kısmen OPEC+'nın artan üretimine bağlı olarak geçen aya göre günde 200.000 varillik bir yukarı yönlü revizyon.

IEA, küresel petrol stoklarının Şubat ayından bu yana günde ortalama 1 milyon varil arttığını ve ön verilere dayanarak yalnızca Mayıs ayında 93 milyon varillik önemli bir artış olduğunu söyledi. Bu artış, arzın talebi aşmasına bağlanıyor.

Çin'in talebi 

Çin'in küresel petrol talebi büyümesindeki on yıllardır süren hakimiyeti sarsılıyor. Bu yavaşlama, ekonomik ters rüzgarlara ve elektrikli araçlara (EV'ler) yönelik önemli bir dönüşe bağlanıyor.

IEA, Çin'in 2030'daki toplam petrol tüketiminin, daha önce tahmin edilen günde yaklaşık 1 milyon varillik büyümeye kıyasla, 2024'tekinden yalnızca marjinal olarak daha yüksek olacağını söyledi. 

IEA'dan yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:

Buna karşılık, dünyanın en büyük petrol tüketicisi olan Amerika Birleşik Devletleri'nde düşük benzin fiyatları ve EV'nin benimsenmesindeki ivme kaybı, geçen yılki rapora kıyasla 2030 yılına kadar tahmini petrol talebinde 1,1 mb/d'lik bir artışa yol açtı.

Rapor, ABD elektrikli araç satışları için revize edilmiş bir projeksiyona işaret etti ve şimdi 2030 yılına kadar toplam Amerikan otomobil satışlarının %20'sini oluşturacağını tahmin ediyor, bu da geçen yıl tahmin edilen %55'ten önemli bir düşüş.