Çin, Gümüş ihracat kontrollerini sıkılaştıracak ve küresel tedarik zincirleri konusunda endişeleri artırıyor

Çin, Perşembe gününden itibaren gümüş ihracatını sıkılaştıracak ve geleneksel olarak sıradan bir mal olarak ele alınan ancak giderek küresel sanayi ve savunma tedarik zincirleri için stratejik olarak önemli görülen bir metal üzerindeki denetimini genişletecek.

Bu hamle, son günlerde Tesla CEO'su Elon Musk'ın sosyal medya platformu X'te kararı eleştirerek, gümüşün birçok endüstriyel süreçteki önemi göz önüne alındığında politikanın "iyi olmadığını" yazmasının ardından dikkat çekti.

Bu yorumlar konuya yeni bir inceleme getirse de, önlemler yeni değil ve ilk kez aylar önce Pekin tarafından ortaya çıkarıldı.

Gümüş stratejik statüye yükseltildi

Çin Ticaret Bakanlığı, nadir ve stratejik metallerin denetimini güçlendirmek için daha geniş bir çabanın parçası olarak yeni ihracat önlemlerini Ekim ayında duyurdu.

Duyuru, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'in Güney Kore'de görüştüğü gün geldi; Pekin, ABD gümrük tarifelerini geri çekerken bazı nadir toprak ihracat kontrollerinde bir yıllık duraklama kararı kabul etti.

Bu ayın başında, Çin, 2026 ve 2027 yıllarında revize edilmiş çerçeve kapsamında gümüş ihracatı için onay alan 44 şirketin listesini yayınladı.

Pekin resmi olarak gümüş ihracatını genel bir yasak ilan etmese de, devlet tarafından yönetilen Securities Times, ismi açıklanmayan bir sektör içinden birinin bu politikanın gümüşü nadir toprak dünyalarıyla aynı düzenleyici statüsüne yükselttiğini aktardı.

2026'da yürürlüğe girecek yeni kurallara göre, Çin ayrıca savunma ve ileri teknolojilerde yaygın olarak kullanılan ve baskın konuma sahip olduğu tungsten ve antimon ihracatını da kısıtlayacak.

Çin'deki AB Ticaret Odası, Kasım ayında yapılan kısa bir grup üyesi anketin, katılımcıların çoğunluğunun Çin'in sıkılaştırılan ihracat kontrollerinden etkilendiğini veya etkilenmeyi beklediğini gösterdiğini belirtti.

ABD ve küresel sanayi için artan önem

Gümüş ihracatının sıkılaştırılması, metalin sanayi ve ulusal güvenlik tartışmalarında önem kazandığı bir dönemde gerçekleşiyor.

Amerika Birleşik Devletleri, gümüşü kritik mineraller listesine Kasım ayında ekledi; bunun elektrik devrelerinde, pillerde, güneş hücrelerinde ve antibakteriyel tıbbi aletlerde kullanıldığını belirtti.

Ayrı bir ABD analizi, Çin'in 2024 yılında dünyanın en büyük gümüş üreticileri arasında olduğunu ve bilinen en büyük rezervlerden birine ev sahipliği yaptığını belirtti.

Ticaret verileri, Çin'in küresel gümüş piyasasındaki önemini vurguluyor.

Wind Information'a göre, resmi rakamlara dayanarak, Çin yılın ilk 11 ayında 4.600 tondan fazla gümüş ihraç etti, bu da aynı dönemde yaklaşık 220 ton ithalat yaptı.

Politika değişikliği, alıcıların artan ilgisiyle aynı zamana denk geldi.

Kanada merkezli Kuya Silver, iki Çinli şirketin yakın zamanda fiziksel gümüşü mevcut piyasa fiyatlarının yaklaşık 8 dolar üzerinde satın almayı teklif ettiğini, bir Hintli alıcının ise 10 dolarlık bir ekstra teklif verdiğini, arz beklentilerinin daraldığı bir ortamda artan talebi vurguladığını belirtti.

Dolar zayıflarken fiyatlar yükseliyor

Gümüş fiyatları son aylarda hem arz endişelerini hem de daha geniş makroekonomik eğilimleri yansıtarak keskin bir şekilde yükseldi.

Metalin fiyatı bu yıl iki katından fazla arttı ve 1979'dan beri fiyatların neredeyse %470 arttığı dönemden bu yana en iyi yıllık performansını elde ediyor.

Spot gümüş, bu hafta başında ons başına 80 doların üzerinde kısa bir rekor seviyeye ulaştıktan sonra yaklaşık 73 dolara geriledi.

Altın da bu yıl şimdiye kadar %60'dan fazla artış gösterdi ve bu da 1979'dan bu yana en güçlü performansını gösterdi.

Analistler ve yorumcular, değerli metallerdeki artışı, 2025'te neredeyse %9,5 düşen ve 2017'den bu yana en kötü yıllık performansını gösteren zayıflayan ABD dolarıyla ilişkilendirdi.

Sıklıkla alternatif bir değer saklayıcı olarak lanetlenen Bitcoin, değerli metallerin gerisinde kaldı; Pekin saati saatiyle Çarşamba sabahı yaklaşık 88.000 dolar civarında işlem görüyor ve yıl boyunca %5'ten fazla azaldı.

Çin, gümüş ihracatı üzerindeki kontrolünü sıkılaştırmaya çalışırken, piyasa katılımcıları yeni önlemlerin önümüzdeki yıl küresel tedarik zincirlerini, fiyatları ve ticaret dinamiklerini nasıl etkileyeceğini yakından izliyor.