Van boodschappen tot olieprijzen: is Trumps economie slechter dan Bidens?

Gedurende bijna vier jaar leefden Amerikanen in een paradoxale Amerikaanse economie.

Die noteerde recordlaag werkloosheid, leverde 16 miljoen nieuwe banen op en lonen stegen voor de laagstbetaalde werknemers, terwijl het voor een meerderheid van de huishoudens als een van de slechtste economieën in het moderne geheugen aanvoelde.

Donald Trump won het Witte Huis door dat gevoel stevig aan te spreken.

Wat Biden werkelijk achterliet

Toen Biden het kantoor verliet in januari 2025 waren de doorgegeven cijfers objectief sterk. Het werkloosheidspercentage bedroeg 4,1%, tegen 6,4% toen hij aantrad.

De economie was vier opeenvolgende jaren met ten minste 2,5% gegroeid, en het werkloosheidspercentage had in 30 van de voorgaande 38 maanden op of onder 4% gestaan, een aanhoudende reeks die sinds eind jaren zestig niet was gezien.

Vanaf midden 2022 genereerde de VS ongeveer 240.000 banen per maand, bijna het dubbele van het historische gemiddelde.

De inflatie was gedaald van een piek van 9,1% in juni 2022 naar 2,7% in november 2024.

De loongroei voor werknemers onderaan de inkomensladder had, in een ontwikkeling die de meeste economen onverwacht noemden, de loongroei bovenaan overtroffen voor het eerst in 40 jaar.

Objectief gezien trad Donald Trump aan met de meest voordelige economische erfenis van alle recent aangetreden presidenten.

De inflatieschok die alles veranderde

Dat alles maakte in november 2024 geen indruk, omdat de boodschappenprijzen 22,6% hoger waren dan toen Biden aantrad, de grootste cumulatieve stijging voor een vergelijkbare periode sinds 1982.

Huur. Benzine. Hypotheeklasten. De cijfers die Amerikanen dagelijks voelden, leken totaal niet op de bbp-cijfers die economen prezen.

Een deel daarvan lag echt buiten Bidens controle.

De ineenstorting van toeleveringsketens na de pandemie trof elke geavanceerde economie, en de Russische inval in Oekraïne joeg de energieprijzen wereldwijd omhoog.

Maar zijn $1.9 trillion American Rescue Plan voegde aantoonbaar brandstof toe aan vraaggedreven inflatie, een beleidskeuze die de meeste economen nu erkennen als te ruim.

Het resultaat was een "vibecession". Een economie die op papier goed presteerde, terwijl miljoenen gezinnen die als een mislukking ervoeren.

Het sentiment kelderde en herstelde nooit meer. Trump bracht twee jaar door met kiezers te vertellen dat hun pijn echt was en dat hij die op dag één zou beëindigen.

Wat is er sindsdien daadwerkelijk gebeurd?

De inflatie kwam in maart 2026 uit op 3,3% op jaarbasis, aangewakkerd door een energie-opstoot door het VS–Iran-conflict, met kerninflatie op 2,6% en nog steeds boven het 2%-doel van de Fed na vijf opeenvolgende jaren.

Trumps tarieven hebben uiteindelijk het effectieve Amerikaanse invoertarief van ongeveer 2% naar bijna 12% verhoogd sinds zijn aantreden en hebben structureel opwaartse druk op prijzen toegevoegd die het conflict zelfs voorafging.

De arbeidsmarkt is waar de schade het duidelijkst zichtbaar is. Amerikaanse werkgevers voegden in heel 2025 slechts 181.000 banen toe, het laagste jaartotaal buiten recessie sinds 2003.

De economie onder Biden genereerde dat aantal in één enkele maand gedurende het grootste deel van zijn ambtstermijn.

Het aanwervingstempo is gedaald tot niveaus die voor het laatst werden gezien tijdens de dieptepunten van de financiële crisis van 2008 en de COVID-recessie.

Mensen worden niet ontslagen, maar er wordt bijna niemand aangenomen. Het bbp groeide in het vierde kwartaal van 2025 slechts met 0,5% op jaarbasis, en de kans op recessie in de komende 12 maanden ligt volgens de laatste Wall Street Journal-enquête onder voorspellers op 45%, het dubbele van in januari.

Het is belangrijk eerlijk te zijn over wat we nog niet weten.

Trumps tweede termijn is 15 maanden oud. Economieën hebben tijd nodig om op beleid te reageren, en de oorlog met Iran heeft een echte exogene schok geïntroduceerd die het kortetermijnbeeld vertekent.

Een presidentiële termijn nu al beoordelen kent echte beperkingen, en de volledige gevolgen van zowel het tariefregime als het fiscale beleid zullen jaren nodig hebben om volledig in de data naar voren te komen.

Hoe voelen Amerikanen zich?

De University of Michigan Consumer Sentiment-index daalde in april 2026 naar 47,6, de laagste waardering in de 74-jarige geschiedenis van de peiling, en overtrof daarmee het vorige record uit Bidens inflatiecrisis in juni 2022.

Drie van de laagste ooit geregistreerde waarden zijn nu in de afgelopen negen maanden van Trumps tweede termijn voorgekomen.

Een peiling van CBS News uit die periode toonde aan dat 63% van de Amerikanen de economie als "slecht" beoordeelde en 65% Trumps aanpak afkeurde, ondanks dat de werkloosheid op 4,3% stond en het bbp nog steeds groeide.

In januari 2026 geloofde 53% van de kiezers al dat de economie onder Trump slechter was dan onder Biden, een omslag van negen punten ten opzichte van het sentiment aan het begin van zijn termijn.

De politieke les hier is er een die beide partijen inmiddels op harde wijze hebben geleerd.

Biden leverde een over het algemeen sterke economie en werd gestraft omdat de inflatie-ervaring catastrofaal aanvoelde, ongeacht wat de loongegevens lieten zien.

Trump beloofde de economie te herstellen en erfde die in zijn sterkste staat, maar wordt nu geconfronteerd met dezelfde muur van publieke teleurstelling, ditmaal opgebouwd uit een aanwervingsstop, aanhoudende inflatie, door tarieven veroorzaakte onzekerheid, en een energieschok.

Consumentenvertrouwen is geen achterblijvende indicator. Het beïnvloedt uitgaven, aanwervingsbeslissingen en investeringen lang voordat de schade zichtbaar wordt in kwartaalcijfers van het bbp.

Als Amerikanen zich zo slecht voelen over een economie waarin de werkloosheid nog steeds rond de 4% ligt, is dat serieus te nemen, want historisch gezien sluit die kloof tussen sentiment en data niet in de richting van het sentiment.